ಶರೀರವೇ ಶಿವಾಲಯ
ಬಸವಣ್ಣನವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಚನ: ಉಳ್ಳವರು ಶಿವಾಲಯ ಕಟ್ಟುವರು, ಬಡವನಿಗೆ ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ; ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ಅಳಿವುಂಟು, ಜಂಗಮಕ್ಕೆ ಅಳಿವಿಲ್ಲ.
ಶ್ಲೋಕಗಳು
ಶಿವನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದವರು ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ, ಬಡವನಯ್ಯ? ಕಾಲುಗಳೇ ಕಂಬ, ದೇಹವೇ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ತಲೆಯೇ ಚಿನ್ನದ ಕಳಶವಯ್ಯ. ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ – ಕಟ್ಟಿದುದು ಸ್ಥಿರವೇ? ಅಳಿಯದೆ ಇರುವುದೇ?
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ಪ್ರತಿದಿನ ಅಥವಾ ಶುಭ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ (ಏಕಾದಶಿ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ (ಮುಂಜಾನೆ 4 - 6) ಅಥವಾ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯ
ತುಪ್ಪದ ದೀಪ, ಧೂಪ, ತಾಜಾ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ
- ಮನಃಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ವಚನ ಬಸವಣ್ಣನವರದು. ಅವರು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶರಣ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ವಚನ ಸಂಚಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಮಗ್ರ ವಚನ ಸಂಪುಟ 1ರ ವಚನ ಸಂಖ್ಯೆ 821; ಇದು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅಂಕಿತ 'ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ'ದೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂತ್ಯ 'ಸ್ಥಾವರಕ್ಕಳಿವುಂಟು, ಜಂಗಮಕ್ಕಳಿವಿಲ್ಲ' – ಒಂದೆಡೆ ನಿಂತ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ನಾಶವುಂಟು, ನಡೆದಾಡುವ ಜೀವಂತ ಜಂಗಮಕ್ಕೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ. ಓದುವ ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಈ ಪುಟದ ಪಾಠವು ಮೂಲದಿಂದ ಕೆಲವೆಡೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ (ಮೂಲದ 'ದೇಗುಲ' ಇಲ್ಲಿ 'ಗರ್ಭಗೃಹ'), ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಸೂತ್ರದ ಭಾವಾನುವಾದ. ಶರಣರು ದೇಹವೇ ದೇವಾಲಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಚನವನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಪಠ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ
ರಚಿಸಿದವರು: Basavanna · Medieval Lingayat Philosopher-Saint · 12th century, Karnataka
A 12th-century Kannada philosopher, poet, and social reformer who founded the Lingayat (Veerashaiva) movement, rejecting caste hierarchy and ritualism in favor of Ishtalinga devotion and dignified labor as worship (Kayakave Kailasa). He also established the Anubhava Mantapa, an early public forum for spiritual and social debate.
Basavanna ಅವರ ಇನ್ನಷ್ಟು
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ?
ಕವಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ
ಇದು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಲಿಂಗಾಯತ ಪರಂಪರೆಯ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನ; ಅವರು ಕರ್ಮಕಾಂಡದ ಬದಲು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ವಚನ ಸಂಚಯದಲ್ಲಿ ಇದು ವಚನ ಸಂಖ್ಯೆ 821 (ಸಮಗ್ರ ವಚನ ಸಂಪುಟ 1).
ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ
'ಎನ್ನ ಕಾಲೇ ಕಂಬ, ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ, ಶಿರ ಹೊನ್ನ ಕಲಶ' ಎಂಬ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಬಡವನಾದ ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೇ ಶಿವಾಲಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಕಟ್ಟಡ ಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ
ಮೂಲದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು 'ಸ್ಥಾವರಕ್ಕಳಿವುಂಟು, ಜಂಗಮಕ್ಕಳಿವಿಲ್ಲ'. ಸ್ಥಾವರ (ಒಂದೆಡೆ ನೆಲೆಸಿದ ಗುಡಿ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ) ನಾಶವಾಗಬಹುದು; ಜಂಗಮ (ನಡೆದಾಡುವ ಜೀವಂತ ಭಕ್ತ-ಗುರು) ನಾಶವಿಲ್ಲದವನು. ಇದು ಲಿಂಗಾಯತ ತತ್ತ್ವದ ಮುಖ್ಯ ಸೂತ್ರ.
ಅಂಕಿತ
ವಚನವು 'ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ' ಎಂಬ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅಂಕಿತದಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ಒಡೆಯನಾದ ಶಿವನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಚನಗಳ ಲೇಖಕತ್ವದ ಮುದ್ರೆ.
ಓದುವ ಟಿಪ್ಪಣಿ
ಮೂಲದಲ್ಲಿ 'ಉಳ್ಳವರು ಶಿವಾಲಯ ಮಾಡಿಹರು' ಮತ್ತು 'ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ' ಇವೆ, ವಚನ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಟದ ಪಾಠದಲ್ಲಿ 'ಮಾಡುವರು' ಮತ್ತು 'ಗರ್ಭಗೃಹ' ಇದ್ದು, ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಭಾವಾನುವಾದದಂತಿವೆ.
Basavanna
ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ ನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು
ಸಂಬಂಧಿತ ಬೋಧನೆಗಳು
ಅದೇ ಬೋಧನೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ