യമക വർഗ്ഗം (ഇരട്ട ശ്ലോകങ്ങൾ)

മനസ്സാണ് ധർമ്മങ്ങൾക്ക് മുന്നോടിയായത്; മനസ്സാണവയിൽ ശ്രേഷ്ഠം; മനസ്സിൽ നിന്നാണവ രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ദുഷിച്ച മനസ്സോടെ ഒരുവൻ സംസാരിക്കുകയോ പ്രവർത്തിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, വണ്ടിച്ചക്രം ചുമട്ടുകാളയുടെ കാലടിയെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ ദുഃഖം അവനെ പിന്തുടരുന്നു.

മനസ്സാണ് ധർമ്മങ്ങൾക്ക് മുന്നോടിയായത്; മനസ്സാണവയിൽ ശ്രേഷ്ഠം; മനസ്സിൽ നിന്നാണവ രൂപം കൊള്ളുന്നത്. പ്രസന്നമായ മനസ്സോടെ ഒരുവൻ സംസാരിക്കുകയോ പ്രവർത്തിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, വിട്ടുപിരിയാത്ത നിഴൽപോലെ സുഖം അവനെ പിന്തുടരുന്നു.

“അവൻ എന്നെ ശകാരിച്ചു, അവൻ എന്നെ ദ്രോഹിച്ചു, അവൻ എന്നെ ജയിച്ചു, അവൻ എനിക്കുള്ളത് അപഹരിച്ചു” എന്നിങ്ങനെ വൈരം പുലർത്തുന്നവരിൽ ശത്രുത ശമിക്കുന്നില്ല.

“അവൻ എന്നെ ശകാരിച്ചു, അവൻ എന്നെ ദ്രോഹിച്ചു, അവൻ എന്നെ ജയിച്ചു, അവൻ എനിക്കുള്ളത് അപഹരിച്ചു” എന്നിങ്ങനെ വൈരം പുലർത്താത്തവരിൽ ശത്രുത ശമിക്കുന്നു.

വൈരത്താൽ വൈരങ്ങൾ ഒരിക്കലും ശമിക്കുന്നതല്ല; അവൈരത്താലേ അവ ശമിക്കൂ. ഇതാണ് ശാശ്വതമായ ധർമ്മം.

“നാം ഇവിടെ നശിക്കും” എന്ന് പരർ അറിയുന്നില്ല. എന്നാൽ അതറിയുന്നവർക്ക് കലഹങ്ങൾ ശമിക്കുന്നു.

സുന്ദരദൃഷ്ടിയോടെ വസിക്കുന്ന, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ സംയമനമില്ലാത്ത, ഭക്ഷണത്തിൽ മിതത്വമില്ലാത്ത, അലസനും ദുർബലപ്രയത്നനുമായവനെ മാരൻ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നു - ബലഹീനമായ വൃക്ഷത്തെ കാറ്റ് കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ.

അശുഭദൃഷ്ടിയോടെ വസിക്കുന്ന, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നന്നായി സംയമനമുള്ള, ഭക്ഷണത്തിൽ മിതത്വമുള്ള, ശ്രദ്ധയുള്ളവനും ദൃഢപ്രയത്നനുമായവനെ മാരൻ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നില്ല - പാറമലയെ കാറ്റ് കീഴ്പ്പെടുത്താത്തതുപോലെ.

മലിനമില്ലാതാക്കാത്തവനായിട്ടും ആരെങ്കിലും കാഷായവസ്ത്രം ധരിച്ചാൽ, ദമത്തിൽനിന്നും സത്യത്തിൽനിന്നും വിമുഖനായ അവൻ ആ കാഷായത്തിന് അർഹനല്ല.

എന്നാൽ മലിനത്തെ കളഞ്ഞവനായി, ശീലങ്ങളിൽ നന്നായി സമാഹിതനായി, ദമത്തിലും സത്യത്തിലും ഉപേതനായവൻ ഉണ്ടോ, അവനേ കാഷായത്തിന് അർഹനുള്ളൂ.

സാരമില്ലാത്തതിനെ സാരമായും സാരമുള്ളതിനെ സാരമില്ലാതായും കാണുന്നവർ, തെറ്റായ സങ്കല്പങ്ങളിൽ വിഹരിക്കുന്നവർ, ആ സാരത്തെ പ്രാപിക്കുന്നില്ല.

സാരമുള്ളതിനെ സാരമായും സാരമില്ലാത്തതിനെ സാരമില്ലാതായും അറിയുന്നവർ, ശരിയായ സങ്കല്പങ്ങളിൽ വിഹരിക്കുന്നവർ, ആ സാരത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

മോശമായി മേഞ്ഞ വീടിനെ മഴ തുളച്ചുകയറുന്നതുപോലെ, ഭാവന ചെയ്യപ്പെടാത്ത മനസ്സിനെ രാഗം തുളച്ചുകയറുന്നു.

നന്നായി മേഞ്ഞ വീടിനെ മഴ തുളച്ചുകയറാത്തതുപോലെ, നന്നായി ഭാവന ചെയ്യപ്പെട്ട മനസ്സിനെ രാഗം തുളച്ചുകയറുന്നില്ല.

പാപം ചെയ്യുന്നവൻ ഇഹത്തിലും ദുഃഖിക്കുന്നു, പരത്തിലും ദുഃഖിക്കുന്നു; രണ്ടിടത്തും ദുഃഖിക്കുന്നു. സ്വന്തം മലിനമായ കർമ്മങ്ങളെ കണ്ട് അവൻ ദുഃഖിക്കുകയും വ്യഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പുണ്യം ചെയ്തവൻ ഇഹത്തിലും ആനന്ദിക്കുന്നു, പരത്തിലും ആനന്ദിക്കുന്നു; രണ്ടിടത്തും ആനന്ദിക്കുന്നു. സ്വന്തം നിർമ്മലമായ കർമ്മങ്ങളെ കണ്ട് അവൻ ആനന്ദിക്കുകയും പരമാനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പാപം ചെയ്യുന്നവൻ ഇഹത്തിലും തപിക്കുന്നു, പരത്തിലും തപിക്കുന്നു; രണ്ടിടത്തും തപിക്കുന്നു. “ഞാൻ പാപം ചെയ്തു” എന്നോർത്ത് അവൻ തപിക്കുന്നു; ദുർഗതിയിൽ ചെന്ന് കൂടുതൽ തപിക്കുന്നു.

പുണ്യം ചെയ്തവൻ ഇഹത്തിലും സന്തോഷിക്കുന്നു, പരത്തിലും സന്തോഷിക്കുന്നു; രണ്ടിടത്തും സന്തോഷിക്കുന്നു. “ഞാൻ പുണ്യം ചെയ്തു” എന്നോർത്ത് അവൻ സന്തോഷിക്കുന്നു; സുഗതിയിൽ ചെന്ന് കൂടുതൽ സന്തോഷിക്കുന്നു.

ഒരുവൻ ധാരാളം ശാസ്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലിയാലും, അശ്രദ്ധനായി അവ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, അന്യന്റെ പശുക്കളെ എണ്ണുന്ന ഇടയനെപ്പോലെ അവൻ ശ്രമണത്വത്തിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നില്ല.

ഒരുവൻ അൽപ്പം മാത്രം ശാസ്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലിയാലും, ധർമ്മാനുസാരിയായി ജീവിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, രാഗത്തെയും ദ്വേഷത്തെയും മോഹത്തെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, സമ്യക്കായി അറിഞ്ഞ്, സുവിമുക്തമായ മനസ്സോടെ, ഇഹത്തിലും പരത്തിലും ഒന്നിലും ആസക്തനാകാതെ, അവൻ ശ്രമണത്വത്തിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു.