Bharat Devotion
Embroidered artwork for જરા વગ્ગ: વૃદ્ધાવસ્થા (ગાથાઓ 146–156): Embroidered Buddha seated in meditation on a pink lotus, with a golden dharma wheel and a white stupa in the mountains

જરા વગ્ગ

વૃદ્ધાવસ્થા (ગાથાઓ 146–156)

ધર્મપદનો જરા વર્ગ (ગાથા 146–156): શરીરની અનિત્યતા, તૃષ્ણા (આસ્થી) રૂપે ગૃહ નિર્માતા ગાથાઓ અને અપ્રમાદનો સંદેશ.

શ્લોકો

૧૪૬। કો નુ હાસો કિમાનન્દો, નિચ્ચં પજ્જલિતે સતિ; અન્ધકારેન ઓનદ્ધા, પદીપં ન ગવેસથ।

શ્લોક 1

૧૪૭। પસ્સ ચિત્તકતં બિમ્બં, અરુકાયં સમુસ્સિતં; આતુરં બહુસઙ્કપ્પં, યસ્સ નત્થિ ધુવં ઠિતિ।

શ્લોક 2

૧૪૮। પરિજિણ્ણમિદં રૂપં, રોગનીઌઅં પભઙ્ગુરં; ભિજ્જતિ પૂતિસન્દેહો, મરણન્તઞ્હિ જીવિતં।

શ્લોક 3

૧૪૯। યાનિમાનિ અપત્થાનિ, અલાબૂનેવ સારદે; કાપોતકાનિ અટ્ઠીનિ, તાનિ દિસ્વાન કા રતિ।

શ્લોક 4

૧૫૦। અટ્ઠીનં નગરં કતં, મંસલોહિતલેપનં; યત્થ જરા ચ મચ્ચુ ચ, માનો મક્ખો ચ ઓહિતો।

શ્લોક 5

૧૫૧। જીરન્તિ વે રાજરથા સુચિત્તા, અથો સરીરમ્પિ જરં ઉપેતિ; સતઞ્ચ ધમ્મો ન જરં ઉપેતિ, સન્તો હવે સબ્ભિ પવેદયન્તિ।

શ્લોક 6

૧૫૨। અપ્પસ્સુતાયં પુરિસો, બલિવદ્દો વ જીરતિ; મંસાનિ તસ્સ વડ્ઢન્તિ, પઞ્ઞા તસ્સ ન વડ્ઢતિ।

શ્લોક 7

૧૫૩। અનેકજાતિસંસારં, સન્ધાવિસ્સં અનિબ્બિસં; ગહકારકં ગવેસન્તો, દુક્ખા જાતિ પુનપ્પુનં।

શ્લોક 8

૧૫૪। ગહકારક દિટ્ઠોસિ, પુન ગેહં ન કાહસિ; સબ્બા તે ફાસુકા ભગ્ગા, ગહકૂટં વિસઙ્ખિતં; વિસઙ્ખારગતં ચિત્તં, તણ્હાનં ખયમજ્ઝગા।

શ્લોક 9

૧૫૫। અચરિત્વા બ્રહ્મચરિયં, અલદ્ધા યોબ્બને ધનં; જિણ્ણકોઞ્ચા વ ઝાયન્તિ, ખીણમચ્છે વ પલ્લલે।

શ્લોક 10

૧૫૬। અચરિત્વા બ્રહ્મચરિયં, અલદ્ધા યોબ્બને ધનં; સેન્તિ ચાપાતિખીણા વ, પુરાણાનિ અનુત્થુનં।

શ્લોક 11

પૃષ્ઠભૂમિ

આ અધ્યાય પાલિ ધમ્મપદ (ખુદ્દક નિકાય, પાલિ ત્રિપિટક)ના જરાવગ્ગનો છે, ગાથા 146–156. સાવત્થી અને ઉરુવેલાના બોધિવૃક્ષ પાસે કહેવાયેલા આ અધ્યાયમાં ત્રિપિટકની ઐતિહાસિક રીતે સૌથી વધુ પૂજનીય ગાથાઓ સમાવિષ્ટ છે. પરંપરા અનુસાર ગાથા 153–154 ('અનેકજાતિસંસારં...') એ પરમ વિજયગીત (પઠમ-બુદ્ધ-વચન) છે, જે ભગવાન બુદ્ધે બોધિવૃક્ષ નીચે પરમ સંબોધિ પ્રાપ્ત કરતી વેળાએ પ્રભાતે મૌનપણે પોતાના હૃદયમાં ઉચ્ચાર્યું હતું. અન્ય ગાથાઓ ગણિકાઓ સિરિમા અને જનપદકલ્યાણીના ઓસરતા સૌંદર્યનું વર્ણન કરે છે, અને ભિક્ષુઓને યાદ અપાવે છે કે સૌંદર્ય ક્ષણભંગુર છે.

આ પાઠ વિશે

રચયિતા: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal

Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.

શું તમે જાણો છો?

બુદ્ધદ્વારા પ્રથમ વચનો (ગાથા 153–154)

આ વિશ્વવિખ્યાત ગાથાઓમાં, નવ જાગૃત બુદ્ધ પુનર્જન્મના આવાસ નિર્માતા (તૃષ્ણા)ને સંબોધે છે: 'અસંખ્ય જીવન માટે હું આ ઘરના નિર્માતાને શોધતો ફિર્યો... હે ગૃહ નિર્માતા! તમે જોવામાં આવ્યા છો. તમે વધુ ઘર બનાવી શકશો નહીં! તમારાં બધાં બીમ તૂટી ગયાં છે, તમારો મુખ્ય આધાર ભાંગી ગયો છે.'

બળતી બ્રહ્માંડમાં કેમ હસવું? (ગાથા 146)

જ્યારે આખી દુનિયા કામ, ક્રોધ અને મોહની આગમાં સતત જળતી હોય, તો આ અજ્ઞ હસવું અને આનંદ શું? અજ્ઞાનના ઘોર અંધકારમાં ફસાયો, તમે જ્ઞાનનો દીપ શા માટે શોધતા નથી?

અસ્થિનું કોટ (ગાથા 150)

માનવ શરીર કેલ્શિયમ હાડકાં વડે બંધાયેલો એક કિલ્લો છે, માંસ અને રક્ત વડે લેપાયેલો; તેમાં વર્ધાપણ, મોત, અહંકાર અને છેતરપિંડી વસે છે.

ગાયની માફક અજ્ઞાનતા (ગાથા 152)

ઓછાં શિક્ષણવાળો આ માણસ ગૌશાલાની ગાયની માફક વર્ધાપણ પામે છે: તેનું માંસ વધે છે પણ તેની પ્રજ્ઞા એક વાળ જેટલી પણ વધતી નથી.

માછલીવિહીન તળાવ પાસે વાક (ગાથા 155–156)

જેઓ યૌવનમાં બ્રહ્મચર્ય પાળ્યું નથી અને આધ્યાત્મિક દૌલત કમાઈ નથી તેઓ જીવનના અંતમાં કડવા પસ્તાવામાં ભુગવે છે, જેમ કે માછલીરહિત સુકાયેલાં તળાવ પાસે બધુર જીણશીર્ણ બગુલું વીલાપ કરતું બેસે.

વિષય પ્રમાણે બ્રાઉઝ કરો

Buddhaની સંપૂર્ણ સ્તુતિ અને પાઠ

Buddha

Buddhaનું બધું જુઓ →

બૌદ્ધ ધર્મ માંથી વધુ

બધું જુઓ