प्रभुः, स्वामी
अरबी-फारसी sahib (सहचरः, स्वामी), पञ्जाबीभाषायां सम्मानसूचकोपाधित्वेन प्रयुक्तः।
पवित्रनामसु योज्यमानं सम्मानवाचकं पदम्, यथा गुरु ग्रन्थ साहिब, हरमन्दिर साहिब; कदाचिद् वाणीषु परमेश्वरार्थमपि प्रयुज्यते।
सन् १७०४ आनन्दपुरसाहिबस्य घेराबन्दिकाले भाईकन्हैयः सर्वान् क्षतसैनिकान् जलेन तर्पितवान्, ते कस्य पक्षे युध्यन्ते इति अपृष्ट्वैव।
संवत्सरे १४६९ जन्मिते नानके, तस्य प्रगाढध्यानस्थितेः, कदा भुजगच्छायया संरक्षिते, स्थानीयजमीन्दारो राय्बुलारः तं साधारणबालकं न ज्ञात्वा दिव्यात्मानमेव मत्वा विश्वसिते।
अमृतसञ्चारः इति शिखधर्मस्य दीक्षासंस्कारः, यं गुरुः गोविन्दसिंहः १६९९ तमे वर्षे स्थापितवान्; येन दीक्षार्थी विधिवत् खालसायां प्रविशति।
ननकाणा साहिबे, पञ्जाबे, पाकिस्ताने स्थितः गुरुद्वारा जन्म-अस्थानं गुरु नानक देव जी-महोदयस्य 1469 ईस्वीये जन्म द्योतयति, तथा च तस्य बाल्यकालीनैः गुरुद्वारैः परिवेष्टितम् अस्ति।
हिमाचलप्रदेशे स्थितं गुरुद्वारा पौण्टा साहिबं तत् स्थानम् यत्र गुरुगोविन्दसिंहजी 1685 तः 1689 पर्यन्तं निवसन् जापसाहिबं विरचितवान् द्विपञ्चाशत् (52) कविभिः सह च राजकवीन् आश्रितवान्।
पुरातन-देहली-नगरस्य चांदनी-चौक-क्षेत्रे विराजितं गुरुद्वारा-शीश-गञ्ज-साहिब-धाम तत् पावनं तीर्थं वर्तते यत्र नवम-गुरुणा श्रीगुरु-तेग-बहादुर-महोदयेन १६७५ तमे वर्षे धर्मरक्षार्थं मानवकल्याणार्थं च स्वशीर्षस्य सर्वोच्चं बलिदानं कृतम्। तीर्थयात्रिणः अत्र पवित्र-वटवृक्षस्य, ऐतिहासिक-कूपस्य, अविरत-गुरबाणी-कीर्तनस्य च दर्शनेन परमां शान्तिं निर्भयत्वं च प्राप्नुवन्ति।