ਈਸ਼ਾਵਾਸਯੋਪਨਿਸ਼ਦ

ਉਹ ਬਾਹਰਲਾ ਪਰਮ ਯਥਾਰਥ ਅਨੰਤ ਪੂਰਨ ਹੈ; ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੀ ਅਨੰਤ ਪੂਰਨ ਹੈ। ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਅਨੰਤ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਅਨੰਤ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਅਨੰਤ ਹੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਓਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ।

ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇਸ ਬਦਲਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਈਸ਼ (ਪ੍ਰਭੂ) ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਪਤ ਹੈ। ਆਪਾ-ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਆਨੰਦ ਲਓ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਧਨ ਦਾ ਲਾਲਚ ਨਾ ਕਰੋ।

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਧਰਮੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਕੋਈ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਜੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਚਿੰਬੜੇ ਜਾਂ ਮੈਲਾ ਨਾ ਕਰੇ।

ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਅੰਨ੍ਹੇ ਆਤਮਿਕ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ-ਰਹਿਤ, ਅਨੰਦ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਅਸੁਰੀ ਹਨ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਘਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਆਤਮਾ ਅਚੱਲ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ, ਮਨ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ (ਦੇਵ) ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਫੜ ਸਕਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਸਥਿਰ ਰਹਿ ਕੇ ਇਹ ਦੌੜਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ) ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦੂਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਹੈ।

ਜਿਹੜਾ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤਿ ਵੀ ਕਦੇ ਵੈਰ, ਘਿਰਣਾ ਜਾਂ ਬੇਗਾਨਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਜਦੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜਾਣਕਾਰ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਕੇਵਲ ਆਤਮਾ ਬਣ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਮੋਹ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ੋਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਉਹ ਆਤਮਾ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸਰੀਰ-ਰਹਿਤ, ਵਿਕਾਰ-ਰਹਿਤ, ਨਸਾਂ-ਰਹਿਤ, ਸ਼ੁੱਧ, ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ ਅਛੂਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ, ਚਿੰਤਕ, ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਭੂ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਅਨਾਦਿ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਤੱਵ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਵੰਡੇ ਹਨ।

ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਵਿਦ੍ਯਾ (ਗਿਆਨ-ਰਹਿਤ ਕੇਵਲ ਸੰਸਾਰੀ ਕਰਮ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੋਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੇਵਲ ਸਿਧਾਂਤਕ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਬਿਨਾਂ ਅਮਲੀ ਬੋਧ ਦੇ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਫਲ ਵਿਦ੍ਯਾ (ਗਿਆਨ) ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਅਵਿਦ੍ਯਾ (ਕਰਮ) ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮਝਾਇਆ।

ਜੋ ਵਿਦ੍ਯਾ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਕਰਮ (ਅਵਿਦ੍ਯਾ) ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮੀ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜੋ ਕੇਵਲ ਅਪ੍ਰਗਟ ਮੂਲ-ਕਾਰਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੋਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਗਟ ਰਚੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਫਲ ਪ੍ਰਗਟ (ਸੰਭਵ) ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਅਪ੍ਰਗਟ (ਅਸੰਭਵ) ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਰਾਹੀਂ ਮਰਨਹਾਰ ਸੜਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸੋਮੇ ਰਾਹੀਂ ਸਦੀਵੀ ਜੀਵਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰਮ ਸੱਚ ਦਾ ਮੁਖ ਸੰਸਾਰੀ ਚਕਾਚੌਂਧ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਸੂਰਜ, ਸਭ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ (ਪੂਸ਼ਨ), ਇਸਨੂੰ ਉਘਾੜੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮਰਪਿਤ, ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਾਂ!

ਹੇ ਪੂਸ਼ਨ, ਇਕੱਲੇ ਯਾਤਰੀ, ਨਿਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਸੂਰਜ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸਮੇਟੋ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਤੀਬਰ ਤੇਜ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ, ਕਿਰਪਾਲੂ ਰੂਪ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਂ ਹਾਂ (ਸੋਹਮ ਅਸ੍ਮਿ)!

ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਅਮਰ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਸਰੀਰ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਓਮ! ਹੇ ਮਨ, ਸੰਕਲਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਯਾਦ ਕਰ! ਜੋ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਯਾਦ ਕਰ! ਹੇ ਮਨ, ਯਾਦ ਕਰ! ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਯਾਦ ਕਰ!

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ! ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਧਰਮੀ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚੀ ਸਥਾਈ ਆਤਮਿਕ ਸੰਪਦਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਓ। ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਟੇਢੇ, ਨੀਚ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਡੂੰਘੇ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਚਾਰੇ ਗਏ ਸ਼ਰਧਾ-ਭਰੇ ਨਮਸਕਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।