శ్లోకాలు
383. పరాక్రమముతో సాధన చేసి తృష్ణా ప్రవాహమును ఛేదించుము, కామవాసనలను తరిమివేయుము ఓ బ్రాహ్మణుడా! సర్వ సంస్కారముల క్షయమును ఎరిగి, అకృతమైన నిర్వాణమును తెలిసినవాడవు కమ్ము!
శ్లోకం 1
384. శమథము విపశ్యన అను రెండు సాధనలలో బ్రాహ్మణుడు పారంగతుడైనపుడు, జ్ఞానము వలన అతని సమస్త బంధనములు అంతమొందును.
శ్లోకం 2
385. ఎవరికి ఆవలి గట్టు గాని, ఈవలి గట్టు గాని, రెండును గాని లేవో; తాపరహితుడై సంపూర్ణముగా సంగరహితుడైన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 3
386. ధ్యాననిరతుడై, మాలిన్యరహితుడై, ప్రశాంతముగా కూర్చున్నవాడై, కృతకృత్యుడై, ఆస్రవరహితుడై, పరమపదమును పొందిన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 4
387. సూర్యుడు పగటివేళ ప్రకాశించును; చంద్రుడు రాత్రివేళ వెలుగును; కవచము ధరించిన రాజు వెలుగులీనును; ధ్యానించు బ్రాహ్మణుడు ధ్యానమున ప్రకాశించును; కాని తథాగతుడైన బుద్ధుడు రాత్రింబగళ్ళు తన దివ్య తేజస్సుతో వెలుగొందును.
శ్లోకం 5
388. పాపములను పారద్రోలిన కారణమున అతడు 'బ్రాహ్మణుడు' అనబడును; సమచిత్తముతో శాంతముగా జీవించుటచే 'శ్రమణుడు' అనబడును; తన మాలిన్యములను దూరం చేసికొనుటచే 'ప్రవ్రజితుడు' (సన్యాసి) అనబడును.
శ్లోకం 6
389. బ్రాహ్మణునిపై ఎన్నడూ దాడి చేయరాదు, బ్రాహ్మణుడును దాడి చేసినవానిపై కోపమును ప్రదర్శించరాదు. బ్రాహ్మణుని కొట్టినవానికి ధిక్కారము, బదులుగా కోపమును వెళ్లగక్కినవానికి మరింత ధిక్కారము!
శ్లోకం 7
390. బ్రాహ్మణుడు ప్రియమైన భోగముల నుండి మనస్సును మరల్చుకొనుట అల్పమైన లాభము కాదు. హింసాత్మక చింతన ఎచ్చటెచ్చట విరమించునో, అచ్చటచ్చటనే దుఃఖము శమించును.
శ్లోకం 8
391. శరీరముతో, వాక్కుతో, మనస్సుతో ఎవడైతే ఎట్టి దుష్కర్మనూ చేయడో; ఈ మూడు స్థానములలో సంయమనము కల వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 9
392. సమ్యక్ సంబుద్ధుడు ప్రవచించిన ధర్మమును ఎవని నుండి తెలిసికొనునో, అగ్నిహోత్రి బ్రాహ్మణుడు పవిత్రాగ్నిని పూజించినట్లు ఆ గురువును పరమ శ్రద్ధతో నమస్కరించవలెను.
శ్లోకం 10
393. జడల వలన గాని, గోత్రము వలన గాని, కులజన్మ వలన గాని ఎవ్వడూ బ్రాహ్మణుడు కాడు. ఎవరిలోనైతే సత్యము ధర్మము కలవో, అతడే పవిత్రుడు, అతడే నిజమైన బ్రాహ్మణుడు!
శ్లోకం 11
394. ఓ మందబుద్ధీ! నీ జడలతో ఏమి ప్రయోజనము? నీ జింకచర్మపు వస్త్రముతో ఏమి లాభము? నీ అంతరంగమున కామవాసనల దట్టమైన అడవి నిండియుండగా, బాహ్య దేహమును మాత్రమే శుభ్రపరచుకొనుచున్నావు!
శ్లోకం 12
395. పేలికల వస్త్రమును ధరించుచూ, కృశించిన శరీరముతో నరములు స్పష్టముగా కనుపించుచూ, అరణ్యమున ఒంటరిగా ధ్యానించు వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 13
396. బ్రాహ్మణ స్త్రీ గర్భమున జన్మించినంత మాత్రమున నేను ఎవరినీ బ్రాహ్మణుడని పిలువను. అతడు పరిగ్రహములు కలవాడైనచో కేవలం అహంకారపు 'భోవాది' మాత్రమే. ఏ పరిగ్రహమూ లేని, దేనినీ అంటిపెట్టుకొనని వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 14
397. సర్వ బంధనములను తెంపివేసి భయపడనివానిని, సమస్త సంగములను దాటి విముక్తుడైన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 15
398. ద్వేషమను తోలుపట్టీని, తృష్ణయను త్రాడును, మిథ్యాదృష్టియను బంధనములను తెగద్రెంపి, అవిద్యయను గడియను పడగొట్టిన బుద్ధునినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 16
399. మనస్సులో ఎట్టి ద్వేషము లేకుండ దూషణలను, దెబ్బలను, బంధనములను ఓర్పుతో సహించువానిని; క్షమయే సైన్యముగా కలవానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 17
400. క్రోధరహితుడు, వ్రతనిష్ఠుడైనవాడు, శీలవంతుడు, తృష్ణారహితుడు, ఇంద్రియనిగ్రహి, మరియు చివరి శరీరమును ధరించిన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 18
401. తామరాకుపై నీటిబొట్టు నిలువనట్లు, సూది మొనపై ఆవగింజ ఆగనట్లు, ఎవడైతే కామభోగముల యందు అంటక నిర్లేపుడై యుండునో—వానినే నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 19
402. ఈ లోకమునందే తన దుఃఖము సంపూర్ణముగా నశించినదని ఎరిగినవానిని, భారమును దించివేసిన ముక్తునినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 20
403. గంభీరమైన ప్రజ్ఞ కలవాడు, మేధావి, ఏది సన్మార్గమో ఏది కుమార్గమో స్పష్టముగా ఎరిగినవాడు, పరమపదమును పొందిన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 21
404. గృహస్థులతో గాని, సన్యాసులతో గాని సంసర్గము పెట్టుకొననివాడై, నివాస రహితుడై, అల్పేచ్ఛుడైన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 22
405. స్థావర జంగమ సర్వ ప్రాణుల పట్ల దండమును (హింసను) విడనాడి, తాను చంపక ఇతరులచే చంపింపని వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 23
406. శత్రువుల నడుమ వైరం లేనివానిని, హింసాప్రవృత్తి కలవారి మధ్య ప్రశాంతుని, సంసారమును గట్టిగా పట్టుకున్నవారి మధ్య సంగరహితునినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 24
407. సూది మొననుండి రాలిపడిన ఆవగింజ వలె ఎవని నుండి రాగము, ద్వేషము, గర్వము, కపటము రాలిపోయినవో—వానినే నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 25
408. కఠినము కానిది, అర్థవంతమైనది, సత్యమైనది, ఎవరినీ నొప్పించని వాక్కును పలుకువానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 26
409. ఈ లోకమున పొడవైనదైనను పొట్టిదైనను, చిన్నదైనను పెద్దదైనను, అందమైనదైనను వికృతమైనదైనను ఇవ్వనిదానిని తీసికొనని వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 27
410. ఈ లోకమున గాని పరలోకమున గాని ఎవరికైతే ఎట్టి కోరికలూ ఉండవో; నిరాశుడై విముక్తుడైన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 28
411. ఎవరిలోనైతే ఎట్టి ఆసక్తులు మిగిలియుండవో, యథార్థ జ్ఞానముచే నిస్సందేహముగా ఉన్నవాడో, అమృతపదమునందు మునిగిన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 29
412. ఈ లోకమున పుణ్యపాపముల రెంటి బంధములను దాటినవానిని, శోకరహితుని, నిష్కళంకుని, పరమ పవిత్రునినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 30
413. చంద్రునివలె నిర్మలుడు, పవిత్రుడు, ప్రసన్నుడు, క్షోభరహితుడునై, పునర్జన్మపై ఆసక్తిని సమూలముగా నాశనము చేసికొన్న వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 31
414. సంసార మోహములనెడి దుర్గమ పంకమును దాటి, ఆవలి గట్టు చేరినవాడై, ధ్యాననిరతుడై, నిశ్చలుడై, నిస్సందేహుడై, సంగరహితుడై శాంతినొందిన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 32
415. ఈ లోకమున కామభోగములను విడనాడి, గృహరహితుడై సంచరించుచు, కామభవములను సమూలముగా నశింపజేసికొన్న వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 33
416. ఈ లోకమున సమస్త తృష్ణను త్యజించి, గృహరహితుడై సంచరించుచు, తృష్ణాభవములను సమూలముగా క్షయింపజేసిన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 34
417. మానవ సంబంధ బంధనములను వీడి, దివ్య దేవలోక బంధనములను సైతం దాటి, సర్వ బంధనవిముక్తుడైన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 35
418. రాగమును విరక్తిని రెంటినీ త్యజించి, శాంతిని పొంది, సర్వ లోకములను జయించిన ఆ వీరునినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 36
419. సర్వ ప్రాణుల మరణమును పునర్జన్మను సంపూర్ణముగా ఎరిగినవానిని, నిస్సంగుడైన సుగతుని, బుద్ధునినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 37
420. ఎవని పరమగతిని దేవతలు గాని, గంధర్వులు గాని, మానవులు గాని తెలిసికొనలేరో; సర్వ ఆస్రవములు నశించిన ఆ అర్హతునినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 38
421. గతమునందు గాని, భవిష్యత్తునందు గాని, వర్తమానమునందు గాని దేనిపై ఆసక్తి లేనివానిని, నిష్పరిగ్రహుడై నిస్సంగుడైన వానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 39
422. వృషభము వంటి శ్రేష్ఠుని, పరమ వీరుని, మహర్షిని, విజేతను, నిశ్చలుని, మాలిన్యములను కడిగివేసిన పవిత్రుని, బుద్ధునినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 40
423. పూర్వజన్మలను ఎరిగినవానిని, స్వర్గనరకములను ప్రత్యక్షముగా చూచువానిని, పునర్జన్మను సమూలముగా క్షయింపజేసినవానిని, పరమజ్ఞాన సంపన్నుడైన మునిని, సాధనయందలి పరిపూర్ణతను చేరినవానినే—నేను బ్రాహ్మణుడందును.
శ్లోకం 41
నేపథ్యం
ఈ వర్గం పాళీ ధమ్మపదంలోని (ఖుద్దక నికాయ, పాళీ కానన్) బ్రాహ్మణ వగ్గ, 383–423 గాథలు. శ్రావస్తిలోని జేతవనంలోనూ రాజగృహలోని వేళువనంలోనూ బోధించబడిన ఈ గాథలు గర్విష్ఠులైన వైదిక పురోహితులను, కఠోర తపోనిష్ఠలు ఆచరించే సన్యాసులను, అరహత్త్వమనే పరమ ఫలాన్ని సాక్షాత్కరించుకున్న భిక్షువులను ఉద్దేశించి చెప్పబడ్డాయి. 383వ గాథ ఒక బ్రాహ్మణ భక్తునికి, తృష్ణా ప్రవాహాన్ని ఛేదించడానికి శక్తివంచన లేకుండా ప్రయత్నించమని ఉపదేశిస్తూ చెప్పబడింది. 387వ గాథ, సాయంసంధ్యలో ప్రసేనజిత్ మహారాజు తేజోమయమైన రాజవస్త్రాలతో విహారానికి విచ్చేసినప్పుడు, పూజ్య కాళుదాయి స్థవిరులు గాఢ ధ్యానంలో కూర్చుని బంగారు కాంతిని ప్రసరింపజేస్తున్న సమయంలో చెప్పబడింది; అప్పుడు బుద్ధ భగవానులు, జాగృతుడైన బుద్ధుడు పగలు సూర్యుని, రాత్రి చంద్రుని, పగలూ రాత్రీ సమస్త రాజులను, తపస్వులను మించి ప్రకాశిస్తాడని ప్రకటించారు. 393–394 గాథలు జడలు పెంచి, జింకచర్మాలు ధరిస్తూ లోలోపల కలుషితాలను దాచుకున్న కపటులను బయటపెట్టాయి. చివరి గాథలు (420–423) బుద్ధ భగవానుల త్రివిద్యలను (తేవిజ్జా) సంగ్రహిస్తాయి.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
మీకు తెలుసా?
జన్ములు లేదా వంశపరంపరల ద్వారా కాదు (గాథ 393)
జటలచేత కాదు, వంశపరంపరచేత కాదు, తల్లి గర్భములో సంజన్మచేత కాదు ఒకరు నిజమైన బ్రాహ్మణుడిగా మారతారు. సత్యము మరియు ధమ్ము ఉన్నవారిలో—ఆయన పవిత్రుడిగా ఉన్నాడు, ఆయన నిజమైన బ్రాహ్మణుడు!
అంతర్గత చెబుతూ మరియు బాహ్యపూచ (గాథ 394)
నీ జటలకు ఎటువంటి ప్రయోజనం ఉందురా, ఓ మూఢుడా? నీ జీవచర్మానికి ఏటువంటి ప్రయోజనం ఉందురా? నీలో కేశములకు చిక్కిపోయిన అశుద్ధాలు ఉన్నయితే, మీరు కేవలం బాహ్యవిషయమును మెరుపరచితీరు!
నాలుగుటిమ్‌పులు మరియు బుద్ధుడు (గాథ 387)
సూర్యుడు రోజుకు ప్రకాశిస్తాడు; చంద్రుడు రాత్రిని ప్రకాశిస్తుంటారు; యోధుడు కవచములో ప్రకాశిస్తాడు; ధ్యానయోగిని సమాధియందు ప్రకాశిస్తాడు; కానీ రోజూరాత్రి ప్రకాశించే సంబుద్ధుడు అతిశయమైన తేజస్సులో ప్రకాశిస్తాడు.
సారసపు విత్తనము సూచిముఖ నిమిషములో (గాథలు 401 మరియు 407)
నీటి తామర ఆకు నుండి సరిపోయినట్లుగా, సారసపు విత్తనము సూచిముఖ తీక్ష్ణ నిమిషము నుండి సరిపోయినట్లుగా—ఇంద్రియ భోగములకు పట్టుకోని ఒకరు, కామము, ద్వేషము, మరియు గర్వము విడిచిపెట్టిన ఒకరిని—నేను నిజమైన బ్రాహ్మణుడని చెప్తాను.
జ్ఞానము యొక్క చరమోత్కర్ష (గాథలు 422–423)
దీర్ఘ, పరమోత్తమ వీరుడు, గొప్ప ఋషిని, మారుని జయించినవాడు, కామరహితుడు, శుద్ధుడు, సంబుద్ధుడు; తన పూర్వ జన్ములను ఓర్కొనిన ఒకరు, దేవలోకమును మరియు దుఃఖ నిలయములను చూచిన ఒకరు, మరియు సకల పున్నర్జన్ము లయ సాధించిన ఒకరిని—నేను నిజమైన బ్రాహ్మణుడని చెప్తాను!
అంశం వారీగా బ్రౌజ్ చేయండి
Buddha
బౌద్ధ మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది