ధమ్మపదానికి సంబంధించిన మల వర్గము మానసిక మాలిన్యములను ఆలోచిస్తుంది. అవిద్యము లేదా జ్ఞానం లేనిది ఇందుపర్యంతమైన గరిష్ఠ మాలిన్యం అని చెప్పుకోవడం జరుగుతుంది. ఈ విభాగమధ్యమైన ఆయువృద్ధుడైన కసాయకు సంబంధించిన శ్లోకములను కలిగిఉన్నది. ఇతర శ్లోకములు కామం, ద్వేషం, మోహం గురించు వర్ణించుకోవడం జరుగుతుందు.
శ్లోకాలు
235. ఇప్పుడు నీవు రాలిపోయే ఎండుటాకు వంటివాడవైతివి; యమదూతలు నీ ఎదుట నిలిచియున్నారు. నీవు ప్రయాణ ద్వారమున నిలిచియున్నావు, అయినను నీ ప్రయాణమునకు ఏ పాథేయమూ (పుణ్యమూ) సిద్ధపరచుకొనలేదు!
శ్లోకం 1
236. కావున నీకు నీవే దీపముగా (ఆశ్రయముగా) అగుము! శీఘ్రముగా ప్రయత్నించి జ్ఞానివి కమ్ము! మాలిన్యములను కడిగివేసి నిష్కళంకుడవై ఆర్యభూమిని పొందెదవు.
శ్లోకం 2
237. నీ ఆయువు తీరిపోవుచున్నది; నీవు యముని సన్నిధికి ప్రయాణమగుచున్నావు. మార్గమధ్యమున విశ్రాంతి స్థలము లేదు, అయినను నీవెలాంటి పుణ్య పాథేయమూ కూడబెట్టుకొనలేదు!
శ్లోకం 3
238. కావున నీకు నీవే శరణార్థి ద్వీపముగా మారుము! వెంటనే సాధన చేసి జ్ఞానివి కమ్ము! సమస్త మాలిన్యములు పోగొట్టుకొని మరల జన్మజరలను పొందవు.
శ్లోకం 4
239. కంసాలి వెండిలోని మాలిన్యమును ఊది పోగొట్టునట్లు, వివేకి క్రమక్రమముగా, క్షణక్షణమున కొద్దికొద్దిగా తన మనోమాలిన్యములను దూరం చేసుకొనవలెను.
శ్లోకం 5
240. ఇనుము నుండి పుట్టిన తుప్పే ఆ ఇనుమును తినివేయునట్లు, హద్దుమీరి ప్రవర్తించువాని స్వంత కర్మలే వానిని దుర్గతికి చేరును.
శ్లోకం 6
241. నిరంతర పఠనము లేకుండుట మంత్రములకు మాలిన్యము, బాగుచేయకపోవుట ఇండ్లకు మాలిన్యము, బద్ధకము సౌందర్యమునకు మాలిన్యము, అజాగ్రత్త కావలివానికి మాలిన్యము.
శ్లోకం 7
242. దుష్ప్రవర్తన స్త్రీకి మాలిన్యము, లోభత్వము దాతకు మాలిన్యము; సర్వ పాపములు ఈ లోకమునను పరలోకమునను అసలైన మాలిన్యములు.
శ్లోకం 8
243. కాని ఈ సర్వ మాలిన్యముల కంటే అత్యంత ఘోరమైనది అవిద్య (అజ్ఞానము). ఓ భిక్షువులారా! ఈ పరమ మాలిన్యమును పోగొట్టుకొని నిర్మలులు కండు!
శ్లోకం 9
244. సిగ్గులేనివానికి, కాకివలె తెగించినవానికి, నిందించువానికి, పొగరుబోతుకు, కలుషిత జీవితం గడుపువానికి బ్రతుకు సులభముగా తోచును.
శ్లోకం 10
245. కానీ సిగ్గుబిడియములు కలవానికి, సదా పరిశుద్ధతను కోరువానికి, నిరాడంబరునికి, స్వచ్ఛమైన జీవనం సాగించు వివేకికి బ్రతుకు కష్టతరముగా ఉండును.
శ్లోకం 11
246. ఈ లోకమున ఎవడైతే ప్రాణులను చంపునో, అసత్యము పలుకునో, ఇవ్వనిదానిని దొంగిలించునో, పరస్త్రీని పొందునో...
శ్లోకం 12
247. ...మద్యపానమునకు బానిసగునో—అట్టివాడు ఈ లోకమునందే తన స్వంత వేళ్ళను తానే త్రవ్వుకొనుచున్నాడు.
శ్లోకం 13
248. ఓ మానవుడా, ఇది గ్రహించుము: పాపములు సంయమనం లేనివి! లోభము, అధర్మము నిన్ను దీర్ఘకాలిక దుఃఖములకు గురిచేయకుండును గాక.
శ్లోకం 14
249. ప్రజలు తమ శ్రద్ధాసక్తుల కొలది దానములు చేయుదురు. ఇతరులకు లభించిన ఆహారపానీయములను చూచి అసూయపడువాడు పగలు గానీ రాత్రి గానీ సమాధిని (మనశ్శాంతిని) పొందలేడు.
శ్లోకం 15
250. ఎవరిలోనైతే ఈ అసూయాద్వేషములు సమూలముగా పెకలింపబడి నశించినవో, అతడే రాత్రింబగళ్ళు నిజమైన సమాధిని పొందగలడు.
శ్లోకం 16
251. కామము వంటి అగ్ని లేదు; ద్వేషము వంటి బంధనము లేదు; మోహము వంటి వల లేదు; తృష్ణ వంటి ఉధృత నది లేదు.
శ్లోకం 17
252. ఇతరుల తప్పులను కనుగొనుట సులభము, కాని స్వంత దోషములను చూచుట బహు కష్టము. ఒకడు ఇతరుల తప్పులను పొట్టులాగా తూర్పారబట్టును, కాని కపట జూదరి తన మోసపు పాచికను దాచినట్లు తన తప్పులను దాచుకొనును.
శ్లోకం 18
253. నిరంతరము ఇతరుల దోషములను వెదకుచూ అసంతృప్తి చెందువానికి మానసిక ఆస్రవములు (మాలిన్యములు) వృద్ధి చెందును; అతడు ఆస్రవనాశనమునకు బహు దూరముగా ఉండును.
శ్లోకం 19
254. ఆకాశమున అడుగుజాడలు ఉండవు; ఆర్యమార్గమునకు వెలుపల నిజమైన శ్రమణుడు ఉండడు. సామాన్య ప్రజలు మానసిక ప్రపstyleంచములలో మునిగిపోవుదురు, కాని తథాగతులు ప్రపstyleంచరహితులు.
శ్లోకం 20
255. ఆకాశమున అడుగుజాడలు ఉండవు; ఆర్యమార్గమునకు వెలుపల నిజమైన శ్రమణుడు లేడు. సంస్కారములు శాశ్వతములు కావు; బుద్ధులలో ఎట్టి చలనమూ ఉండదు.
శ్లోకం 21
నేపథ్యం
ఈ అధ్యాయం పాలి ధమ్మపదానికి (ఖుద్దక నికాయ, పాలి త్రిపిటకం) చెందిన మల వగ్గ, 235–255 గాథలు. శ్రావస్తిలోని జేతవనంలో, రాజగృహలోని వేళువనంలో ఉపదేశించబడిన ఈ గాథలు, వృద్ధాప్యం వచ్చే వరకు నైతిక స్పృహను విస్మరించిన భిక్షువులను, వధకులను, గృహస్థులను ఉద్దేశించినవి. 235–238 గాథలు, తుది ఘడియల వరకు ఆధ్యాత్మిక సన్నాహమేమీ చేయకుండా జీవించిన వృద్ధ కసాయిని ఉద్దేశించి చెప్పబడ్డాయి. 240వ గాథ, తన కొత్త చీవరం పట్ల అతిగా ఆసక్తి పెంచుకుని, మరణించి ఆ చీవరపు అంచులో పురుగుగా పునర్జన్మ ఎత్తిన ఒక భిక్షువును గురించి చెప్పబడింది. 246–248 గాథలు పంచశీల (పంచసీల) ఉల్లంఘనను క్రమబద్ధంగా హెచ్చరిస్తూ, నైతికతను భంగపరచడం ఈ జన్మలోనే తన ఆధ్యాత్మిక మూలాలను తానే తవ్వి పారవేసుకోవడమని ప్రకటించాయి.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
మీకు తెలుసా?
శుష్క ఆకు దీనిలో వర్ణించినది
నీవు శుష్క గాఢ రంగు ఆకువంటివాడవైతివి. యమదూతలు నీ ఎదుట నిలిచియున్నారు అయినను నీవు ప్రయాణమునకు ఏ పాథేయమూ సిద్ధపరచుకోలేదు.
సవిధానంగా శుద్ధీకరణ
విజ్ఞ జనుడు ఇంగిటిసంస్కర్త చేసిన వెండిని నుండి మాలిన్యమును సంధించినట్లు మెల్లెమెల్లగా తన మానసిక మాలిన్యములను నిర్మూలం చేయవలెను.
ఇనుము నుండు తుప్పు
ఇనుము నుండి పుట్టిన తుప్పే ఆ ఇనుమును తినివేయునట్లు హద్దుమీరి ప్రవర్తించువాని స్వంత కర్మలే వానిని దుర్గతికి చేరును.
సర్వోచ్చ మాలిన్యం అవిద్య
సర్వమాలిన్యములకన్నా విధ్యేయమైనది అవిద్యము. ఓ భిక్షువులారా ఈ పరమ మాలిన్యమును పోగొట్టుకొని నిర్మలులు కండు.
ఇతరుల దోషములను విమర్ష
ఇతరుల దోషములను కనుగొనుట సులభము కాని స్వంత దోషములను చూచుట బహు కష్టము. ఎప్పుడూ ఇతరుల చిట్టర్లను చూసుకొనునవాని సొంత మానసిక మాలిన్యములు వృద్ధిపడుతుంటాయి.
అంశం వారీగా బ్రౌజ్ చేయండి
Buddha
బౌద్ధ మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది