Bharat Devotion
Embroidered artwork for ଦଣ୍ଡ ବଗ୍ଗ: ଅହିଂସା (ଗାଥା ୧୨୯–୧୪୫): Embroidered Buddha seated in meditation on a pink lotus, with a golden dharma wheel and a white stupa in the mountains

ଦଣ୍ଡ ବଗ୍ଗ

ଅହିଂସା (ଗାଥା ୧୨୯–୧୪୫)

ଧମ୍ମପଦର ଦଣ୍ଡ ବଗ୍ଗ (ଗାଥା 129-145): ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ହିଂସାରୁ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଜୀବନକୁ ପ୍ରିୟ ରଖେ, ତେଣୁ ସାଧକ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ରାଖେ ଏବଂ କାହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରେ ନାହିଁ।

ଗାଥାଥେରବାଦବୁଦ୍ଧ

ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ

୧୨୯। ସବ୍ବେ ତସନ୍ତି ଦଣ୍ଡସ୍ସ, ସବ୍ବେ ଭାଯନ୍ତି ମଚ୍ଚୁନୋ; ଅତ୍ତାନଂ ଉପମଂ କତ୍ଵା, ନ ହନେଯ୍ଯ ନ ଘାତଯେ।

ଶ୍ଲୋକ 1

୧୩୦। ସବ୍ବେ ତସନ୍ତି ଦଣ୍ଡସ୍ସ, ସବ୍ବେସଂ ଜୀଵିତଂ ପିଯଂ; ଅତ୍ତାନଂ ଉପମଂ କତ୍ଵା, ନ ହନେଯ୍ଯ ନ ଘାତଯେ।

ଶ୍ଲୋକ 2

୧୩୧। ସୁଖକାମାନି ଭୂତାନି, ଯୋ ଦଣ୍ଡେନ ଵିହିଂସତି; ଅତ୍ତନୋ ସୁଖମେସାନୋ, ପେଚ୍ଚ ସୋ ନ ଲଭତେ ସୁଖଂ।

ଶ୍ଲୋକ 3

୧୩୨। ସୁଖକାମାନି ଭୂତାନି, ଯୋ ଦଣ୍ଡେନ ନ ହିଂସତି; ଅତ୍ତନୋ ସୁଖମେସାନୋ, ପେଚ୍ଚ ସୋ ଲଭତେ ସୁଖଂ।

ଶ୍ଲୋକ 4

୧୩୩। ମାଵୋଚ ଫରୁସଂ କଞ୍ଚି, ଵୁତ୍ତା ପଟିଵଦେଯ୍ଯୁ ତଂ; ଦୁକ୍ଖା ହି ସାରମ୍ଭକଥା, ପଟିଦଣ୍ଡା ଫୁସେଯ୍ଯୁ ତଂ।

ଶ୍ଲୋକ 5

୧୩୪। ସଚେ ନେରେସି ଅତ୍ତାନଂ, କଂସୋ ଉପହତୋ ଯଥା; ଏସ ପତ୍ତୋସି ନିବ୍ବାନଂ, ସାରମ୍ଭୋ ତେ ନ ଵିଜ୍ଜତି।

ଶ୍ଲୋକ 6

୧୩୫। ଯଥା ଦଣ୍ଡେନ ଗୋପାଲୋ, ଗାଵୋ ପାଜେତି ଗୋଚରଂ; ଏଵଂ ଜରା ଚ ମଚ୍ଚୁ ଚ, ଆଯୁଂ ପାଜେନ୍ତି ପାଣିନଂ।

ଶ୍ଲୋକ 7

୧୩୬। ଅଥ ପାପାନି କମ୍ମାନି, କରଂ ବାଲୋ ନ ବୁଜ୍ଝତି; ସେହେହି କମ୍ମେହି ଦୁମ୍ମେଧୋ, ଅଗ୍ଗିଦଡ୍ଢୋ ଵ ତପ୍ପତି।

ଶ୍ଲୋକ 8

୧୩୭। ଯୋ ଦଣ୍ଡେନ ଅଦଣ୍ଡେସୁ, ଅପ୍ପଦୁଟ୍ଠେସୁ ଦୁସ୍ସତି; ଦସନ୍ନମଞ୍ଞତରଂ ଠାନଂ, ଖିପ୍ପମେଵ ନିଗଚ୍ଛତି।

ଶ୍ଲୋକ 9

୧୩୮। ଵେଦନଂ ଫରୁସଂ ଜାନିଂ, ସରୀରସ୍ସ ଵ ଭେଦନଂ; ଗରୁଵଂ ଵାପି ଆବାଧଂ, ଚିତ୍ତକ୍ଖେପଂ ଵ ପାପୁଣେ।

ଶ୍ଲୋକ 10

୧୩୯। ରାଜତୋ ଵା ଉପସଗ୍ଗଂ, ଅବ୍ଭକ୍ଖାନଂ ଵ ଦାରୁଣଂ; ପରିକ୍ଖଯଂ ଵ ଞାତୀନଂ, ଭୋଗାନଂ ଵ ପଭଙ୍ଗୁରଂ।

ଶ୍ଲୋକ 11

୧୪୦। ଅଥ ଵାସ୍ସ ଅଗାରାନି, ଅଗ୍ଗି ଡହତି ପାଵକୋ; କାଯସ୍ସ ଭେଦା ଦୁପ୍ପଞ୍ଞୋ, ନିରଯଂ ସୋପପଜ୍ଜତି।

ଶ୍ଲୋକ 12

୧୪୧। ନ ନଗ୍ଗଚରିଯା ନ ଜଟା ନ ପଙ୍କା, ନାନାସକା ଥଣ୍ଡିଲସାଯିକା ଵା; ରଜୋ ଚ ଜଲ୍ଲମ୍ ଉକ୍କୁଟିକପ୍ପଧାନଂ, ସୋଧେନ୍ତି ମଚ୍ଚଂ ଅଵିତିଣ୍ଣକଙ୍ଖଂ।

ଶ୍ଲୋକ 13

୧୪୨। ଅଲଙ୍କତୋ ଚେପି ସମଂ ଚରେଯ୍ଯ, ସନ୍ତୋ ଦନ୍ତୋ ନିଯତୋ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ; ସବ୍ବେସୁ ଭୂତେସୁ ନିଧାଯ ଦଣ୍ଡଂ, ସୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ସୋ ସମଣୋ ସ ଭିକ୍ଖୁ।

ଶ୍ଲୋକ 14

୧୪୩। ହିରୀନିସେଧୋ ପୁରିସୋ, କୋଚି ଲୋକସ୍ମି ଵିଜ୍ଜତି; ଯୋ ନିନ୍ଦଂ ଅପବୋଧେତି, ଅଵସ୍ସୋ ଭଦ୍ରୋ କସାମିଵ।

ଶ୍ଲୋକ 15

୧୪୪। ଅସ୍ସୋ ଯଥା ଭଦ୍ରୋ କସାନିଵିଟ୍ଠୋ, ଆତାପିନୋ ସଂଵେଗିନୋ ଭଵାଥ; ସଦ୍ଧାଯ ସୀଲେନ ଚ ଵୀରିଯେନ ଚ, ସମାଧିନା ଧମ୍ମଵିନିଚ୍ଛଯେନ ଚ; ସମ୍ପନ୍ନଵିଜ୍ଜାଚରଣା ପତିସ୍ସତା, ଜହିସ୍ସଥ ଦୁକ୍ଖମିଦଂ ଅନପ୍ପକଂ।

ଶ୍ଲୋକ 16

୧୪୫। ଉଦକଞ୍ହି ନଯନ୍ତି ନେତ୍ତିକା, ଉସୁକାରା ନମଯନ୍ତି ତେଜନଂ; ଦାରୁଂ ନମଯନ୍ତି ତଚ୍ଛକା, ଅତ୍ତାନଂ ଦମଯନ୍ତି ସୁବ୍ବତା।

ଶ୍ଲୋକ 17

ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ଏହି ବର୍ଗ ପାଳି ଧମ୍ମପଦର (ଖୁଦ୍ଦକ ନିକାୟ, ପାଳି ତ୍ରିପିଟକ) ଦଣ୍ଡ ବଗ୍ଗ (Dandavagga), ଗାଥା 129–145 ଅଟେ। ମୁଖ୍ୟତଃ ଜେତବନରେ ଉପଦିଷ୍ଟ ଦଣ୍ଡ ବଗ୍ଗର ଗାଥାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଚୀନ କୋଶଳ ଓ ମଗଧର ହିଂସାତ୍ମକ ଓ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମାଜିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରେ। ଧମ୍ମପଦ-ଅଟ୍ଠକଥା ସେହି ଅବସରମାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଯେତେବେଳେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଏକ ଦଳ ଏକ ନିରୀହ ସର୍ପ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ଲାଠିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ (ଗାଥା 129–130), ପୂର୍ବଜନ୍ମର କର୍ମ (kamma) ହେତୁ ଭଡ଼ାକରା ଡକାୟତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ପୂଜ୍ୟ ମୋଗ୍ଗଲ୍ଲାନଙ୍କର ହିଂସାତ୍ମକ ପରିଣତି (ଗାଥା 137–140), ଏବଂ ରାଜକୀୟ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ ଅବସ୍ଥାରେ ନିବ୍ବାଣ (Nibbāna) ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ବିଳାସୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ସନ୍ତତି (ଗାଥା 142)।

ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ

ରଚୟିତା: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal

Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.

ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?

ସାର୍ବଭୌମିକ ସୋନାଳୀ ନିୟମ (ଗାଥା 129-130)

ସମସ୍ତେ ଦଣ୍ଡରୁ ଆଡ଼ୋଳେ, ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ନିକଟରେ ଜୀବନ ମୂଲ୍ୟବାନ। ନିଜକୁ ମାପକାଠି କରିନେଇ (ଆତ୍ତାନଂ ଉପମଂ କତ୍ୱା), ନା ଆପେ ମାର, ନା ଅନ୍ୟକୁ ମରୁବ।

ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଗୋପାଲ (ଗାଥା 135)

ଯେପରି ଗୋପାଳ ଲାଠି ଦିଆ ଗୋରୁକୁ ଚରଣଭୂମିକୁ ଧରିନେଇ ଯାଇ, ସେପରି ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ (ଜରା) ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ (ମଚ୍ଚୁ) ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଆୟୁକୁ ନିରନ୍ତର ମୃତ୍ୟୁ ଆଡ଼କୁ ଧରିନେଇ ଯାଏ।

ନିରପରାଧୀଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣର ଦଶଗୋଟି ଭୟଙ୍କର ଫଳାଫଳ (ଗାଥା 137-140)

ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ନିରୀହ ଅହିଂସକ ସାଧୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ହିଂସା ଚଲାଏ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଦଶଗୋଟି ସଂକଟ ମଧ୍ୟରୁ ଏକଟିର ଶିକାର ହୁଏ: ଭୀଷଣ ଶାରୀରିକ ବେଦନା, ବିପର୍ୟୟ, ଶରୀରାଙ୍ଗ ଭଞ୍ଜନ, ଗୁରୁତର ରୋଗ, ମାନସିକ ବୈକଲ୍ୟ, ରାଜକୋପ, ଭୀଷଣ ମିଥ୍ୟା ଆରୋପ, ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ଲୋକସାନ, ଧନସମ୍ପତ୍ତିର ନାଶ, ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୋତ୍ତର ନରକ ପୁନର୍ଜନ୍ମ।

ବାହ୍ୟ ଶାସନ ବଡ଼ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୁଦ୍ଧତା (ଗାଥା 141)

ନାଙ୍ଗା ଭ୍ରମଣ, ଜଟା ଧାରଣ, ମଳ ଲେପନ, ବ୍ରତାଶ୍ୱାସ, ବାଲୁକା ଚ୍ଛନ୍ନ ଭୂମିରେ ଶୟନ, ଧୂଳି-ରଙ୍ଗ ଲେପନ, ବା ତୁକନୋଟି ବସାମାତ୍ର—ଏସବୁ ସେଇ ମର୍ତ୍ତ୍ୟକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଯେ ଜଣାଏ ଆଶଁକା ଆଡ଼ୋଳିବେ ନାହିଁ।

ମହାନ ଘୋଡା ଏବଂ ଚାବୁକ (ଗାଥା 143-144)

ଜଗତରେ ବିରଳ ଆଚରଣଧର୍ମୀ ମାନୁଷ, ଯେଉଁ ଲାଳସାଭିତ୍ତିକ ମାନୁଷ ନିନ୍ଦା ଅବଗଳନ କରେ, ଯେପରି ମହାଅଶ୍ୱ ଚାବୁକ ଆଡ଼ୋଳେ। ଜଗତିକତାନିକାନ୍ସ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଆପେ ଏସି ବିଶାଳ ଦୁଃଖଚକ୍ର ଖଣ୍ଡନ କରିପାରିବେ।

ବିଷୟ ଅନୁସାରେ ବ୍ରାଉଜ୍ କରନ୍ତୁ

Buddhaଙ୍କ ସମ୍පୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୁତି ଓ ପାଠ

Buddha

Buddhaଙ୍କ ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁ →

ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ

ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁ