Bharat Devotion
Embroidered artwork for ଯମକ ବଗ୍ଗ (ଯୋଡ଼ି ଶ୍ଲୋକ): Embroidered Buddha seated in meditation on a pink lotus, with a golden dharma wheel and a white stupa in the mountains

ଯମକ ବଗ୍ଗ (ଯୋଡ଼ି ଶ୍ଲୋକ)

ଗାଥାଥେରବାଦବୁଦ୍ଧ

ଯମକ ବଗ୍ଗ (ଯୋଡ଼ି ଶ୍ଲୋକ)

ଧମ୍ମପଦର ଯମକ ବଗ୍ଗ (ଶ୍ଲୋକ 1-20) ଏହି ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଖୋଲିଦିଏ, ଯାହା ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ମନ ସମସ୍ତ ଅନୁଭବକୁ ଆକାର ଦିଏ ଏବଂ ଶତ୍ରୁତା ଶେଷ କରେ ନିଜକୁ ଠିକ୍ରଖିବା ନୁହେଁ, ମାତ୍ର ପ୍ରେମଭଳି।

ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ

୧। ମନୋପୁବ୍ବଙ୍ଗମା ଧମ୍ମା, ମନୋସେଟ୍ଠା ମନୋମଯା; ମନସା ଚେ ପଦୁଟ୍ଠେନ, ଭାସତି ଵା କରୋତି ଵା; ତତୋ ନଂ ଦୁକ୍ଖଂ ଅନ୍ଵେତି, ଚକ୍କଂ ଵ ଵହତୋ ପଦଂ।
Manopubbangama dhamma, manosettha manomaya Manasa che padutthena, bhashati va karoti va Tato nam dukkham anveti, chakkam va vahato padam

ମନ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ପୂର୍ବଗାମୀ, ମନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନରୁ ନିର୍ମିତ। ଯଦି ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ କେହି କହେ କିମ୍ବା କରେ, ତେବେ ଦୁଃଖ ତାକୁ ଅନୁଗମନ କରେ, ଯେପରି ଭାର ବହନକାରୀ ପଶୁର ପଦକୁ ଚକ ଅନୁସରଣ କରେ।

ଶ୍ଲୋକ 1

୨। ମନୋପୁବ୍ବଙ୍ଗମା ଧମ୍ମା, ମନୋସେଟ୍ଠା ମନୋମଯା; ମନସା ଚେ ପସନ୍ନେନ, ଭାସତି ଵା କରୋତି ଵା; ତତୋ ନଂ ସୁଖଂ ଅନ୍ଵେତି, ଛାଯା ଵ ଅନପାଯିନୀ।
Manopubbangama dhamma, manosettha manomaya Manasa che pasannena, bhashati va karoti va Tato nam sukham anveti, chhaya va anapayini

ମନ ହିଁ ସବୁ ଧର୍ମର ମୂଳ, ମନ ହିଁ ପ୍ରଧାନ, ମନରୁ ହିଁ ସବୁ ନିର୍ମିତ; ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ କେହି କହେ କିମ୍ବା କରେ, ତେବେ ସୁଖ ତାହାର ପଛେ ପଛେ ଆସେ, ଯେପରି ଛାୟା କେବେ ଛାଡ଼ି ନ ଯାଏ।

ଶ୍ଲୋକ 2

୩। “ଅକ୍କୋଚ୍ଛି ମଂ ଅଵଧି ମଂ, ଅଜିନି ମଂ ଅହାସି ମେ”; ଯେ ତଂ ଉପନଯ୍ହନ୍ତି, ଵେରଂ ତେସଂ ନ ସମ୍ମତି।
"Akkocchi mam avadhi mam, ajini mam ahasi me" Ye tam upanayhanti, veram tesam na sammati

“ସେ ମୋତେ ଗାଳି ଦେଲା, ମୋତେ ପ୍ରହାର କଲା, ମୋତେ ପରାସ୍ତ କଲା, ମୋର ସମ୍ପତ୍ତି ନେଲା”— ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ମନରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବୈର କଦାପି ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଶ୍ଲୋକ 3

୪। “ଅକ୍କୋଚ୍ଛି ମଂ ଅଵଧି ମଂ, ଅଜିନି ମଂ ଅହାସି ମେ”; ଯେ ତଂ ନ ଉପନଯ୍ହନ୍ତି, ଵେରଂ ତେସୂପସମ୍ମତି।
"Akkocchi mam avadhi mam, ajini mam ahasi me" Ye tam na upanayhanti, veram tesupasammathi

“ସେ ମୋତେ ଗାଳି ଦେଲା, ମୋତେ ପ୍ରହାର କଲା, ମୋତେ ପରାରସ୍ତ କଲା, ମୋର ସମ୍ପତ୍ତି ନେଲା”— ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ଚିନ୍ତା ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ବୈର ଶାନ୍ତ ହୁେ।

ଶ୍ଲୋକ 4

୫। ନ ହି ଵେରେନ ଵେରାନି, ସମ୍ମନ୍ତୀଧ କୁଦାଚନଂ; ଅଵେରେନ ଚ ସମ୍ମନ୍ତି, ଏସ ଧମ୍ମୋ ସନନ୍ତନୋ।
Na hi verena verani, sammantidha kudachanam Averena cha sammanti, esa dhammo sanantano

ନିରେ ଘୃଣାରେ ଘୃଣା କଦାପି ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଅଘୃଣାରେ (ପ୍ରେମରେ) ହିଁ ଘୃଣା ଶାନ୍ତ ହୁେ। ଏହା ଏକ ଅନାଦି ସନାତନ ଧର୍ମ (ନିୟମ)।

ଶ୍ଲୋକ 5

୬। ପରେ ଚ ନ ଵିଜାନନ୍ତି, ମଯମେତ୍ଥ ଯମାମସେ; ଯେ ଚ ତତ୍ଥ ଵିଜାନନ୍ତି, ତତୋ ସମ୍ମନ୍ତି ମେଧଗା।
Pare cha na vijananti, mayamettha yamamase Ye cha tattha vijananti, tato sammanti medhaga

ଅନ୍ୟେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ ପଡ଼ୁଅଛୁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କଳହ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ଶ୍ଲୋକ 6

୭। ସୁଭାନୁପସ୍ସିଂ ଵିହରନ୍ତଂ, ଇନ୍ଦ୍ରିଯେସୁ ଅସଂଵୁତଂ; ଭୋଜନମ୍ହି ଚାମତ୍ତଞ୍ଞୁଂ, କୁସୀତଂ ହୀନଵୀରିଯଂ; ତଂ ଵେ ପସହତି ମାରୋ, ଵାତୋ ରୁକ୍ଖଂ ଵ ଦୁବ୍ବଲଂ।
Subhanupassim viharantam, indriyesu asamvutam Bhojanamhi chamattanyum, kusitam hinaviriyam Tam ve pasahati maro, vato rukkham va dubbalam

ସେ ଯେ ଶୁଭ ଦର୍ଶନରେ ବିହରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କରେ ଅସଂଯତ, ଭୋଜନରେ ପରିମାଣଜ୍ଞ ନୁହେଁ, ଅଳସ, ହୀନବୀର୍ଯ୍ୟ — ତାକୁ ମାର (ମୃତ୍ୟୁ) ଏପରି ବଶ କରେ, ଯେପରି ବାୟୁ ଦୁର୍ବଳ ବୃକ୍ଷକୁ ପାତି ଦିଏ।

ଶ୍ଲୋକ 7

୮। ଅସୁଭାନୁପସ୍ସିଂ ଵିହରନ୍ତଂ, ଇନ୍ଦ୍ରିଯେସୁ ସୁସଂଵୁତଂ; ଭୋଜନମ୍ହି ଚ ମତ୍ତଞ୍ଞୁଂ, ସଦ୍ଧଂ ଆରଦ୍ଧଵୀରିଯଂ; ତଂ ଵେ ନପ୍ପସହତି ମାରୋ, ଵାତୋ ସେଲଂ ଵ ପବ୍ବତଂ।
Asubhanupassim viharantam, indriyesu susamvutam Bhojanamhi cha mattanyum, saddham araddhaviriyam Tam ve nappasahati maro, vato selam va pabbatam

ସେ ଯେ ଅଶୁଭ ଦର୍ଶନରେ ବିହରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କରେ ସୁସଂଯତ, ଭୋଜନରେ ପରିମାଣଜ୍ଞ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଓ ଆରବ୍ଧବୀର୍ଯ୍ୟ — ତାକୁ ମାର (ମୃତ୍ୟୁ) ଏପରି ବଶ କରିପାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ବାୟୁ ପର୍ବତପ୍ରସ୍ତରକୁ ହଲାଇ ପାରେ ନାହିଁ।

ଶ୍ଲୋକ 8

୯। ଅନିକ୍କସାଵୋ କାସାଵଂ, ଯୋ ଵତ୍ଥଂ ପରିଦହିସ୍ସତି; ଅପେତୋ ଦମସଚ୍ଚେନ, ନ ସୋ କାସାଵମାରହତି।
Anikkasavo kasavam, yo vattham paridahissati Apeto damasaccena, na so kasavam arahati

ଯେ ଅଶୁଦ୍ଧି ତ୍ୟାଗ ନକରି (ଅନିକ୍କସାବ) କାଷାୟବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିବ, ଦମ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦମନ) ଓ ସତ୍ୟରୁ ବିଚ୍ୟୁତ — ସେ ସେହି କାଷାୟବସ୍ତ୍ରର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଶ୍ଲୋକ 9

୧୦। ଯୋ ଚ ଵନ୍ତକସାଵସ୍ସ, ସୀଲେସୁ ସୁସମାହିତୋ; ଉପେତୋ ଦମସଚ୍ଚେନ, ସ ଵେ କାସାଵମାରହତି।
Yo cha vantakasavassa, silesu susamahito Upeto damasaccena, sa ve kasavam arahati

ଯେ ପୁନଃ ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ବାନ୍ତି କରି (ପରିତ୍ୟାଗ କରି) ଛାଡ଼ିଅଛି, ଶୀଳରେ ସୁସମାହିତ, ଦମ ଓ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମନ୍ୱିତ — ସେ ପ୍ରକୃତରେ କାଷାୟବସ୍ତ୍ରର ଯୋଗ୍ୟ।

ଶ୍ଲୋକ 10

୧୧। ଅସାରେ ସାରମତିନୋ, ସାରେ ଚାସାରଦସ୍ସିନୋ; ତେ ସାରଂ ନାଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି, ମିଚ୍ଛାସଙ୍କପ୍ପଗୋଚରା।
Asare saramatino, sare chasara dassino Te saram nadhigacchanti, micchasankappa gochara

ଅସାର ବିଷୟକୁ ସାର ବୋଲି ଜାଣି, ଆଉ ସାର ବିଷୟକୁ ଅସାର ବୋଲି ଜାଣି; ସେମାନେ ସାର ବିଷୟକୁ ଲାଭ କରନ୍ତି ନାହିଁ — କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ମିଥ୍ୟା ସଙ୍କଳ୍ପ (ଭୁଲ ଚିନ୍ତା) ହିଁ ଗୋଚର (ବିଷୟ) ହୋଇଥାଏ।

ଶ୍ଲୋକ 11

୧୨। ସାରଞ୍ଚ ସାରତୋ ଞତ୍ଵା, ଅସାରଞ୍ଚ ଅସାରତୋ; ତେ ସାରଂ ଅଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି, ସମ୍ମାସଙ୍କପ୍ପଗୋଚରା।
Saran cha sarato nyatva, asaran cha asarato Te saram adhigacchanti, sammasankappa gochara

ଯେଉଁମାନେ ସାର ବିଷୟକୁ ସାର ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ଆଉ ଅସାର ବିଷୟକୁ ଅସାର ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ସେମାନେ ସାର ବିଷୟକୁ ଲାଭ କରନ୍ତି — କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ୟକ୍ ସଙ୍କଳ୍ପ (ସତ୍ୟ ଚିନ୍ତା) ହିଁ ଗୋଚର (ବିଷୟ) ହୋଇଥାଏ।

ଶ୍ଲୋକ 12

୧୩। ଯଥା ଅଗାରଂ ଦୁଚ୍ଛନ୍ନଂ, ଵୁଟ୍ଠୀ ସମତିଵିଜ୍ଝତି; ଏଵଂ ଅଭାଵିତଂ ଚିତ୍ତଂ, ରାଗୋ ସମତିଵିଜ୍ଝତି।
Yatha agaram ducchannam, vutthi samativijjhati Evam abhavitam chittam, rago samativijjhati

ଯେପରି ଭଲଭାବରେ ଛାଉଣୀ କରାଯାଇ ନ ଥିବା ଘରେ ବର୍ଷା ପାଣି ଭରିଯାଏ; ସେହିପରି ଭାବନା କରାଯାଇ ନ ଥିବା ଚିତ୍ତରେ ରାଗ (କାମନା) ଭରିଯାଏ।

ଶ୍ଲୋକ 13

୧୪। ଯଥା ଅଗାରଂ ସୁଚ୍ଛନ୍ନଂ, ଵୁଟ୍ଠୀ ନ ସମତିଵିଜ୍ଝତି; ଏଵଂ ସୁଭାଵିତଂ ଚିତ୍ତଂ, ରାଗୋ ନ ସମତିଵିଜ୍ଝତି।
Yatha agaram succhannam, vutthi na samativijjhati Evam subhavitam chittam, rago na samativijjhati

ଯେପରି ଭଲଭାବରେ ଛାଉଣୀ କରାଯାଇଥିବା ଘରେ ବର୍ଷା ପାଣି ପଶେ ନାହିଁ; ସେହିପରି ସୁଭାବିତ (ଭଲଭାବରେ ଭାବନା କରାଯାଇଥିବା) ଚିତ୍ତରେ ରାଗ (କାମନା) ପଶେ ନାହିଁ।

ଶ୍ଲୋକ 14

୧୫। ଇଧ ସୋଚତି ପେଚ୍ଚ ସୋଚତି, ପାପକାରୀ ଉଭଯତ୍ଥ ସୋଚତି; ସୋ ସୋଚତି ସୋ ଵିହଞ୍ଞତି, ଦିସ୍ଵା କମ୍ମକିଲିଟ୍ଠମତ୍ତନୋ।
Idha sochati pecca sochati, papakari ubhayattha sochati So sochati so vihanyati, disva kamma kilittham attano

ପାପୀ ଏହି ଲୋକରେ ଦୁଃଖ ପାଏ, ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ପାଏ; ସେ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ଦୁଃଖ ପାଏ। ସେ ଦୁଃଖ ପାଏ, ଆଉ (ତାହା)ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ; ଯେତେବେଳେ ନିଜର କଳୁଷିତ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖେ।

ଶ୍ଲୋକ 15

୧୬। ଇଧ ମୋଦତି ପେଚ୍ଚ ମୋଦତି, କତପୁଞ୍ଞୋ ଉଭଯତ୍ଥ ମୋଦତି; ସୋ ମୋଦତି ସୋ ପମୋଦତି, ଦିସ୍ଵା କମ୍ମଵିସୁଦ୍ଧିମତ୍ତନୋ।
Idha modati pecca modati, kata punyo ubhayattha modati So modati so pamodati, disva kamma visuddhim attano

ପୁଣ୍ୟକର୍ମାକାରୀ ଏହି ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ପାଏ; ସେ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ। ସେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ଆଉ (ତାହା)ଦ୍ୱାରା ଖୁବ୍ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ; ଯେତେବେଳେ ନିଜର ଶୁଦ୍ଧ (ପବିତ୍ର) କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖେ।

ଶ୍ଲୋକ 16

୧୭। ଇଧ ତପ୍ପତି ପେଚ୍ଚ ତପ୍ପତି, ପାପକାରୀ ଉଭଯତ୍ଥ ତପ୍ପତି; “ପାପଂ ମେ କତନ୍”ତି ତପ୍ପତି, ଭିଯ୍ଯୋ ତପ୍ପତି ଦୁଗ୍ଗତିଂ ଗତୋ।
Idha tappati pecca tappati, papakari ubhayattha tappati "Papam me katan" ti tappati, bhiyyo tappati duggatim gato

ପାପୀ ଏହି ଲୋକରେ ତାପିତ (ସନ୍ତପ୍ତ) ହୁଏ, ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ତାପିତ ହୁଏ; ସେ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ତାପିତ ହୁଏ। “‘ମୋର’ ପାପ କରାଯାଇଅଛି” ବୋଲି ସେ ତାପିତ ହୁଏ; ଆଉ ଦୁର୍ଗତି (ନିନ୍ଦିତ ଲୋକ)କୁ ଯାଇ (ସେ) ଆହୁରି ଅଧିକ (ଅତ୍ୟଧିକ) ତାପିତ ହୁଏ।

ଶ୍ଲୋକ 17

୧୮। ଇଧ ନନ୍ଦତି ପେଚ୍ଚ ନନ୍ଦତି, କତପୁଞ୍ଞୋ ଉଭଯତ୍ଥ ନନ୍ଦତି; “ପୁଞ୍ଞଂ ମେ କତନ୍”ତି ନନ୍ଦତି, ଭିଯ୍ଯୋ ନନ୍ଦତି ସୁଗ୍ଗତିଂ ଗତୋ।
Idha nandati pecca nandati, kata punyo ubhayattha nandati "Punyam me katan" ti nandati, bhiyyo nandati suggatim gato

ପୁଣ୍ୟକର୍ମାକାରୀ ଏହି ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦିତ (ହୃଷ୍ଟ) ହୁଏ, ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ; ସେ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। “‘ମୋର’ ପୁଣ୍ୟ କରାଯାଇଅଛି” ବୋଲି ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ; ଆଉ ସୁଗତି (ଉତ୍ତମ ଲୋକ)କୁ ଯାଇ (ସେ) ଆହୁରି ଅଧିକ (ଅତ୍ୟଧିକ) ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।

ଶ୍ଲୋକ 18

୧୯। ବହୁମ୍ପି ଚେ ସଂହିତ ଭାସମାନୋ, ନ ତକ୍କରୋ ହୋତି ନରୋ ପମତ୍ତୋ; ଗୋପୋଵ ଗାଵୋ ଗଣଯଂ ପରେସଂ, ନ ଭାଗଵା ସାମଞ୍ଞସ୍ସ ହୋତି।
Bahumpi che samhita bhasamano, na takkaro hoti naro pamatto Gopo va gavo ganayam paresam, na bhagava samanyassa hoti

ଯଦିଓ କେହି ବହୁତ ପରିମାଣର ପବିତ୍ର ବାକ୍ୟ (ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ) ଆବୃତ୍ତି କରେ (ବୋଲେ), କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ପ୍ରମାଦଯୁକ୍ତ (ଅସାବଧାନ) ବ୍ୟକ୍ତି (ତଦନୁସାରେ) କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ ନାହିଁ — ତେବେ ସେ ଅନ୍ୟର (ପରର) ଗୋରୁଗଣକୁ ଗଣୁଥିବା ଗୋପାଳକ ପରି; (ସେ) ଶ୍ରମଣତ୍ୱର (ଭିକ୍ଷୁତ୍ଵର) ଫଳଭାଗୀ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଶ୍ଲୋକ 19

୨୦। ଅପ୍ପମ୍ପି ଚେ ସଂହିତ ଭାସମାନୋ, ଧମ୍ମସ୍ସ ହୋତି ଅନୁଧମ୍ମଚାରୀ; ରାଗଞ୍ଚ ଦୋସଞ୍ଚ ପହାଯ ମୋହଂ, ସମ୍ମପ୍ପଜାନୋ ସୁଵିମୁତ୍ତଚିତ୍ତୋ; ଅନୁପାଦିଯାନୋ ଇଧ ଵା ହୁରଂ ଵା, ସ ଭାଗଵା ସାମଞ୍ଞସ୍ସ ହୋତି।
Appampi che samhita bhasamano, dhammassa hoti anudhamma chari Ragan cha dosan cha pahaya moham, sammappajano suvimutta citto Anupadiyano idha va huram va, sa bhagava samanyassa hoti

ଯଦିଓ କେହି ସାମାନ୍ୟ ପରିମାଣର ପବିତ୍ର ବାକ୍ୟ (ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ) ଆବୃତ୍ତି କରେ (ବୋଲେ), କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ (ସେହି) ଧର୍ମର ସହିତ ଅନୁଧର୍ମଚାରୀ (ଧର୍ମ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗତ ଆଚରଣକାରୀ) ହୁଏ; ଆଉ ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ ଓ ମୋହକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସମ୍ୟକ୍ ପ୍ରଜାନ (ସମ୍ୟକ୍ ଜ୍ଞାନ)ଯୁକ୍ତ, ସୁବିମୁକ୍ତ ଚିତ୍ତ (ଭଲଭାବରେ ମୁକ୍ତ ଚିତ୍ତ) ହୁଏ; ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ଉପାଦାନ (ଆସକ୍ତି) ନ କରି — ସେ ଶ୍ରମଣତ୍ୱର (ଭିକ୍ଷୁତ୍ଵର) ଫଳଭାଗୀ ହୁଏ।

ଶ୍ଲୋକ 20

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ

Best Time (Muhurta)

ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ

Sacred Offerings

ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି

ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ପାଳି ଧମ୍ମପଦକୁ (ଖୁଦ୍ଦକ ନିକାୟ, ପାଳି ଆଗମ), ଯମକ ବଗ୍ଗ, ଶ୍ଲୋକ 1-20 ଯୁକ୍ତ ଅଟେ। ଧମ୍ମପଦ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଆରୋପଣ କରାଯାଇଥିବା କଥନର ସଂଗ୍ରହ ଅଟେ, ଯାହା ଥେରବାଦ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ପାଳି ଆଗମ (ତ୍ରିପିଟକ) ର ଅଂଶ। ଜୋଡ଼ି ଶ୍ଲୋକ ଅଧ୍ୟାୟ ପାରମ୍ପରିକରେ ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ମୌଳିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ଜପା ହୁଏ। ଏହା ଅତ୍ୟଧିକ ବିଶ୍ବ ବ୍ୟାପୀ ଜଣାଶୁଣା ବୌଦ୍ଧ ପବିତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ବେଳେ ବେଳେ ଅନୁଶାସନ ଏବଂ ଗୃହସ୍ଥ ଅନୁଗାମୀ ଦ୍ବାରା ଏହାର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଏବଂ ଗଭୀର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇ ଥାଏ।

ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ

ରଚୟିତା: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal

Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.

Gautama Buddhaଙ୍କ ଅଧିକ ରଚନା

ତିସରଣ: ତ୍ରିରତ୍ନ ଶରଣ ଗ୍ରହଣମେତ୍ତା ସୁତ୍ତ (କରଣୀୟ ମେତ୍ତା ସୁତ୍ତ)ଚିତ୍ତବଗ୍ଗ (ମନ ଅଧ୍ୟାୟ)ରତନ ସୁତ୍ତ (ଜ୍ୱେଲ୍ ସୂତ୍ର)ଅପ୍ପମାଦ ବଗ୍ଗ (ଧମ୍ମପଦ)ଅରହନ୍ତ ବଗ୍ଗ: ମୁକ୍ତ ପୁରୁଷ (ଗାଥା ୯୦–୯୯)

ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?

ଲେଖକ ଏବଂ ଉତ୍ସାର

ଧମ୍ମପଦ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଆରୋପଣ କରାଯାଇଥିବା କଥନର ସଂଗ୍ରହ ଅଟେ, ଯାହା ପାଳି ଆଗମ ତୁଳନାୟରେ ପ୍ରାୟ 1ମ ଶତାବ୍ଦୀ ବିସିଇରେ ସଂକଳିତ ହୋଇଥିଲା। ଯମକ ବଗ୍ଗ ଏହାର ଉଦ୍ଘାଟନୀ ଅଧ୍ୟାୟ, ଯାହା ମୂଳ ବିଷୟ ସ୍ଥାପନ କରେ ଯେ ମନ ସମସ୍ତ ସ୍ଥିତିକୁ ପୂର୍ବଗମନ କରେ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ଆକାର ଦିଏ। ଶୀର୍ଷକ ଯମକ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକର ଯୋଡ଼ି ପ୍ରକୃତିକୁ ସୂଚିତ କରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଏହାର ବିପରୀତ ଦ୍ବାରା ଅନୁସୃତ।

ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଯୋଡ଼ି

ଅଧ୍ୟାୟ ଦଶଟି ବିରୋଧୀ ଯୋଡ଼ିରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବିଶଟି ଶ୍ଲୋକ ଧାରଣ କରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଶ୍ଲୋକ 1 ଓ 2 ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଯେ କିଭାବେ ମଳିନ ମନ ଦୁଃଖକୁ ଅଗ୍ରସର କରେ, ଜବକି ସ୍ୱଚ୍ଛ ମନ ସୁଖ ନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ଦ୍ବୈତ ବିଚାର ଓ ମାତ୍ରାର ନୈତିକ ଦୃଢ଼ ତଳେ ଜୋର ଦିଏ।

ଦ୍ୱେଷ ଉପରେ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷା (ଶ୍ଲୋକ 3-5)

ଶ୍ଲୋକ 3-5 ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ସାଧାରଣତମ ନୀତି ସମର୍ଥିତ: ଦ୍ୱେଷ ଦ୍ୱେଷ ଦ୍ୱାରା ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ, ମାତ୍ର ଭଲୋବାସାଇ - ଏହା ଏକ ଅବିଚଳ ନିୟମ। ଶ୍ଲୋକ ଅସମ୍ମାନକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସଂଘର୍ଷ ଲଘୁ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ, ପ୍ରତିଶୋଧ ଚକ୍ରକୁ ସିଧାସଳଖ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରେ।

ଜୀବନ୍ତ ଉପମା

ଶିକ୍ଷା ଦୃଶ୍ୟଶ୍ରାବ୍ୟ ଚିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁଦୃଢ଼ ହୁଏ। ଶ୍ଲୋକ 7 ଏକ ଅନଖ୍ୟାତ ଲୋକକୁ ଦୁର୍ବଳ ଗଛ ସହ ତୁଳିତ କରେ, ଏବଂ ଶ୍ଲୋକ 8 ଖ୍ୟାତ ଲୋକକୁ ଦୃଢ଼ ପର୍ବତ ଶିଳାଠାରେ ସଙ୍ଗତିକ କରେ। ଶ୍ଲୋକ 13-14 ଗୃହ ଅନୁପ୍ରବେଶର ଉପମା ବ୍ୟବହାର କରେ, ଅଶିଖ୍ୟତ ମନ ଅଭିଳାଷ ଅଭିଗମନ କରିବା ଏକ ଏଣୁ ଦେଖାଇବାକୁ।

ଅଭ୍ୟାସ ବିରୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟା (ଶ୍ଲୋକ 19-20)

ଅବିରାମ ଯୋଡ଼ି ଏକକାଧିକ ଅବିଦ୍ୟାଟି ଅଭ୍ୟାସ ରିକ୍ତ ନିରର୍ଥକ - କେହି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଗୃହ ଗଣନାକାରୀ ପଶୁଗୁପାଳକ ଭଳି। ମାତ୍ର ଲବ୍ଧ ଶିକ୍ଷା, ଯଦି ଲୋଭ, ଦ୍ୱେଷ ଏବଂ ମୋହ ତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୟୋଗ କଲେ, ତ ପ୍ରକୃତ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଟାଣିବାକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ। ଏହା ଆଭିଜ୍ଞତାମୂଳକ ବୋଧ ଉପରେ ବୃଦ୍ଧି ଦିଏ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦ୍ୟା ଉପରେ ନୁହେଁ।

#Canonical Dhammapada#Pali Canon#Theravada#Khuddaka Nikaya
Buddhaଙ୍କ ସମ୍පୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୁତି ଓ ପାଠ

Buddha

Buddhaଙ୍କ ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁ →
ମନ୍ତ୍ର

ଅମିତାଭ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ

ନମୋ ଅମିତାଭ ବୁଦ୍ଧାଯ: ଅମିତାଭ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ, ଅସୀମ ଆଲୋକର ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ, ସୁଖାବତୀବ୍ୟୂହ ପରମ୍ପରାଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂସ୍କୃତ ପ୍ରଣାମ।

1 verse
ମନ୍ତ୍ର

ଭୈଷଜ୍ୟଗୁରୁ ମନ୍ତ୍ର

ଏହା ଏକ ପବିତ୍ର ବୌଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଭୈଷଜ୍ୟଗୁରୁ (ଔଷଧ ବୁଦ୍ଧ) ଙ୍କୁ ଆବାହନ କରି ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ପାଠ କରାଯାଏ। ମନ୍ତ୍ରଟି 'ତଦ୍ୟଥା' (ଏହିରୂପେ) ଦିଆ ଗଠିତ ଓ 'ସ୍ୱାହା' (ସତ୍ୟ ହୋଇଥାଉ) ଠାରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଏହି ଚର୍ଚା ତିବ୍ବତୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ।

1 verse
ମନ୍ତ୍ର

ବଜ୍ରସତ୍ତ୍ୱଙ୍କର ଶତାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର

ଏହା ବଜ୍ରସତ୍ତ୍ୱ (Vajrasattva) ନାମକ ଜଣେ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱଙ୍କର ଏକ ଶତାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର (one hundred-syllable mantra), ଯାହା ମନ, ବାକ୍ୟ ଓ କର୍ମର ଦୋଷମାନଙ୍କୁ ଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ବଜ୍ରଯାନ ପରମ୍ପରାର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା।

1 verse
ପୂଜା ଗ୍ରନ୍ଥ

ଅଷ୍ଟ ଶୀଳ (ଆଠଟି ନୈତିକ ନିୟମ)

ଅଷ୍ଟଶୀଳ, ନୈତିକ ଶିକ୍ଷଣ ନିୟମ ଯାହା ବୌଦ୍ଧମାନେ ଉପୋଷଥ ଦିନ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ଶିବିରରେ ମନୋଯୋଗ ଓ ସଂଯମ ଗଭୀର କରିବା ପାଇଁ ପାଳନ କରନ୍ତି।

8 verses

ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ

ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁ

ତିସରଣ: ତ୍ରିରତ୍ନ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ

ଏହି ବୌଦ୍ଧ ପ୍ରାର୍ଥନା ପାଲି ଭାଷାରେ ବଳାଯାଏ ଯେଠାରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ବୁଦ୍ଧ, ଧର୍ମ ଏବଂ ସଂଘ (ତ୍ରିରତ୍ନ)ର ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରେ। ଏହି ଶରଣ ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନିଥର ଦୋହରାଯାଏ, ଯାହା ବିଶ୍ୱାସ ଓ ସମର୍ପଣର ଘୋଷଣା।

3 verses

ବୁଦ୍ଧ ଜୟମଙ୍ଗଳ ଅଟ୍ଠଗାଥା

ଏହା ଏକ ବୌଦ୍ଧ ପ୍ରାର୍ଥନା ଯାହା ଭଗବାନ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଆଠଟି ବିଜୟକୁ ପାଳନ କରେ। ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ କଲେ ମନରେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା ମିଳେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

10 verses

ପ୍ରେତ ଆତ୍ମା ଓ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନଙ୍କୁ ପୂଣ୍ୟ ସମର୍ପଣ

ଏହା ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରାର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ପାଳି ଶ୍ଳୋକ, ଯାହାକୁ ବକ୍ତା ନିଜର ପୁଣ୍ୟ ଫଳକୁ ପ୍ରେତ ଆତ୍ମା ବା ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସୁଖ ଓ ଶାନ୍ତି କାମନା କରିବା ପାଇଁ ତିନିଥର ପାଠ କରନ୍ତି। ଥେରବାଦ ବୌଦ୍ଧ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି କ୍ରିୟା ସମୟରେ ଏହା ବହୁତ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

3 verses

ଚିତ୍ତବଗ୍ଗ (ମନ ଅଧ୍ୟାୟ)

ଧମ୍ମପଦର 33-43 ଶ୍ଲୋକ: ଅସ୍ଥିର ମନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା କଷ୍ଟକର ଅଟେ, ତଥାପି ଦମିତ ଓ ସୁସ୍ଥ ଦିଗରେ ନିର୍ଦେଶିତ ମନ ସତ୍ୟ ସୁଖ ଓ ଭୟଭିତିର ମୋକ୍ଷ ଆଣେ।

11 verses

ଅଙ୍ଗୁଲିମାଳ ପରିତ୍ତ

ଏହା ଏକ ବୌଦ୍ଧ ରକ୍ଷାକବଚ (ପରିତ୍ତ) ଯାହା ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁର ସୁରକ୍ଷା ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପାଠ କରାଯାଏ। ଏହା ଭିକ୍ଷୁ ଅଙ୍ଗୁଲିମାଳଙ୍କ ସତ୍ୟ ବଚନ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜର ନିର୍ଦୋଷ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ଘୋଷଣା କରି ମାତା ଓ ଶିଶୁର କୁଶଳ କାମନା କରିଛନ୍ତି।

2 verses

ଅପ୍ପମାଦ ବଗ୍ଗ (ଧମ୍ମପଦ)

ଧମ୍ମପଦର ଶ୍ଲୋକ 21-32: ଅପ୍ରମାଦ ଅମୃତର ପଥ, ପ୍ରମାଦ ମୃତ୍ୟୁର ପଥ - ବୁଦ୍ଧିମତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନକୁ ଧନ ଭଳି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

12 verses

ସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା

ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ

ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମସହସ୍ର ବଗ୍ଗ: ହଜାରେରୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଗାଥା ୧୦୦–୧୧୫)ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମଆତ୍ମ ବଗ୍ଗ: ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ (ଗାଥା ୧୫୭–୧୬୬)ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମଅପ୍ପମାଦ ବଗ୍ଗ (ଧମ୍ମପଦ)ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମପୁଷ୍ପ ବଗ୍ଗ: ପୁଷ୍ପରାଶି (ଗାଥା ୪୪–୫୯)