Bharat Devotion
Embroidered artwork for आत्म वग्ग: स्वतःचा उद्धार (गाथा १५७–१६६): Embroidered Buddha seated in meditation on a pink lotus, with a golden dharma wheel and a white stupa in the mountains

आत्म वग्ग

स्वतःचा उद्धार (गाथा १५७–१६६)

धम्मपदातील आत्म वग्ग (गाथा १५७–१६६) हे सिद्ध करते की प्रत्येक जण आपना स्वतःचा रक्षक आहे—आध्यात्मिक प्रयत्न आणि आत्मनियंत्रण दुसऱ्याकडून उधार घेता येत नाही।

गाथाথেৰবাদबुद्ध

श्लोक

१५७। अत्तानञ्चे पियं जञ्ञा, रक्खेय्य नं सुरक्खितं; तिण्णं अञ्ञतरं यामं, पटिजग्गेय्य पण्डितो।

श्लोक 1

१५८। अत्तानमेव पठमं, पतिरूपे निवेसये; अथञ्ञमनुसासेय्य, न किलिस्सेय्य पण्डितो।

श्लोक 2

१५९। अत्तानञ्चे तथा कयिरा, यथञ्ञमनुसासति; सुदन्तो वत दमेथ, अत्ता हि किर दुद्दमो।

श्लोक 3

१६०। अत्ता हि अत्तनो नाथो, को हि नाथो परो सिया; अत्तना हि सुदन्तेन, नाथं लभति दुल्लभं।

श्लोक 4

१६१। अत्तना व कतं पापं, अत्तजं अत्तसम्भवं; अभिमत्थति दुम्मेधं, वजिरं वऽस्ममयम् मणिं।

श्लोक 5

१६२। यस्स अच्चन्तदुस्सील्यं, मालुवा सालमिव्ऽओततं; करोति सो तथ्ऽअत्तानं, यथा नं इच्छती दिसो।

श्लोक 6

१६३। सुकरानि असाधूनि, अत्तनो अहितानि च; यं वे हितञ्च साधुञ्च, तं वे परमदुक्करं।

श्लोक 7

१६४। यो सासनं अरहतं, अरियानं धम्मजीविनं; पटिक्कोसति दुम्मेधो, दिट्ठिं निस्साय पापिकं; फलानि कट्ठकस्सेव, अत्तघाताय फल्लति।

श्लोक 8

१६५। अत्तना व कतं पापं, अत्तना संकिलिस्सति; अत्तना अकतं पापं, अत्तना व विसुज्झति; सुद्धी असुद्धी पच्चत्तं, नाञ्ञो अञ्ञं विसोधये।

श्लोक 9

१६६। अत्तदत्थम् परत्थेन, बहुनापि न हापये; अत्तदत्थमभिञ्ञाय, सदत्थपसुतो सिया।

श्लोक 10

पृष्ठभूमि

हा अध्याय पाली धम्मपद (खुद्दक निकाय, पाली त्रिपिटक) मधील अत्त वग्ग असून त्यात गाथा 157–166 आहेत. सावत्थीतील जेतवनात उपदेशिलेला अत्त वग्ग त्या भिक्षूंना आणि गृहस्थांना उद्देशून आहे, जे आपल्या आध्यात्मिक अपयशांचे खापर इतरांवर फोडण्याच्या मोहात पडतात, किंवा इतरांना अति उपदेश करताना स्वतःच्या ध्यानाकडे दुर्लक्ष करतात. अट्ठकथा पूज्य अत्तदत्थ यांचा प्रसिद्ध प्रसंग नोंदवते; बुद्ध लवकरच परिनिब्बाण पावणार हे ऐकून त्यांनी गर्दीत रडत बसण्याऐवजी आधी अरहंतपद प्राप्त करण्याचा निश्चय केला (गाथा 166). तसेच देवदत्ताचा प्रसंग, ज्याच्या तीव्र द्वेषाने फळ आलेल्या बांबूप्रमाणे त्याचाच नाश घडवला (गाथा 164).

या पाठाबद्दल

रचयिता: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal

Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.

तुम्हाला माहीत आहे का?

स्वतः स्वतःचा रक्षक आहे (गाथा १६०)

'अत्ता हि अत्तनो नाथो, को हि नाथो परो सिया'—व्यक्ती सत्यच स्वतःचा शरण आणि रक्षक आहे; अन्य बाह्य रक्षक कोण असू शकला? स्वतःला पूर्णपणे वशीभूत करून, एक अत्यंत दुर्लभ शरण प्राप्त करते.

प्रथम स्वतः सध्य करा, तर इतरांना उपदेश द्या (गाथा १५८–१५९)

एक व्यक्ती प्रथम स्वतःला योग्य आणि सुव्यवस्थित मार्गात स्थापित करा; त्यानंतरच इतरांना उपदेश द्या. एक व्यक्ती जसे इतरांना उपदेश करतो तसेच आचरण केल्यास, पूर्णपणे वशीभूत व्यक्ती इतरांची देखरेख करू शकतो.

हिरा खडक चिरून टाकतो (गाथा १६१)

स्वतःने केलेले वाईट कर्म, स्वतःपासून जन्मलेले आणि स्वतःच्या मनापासून निर्मित, मूर्ख पापकर्ता यांना पीसून नष्ट करते, जसे कठोर हिरा क्षुल्लक रत्न पीसून टाकतो.

व्यक्तिगत शुद्धता आणि अशुद्धता (गाथा १६५)

स्वतःच द्वारे पाप केले जाते आणि स्वतः अपवित्र होते; स्वतःच द्वारे पाप टाळला जाते आणि स्वतः शुद्ध होते. शुद्धता आणि अशुद्धता पूर्णपणे स्वत:वर अवलंबून असते; कोणीही दुसऱ्याला शुद्ध करू शकत नाही.

स्वतःचे खरे कल्याण दुर्लक्ष्य करू नका (गाथा १६६)

इतरांच्या मोठ्या सेवेसाठी देखील, एक स्वतःच्या आध्यात्मिक जागरणाकडे (अत्तदत्त) दुर्लक्ष्य करू नये. स्वतःचे सर्वोच्च कल्याण स्पष्टपणे समजून, एक त्या परम लक्ष्याकडे दृढपणे झुकलेला असू या.

विषयानुसार ब्राउझ करा

Buddha ची संपूर्ण स्तुती व पाठ

Buddha

Buddha चे सर्व पाठ पहा →

बौद्ध धर्म से और

सभी देखें