ତିସରଣ
ତ୍ରିରତ୍ନ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ
ଏହି ବୌଦ୍ଧ ପ୍ରାର୍ଥନା ପାଲି ଭାଷାରେ ବଳାଯାଏ ଯେଠାରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ବୁଦ୍ଧ, ଧର୍ମ ଏବଂ ସଂଘ (ତ୍ରିରତ୍ନ)ର ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରେ। ଏହି ଶରଣ ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନିଥର ଦୋହରାଯାଏ, ଯାହା ବିଶ୍ୱାସ ଓ ସମର୍ପଣର ଘୋଷଣା।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ମୁଁ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି। ମୁଁ ଧର୍ମକୁ ଶରଣ ନେଉଛି। ମୁଁ ସଙ୍ଘଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି।
ଶ୍ଲୋକ 1
ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ମୁଁ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ମୁଁ ଧର୍ମକୁ ଶରଣ ନେଉଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ମୁଁ ସଙ୍ଘଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି।
ଶ୍ଲୋକ 2
ତୃତୀୟ ଥର ମୁଁ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି। ତୃତୀୟ ଥର ମୁଁ ଧର୍ମକୁ ଶରଣ ନେଉଛି। ତୃତୀୟ ଥର ମୁଁ ସଙ୍ଘଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି।
ଶ୍ଲୋକ 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ଗାଥାକୁ ତିସରଣ ବା ତିନି ଶରଣ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ପାଲି ମହାକାବ୍ୟରେ କୁଦ୍ଧକପାଥ (Khp ସଂଖ୍ୟା 1)ର ପ୍ରଥମ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି। ଏହା ଥେରବାଦ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ଏକ ଭିତ୍ତିଭୂତ ଅଭ୍ୟାସ, ଯାହା ସର୍ବାତୁକ ପ୍ରାଚୀନତମ ଜୀବନ୍ତ ବୌଦ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ବିନୟର ମହାବଗର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ବୁଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନାକାରୀକୁ ଏହି ତ୍ରିମୁଖୀ ଶରଣ କହିବାର ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତି - ପ୍ରଥମ ଥର, ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଓ ତୃତୀୟ ଥର (ସୁତ୍ତସେଣ୍ଟ୍ରାଲ pli-tv-kd1, ବିଭାଗ 9)। ଏହା ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ବୌଦ୍ଧ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଧ୍ୟାନ ଅଧିବେଶନ ବା ଭିକ୍ଷୁ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଉଭୟ ଦ୍ୱାରା ଦୈନିକ ସୁନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ପଠିତ ହୋଇଥାଏ। ପାଲି ଭାଷା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ଯେଉଁଥିରେ ସର୍ବାତୁକ ପ୍ରାଚୀନ ବୌଦ୍ଧ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି। ଏହି ଗାଥାକୁ ବୁଦ୍ଧ, ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଆଡକୁ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଓ ଆତ୍ମିକ ସହାୟତାର ଜନ୍ୟ ଲୌଟିବାର ଏକ ସରଳ କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ପ୍ରକାଶନ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ତ୍ରିଶରଣ ମନ୍ତ୍ର
ଏହି ପଦ୍ମଗୁଡିକ ପାଲି ଭାଷାରେ ଥିବା ‘ତିସରଣ’ (ତିନି ଆଶ୍ରୟ) ମନ୍ତ୍ରର ଧାରା। ଏହା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ସବୁଠୁ ମୌଳିକ ଓ ପବିତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା, ଯାହା ବୁଦ୍ଧ, ଧର୍ମ ଓ ସଂଘ - ଏହି ତିନି ରତ୍ନ (ତ୍ରିରତ୍ନ) ପ୍ରତି ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବୁଝାଏ।
ତିନିଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି
ପ୍ରଥମ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ବାର ( ‘ଦୁତିୟମ୍ପି’ ଓ ‘ତତିୟମ୍ପି’) ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନିଥର କହିବାର ପରମ୍ପରା ଏହି ଶରଣ ଗ୍ରହଣକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା ଓ ମନରେ ସଂକଳ୍ପ ଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ହୋଇଥାଏ।
ତିନି ରତ୍ନର ଅର୍ଥ
‘ବୁଦ୍ଧ’ (ଜାଗ୍ରତ ବ୍ୟକ୍ତି) -ଐତିହାସିକ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ; ‘ଧର୍ମ’ - ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାକୁ; ଓ ‘ସଂଘ’ - ଶିକ୍ଷାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ସନ୍ତ, ସାଧୁ ଓ ଶ୍ରମିକ ସମଷ୍ଟିକୁ ସୂଚିତ କରେ। ଏହି ତିନି ମିଳି ବୌଦ୍ଧ ମାର୍ଗର ମୂଳଦୁଆ।
ଭାରତୀୟ ପ୍ରଭାବ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପାଲି ଭାଷାରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ଯାହା ପାଳି ତ୍ରିପିଟକ (ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ) ର ଭାଷା। ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଭାରତରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବୌଦ୍ଧମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ବିଶେଷତଃ ଥେରବାଦ ପରମ୍ପରା (ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମିଆଁମାର, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଆଦି)ରେ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାର ବ୍ୟବହାର
ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଆଧୁନିକ ବୌଦ୍ଧମାନେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଜୀବନର ପ୍ରତିଦିନ, ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା, ଓ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ପାଠ କରନ୍ତି। ଏହା ବୁଦ୍ଧତ୍ୱ (ଜ୍ଞାନ) ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ‘ଆଶ୍ରୟ’ (ସରଣ) ନେବାର ପ୍ରତୀକ।
Buddha
ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ