Bharat Devotion
Embroidered artwork for रत्नांचा उपदेश (रतन सुत्त): Embroidered Buddha seated in meditation on a pink lotus, with a golden dharma wheel and a white stupa in the mountains

रत्नांचा उपदेश (रतन सुत्त)

रत्नांचा उपदेश (रतन सुत्त)

रतन सुत्त (खुद्दकपाठ 6, सुत्तनिपात 2.1): वैशाली येथे रोगराई आणि भयाच्या काळात दिलेले, त्रिरत्नांवरील बुद्धांचे संरक्षणात्मक प्रवचन.

श्लोक

यानीध भूतानि समागतानि भुम्मानि वा यानि व अन्तलिक्खॆ सब्बॆव भूता सुमना भवन्तु अथॊपि सक्कच्च सुणन्तु भासितं
Yanidha bhutani samagatani Bhummani va yani va antalikkhe Sabbeva bhuta sumana bhavantu Athopi sakkacca sunantu bhasitam

श्लोक 1

तस्मा हि भूता निसामॆथ सब्बॆ मॆत्तं करॊथ मानुसिया पजाय दिवा च रत्तॊ च हरन्ति यॆ बलिं तस्मा हि नॆ रक्खथ अप्पमत्ता
Tasma hi bhuta nisametha sabbe Mettam karotha manusiya pajaya Diva ca ratto ca haranti ye balim Tasma hi ne rakkhatha appamatta

श्लोक 2

यं किञ्चि वित्तं इध वा हुरं वा सग्गॆसु वा यं रतनं पणीतं न नॊ समं अत्थि तथागतॆन इदम्पि बुद्धॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Yam kinci vittam idha va huram va Saggesu va yam ratanam panitam Na no samam atthi tathagatena Idampi buddhe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 3

खयं विरागं अमतं पणीतं यदज्झगा सक्यमुनी समाहितॊ न तॆन धम्मॆन समत्थि किञ्चि इदम्पि धम्मॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Khayam viragam amatam panitam Yadajjhaga sakyamuni samahito Na tena dhammena samatthi kinci Idampi dhamme ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 4

यं बुद्धसॆट्ठॊ परिवण्णयी सुचिं समाधिमानन्तरिकञ्ञमाहु समाधिना तॆन समॊ न विज्जति इदम्पि धम्मॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Yam buddhasettho parivannayi sucim Samadhimanantarikannamahu Samadhina tena samo na vijjati Idampi dhamme ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 5

यॆ पुग्गला अट्ठ सतं पसत्था चत्तारि ऎतानि युगानि हॊन्ति तॆ दक्खिणॆय्या सुगतस्स सावका ऎतॆसु दिन्नानि महप्फलानि इदम्पि सङ्घॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Ye puggala attha satam pasattha Cattari etani yugani honti Te dakkhineyya sugatassa savaka Etesu dinnani mahapphalani Idampi sanghe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 6

यॆ सुप्पयुत्ता मनसा दळ्हॆन निक्कामिनॊ गॊतमसासनम्हि तॆ पत्तपत्ता अमतं विगय्ह लद्धा मुधा निब्बुतिं भुञ्जमाना इदम्पि सङ्घॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Ye suppayutta manasa dalhena Nikkamino gotamasasanamhi Te pattapatta amatam vigayha Laddha mudha nibbutim bhunjamana Idampi sanghe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 7

यथिन्दखीलॊ पठविं सितॊ सिया चतुब्भि वातॆहि असम्पकम्पियॊ तथूपमं सप्पुरिसं वदामि यॊ अरियसच्चानि अवॆच्च पस्सति इदम्पि सङ्घॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Yathindakhilo pathavim sito siya Catubbhi vatehi asampakampiyo Tathupamam sappurisam vadami Yo ariyasaccani avecca passati Idampi sanghe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 8

यॆ अरियसच्चानि विभावयन्ति गम्भीरपञ्ञॆन सुदॆसितानि किञ्चापि तॆ हॊन्ति भुसं पमत्ता न तॆ भवं अट्ठमं आदियन्ति इदम्पि सङ्घॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Ye ariyasaccani vibhavayanti Gambhirapannena sudesitani Kincapi te honti bhusam pamatta Na te bhavam atthamam adiyanti Idampi sanghe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 9

सहावस्स दस्सनसम्पदाय तयस्सु धम्मा जहिता भवन्ति सक्कायदिट्ठि विचिकिच्छितञ्च सीलब्बतं वापि यदत्थि किञ्चि चतूहपायॆहि च विप्पमुत्तॊ छच्चाभिठानानि अभब्ब कातुं इदम्पि सङ्घॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Sahavassa dassanasampadaya Tayassu dhamma jahita bhavanti Sakkayaditthi vicikicchitanca Silabbatam vapi yadatthi kinci Catuhapayehi ca vippamutto Chaccabhitthanani abhabba katum Idampi sanghe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 10

किञ्चापि सॊ कम्मं करॊति पापकं कायॆन वाचा उद चॆतसा वा अभब्ब सॊ तस्स पटिच्छदाय अभब्बता दिट्ठपदस्स वुत्ता इदम्पि सङ्घॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Kincapi so kammam karoti papakam Kayena vaca uda cetasa va Abhabba so tassa paticchadaya Abhabbata ditthapadassa vutta Idampi sanghe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 11

वनप्पगुम्बॆ यथा फुस्सितग्गॆ गिम्हानमासॆ पठमस्मिं गिम्हॆ तथूपमं धम्मवरं अदॆसयी निब्बानगामीं परमं हिताय इदम्पि बुद्धॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Vanappagumbe yatha phussitagge Gimhanamase pathamasmim gimhe Tathupamam dhammavaram adesayi Nibbanagamim paramam hitaya Idampi buddhe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 12

वरॊ वरञ्ञू वरदॊ वराहरॊ अनुत्तरॊ धम्मवरं अदॆसयी इदम्पि बुद्धॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Varo varannu varado varaharo Anuttaro dhammavaram adesayi Idampi buddhe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 13

खीणं पुराणं नवं नत्थि सम्भवं विरत्तचित्ता आयतिकॆ भवस्मिं तॆ खीणबीजा अविरूळ्हिच्छन्दा निब्बन्ति धीरा यथायं पदीपॊ इदम्पि सङ्घॆ रतनं पणीतं ऎतॆन सच्चॆन सुवत्थि हॊतु
Khinam puranam navam natthi sambhavam Virattacitta ayatike bhavasmim Te khinabija avirulhicchanda Nibbanti dhira yathayam padipo Idampi sanghe ratanam panitam Etena saccena suvatthi hotu

श्लोक 14

यानीध भूतानि समागतानि भुम्मानि वा यानि व अन्तलिक्खॆ तथागतं दॆवमनुस्सपूजितं बुद्धं नमस्साम सुवत्थि हॊतु
Yanidha bhutani samagatani Bhummani va yani va antalikkhe Tathagatam devamanussapujitam Buddham namassama suvatthi hotu

श्लोक 15

यानीध भूतानि समागतानि भुम्मानि वा यानि व अन्तलिक्खॆ तथागतं दॆवमनुस्सपूजितं धम्मं नमस्साम सुवत्थि हॊतु
Yanidha bhutani samagatani Bhummani va yani va antalikkhe Tathagatam devamanussapujitam Dhammam namassama suvatthi hotu

श्लोक 16

यानीध भूतानि समागतानि भुम्मानि वा यानि व अन्तलिक्खॆ तथागतं दॆवमनुस्सपूजितं सङ्घं नमस्साम सुवत्थि हॊतु
Yanidha bhutani samagatani Bhummani va yani va antalikkhe Tathagatam devamanussapujitam Sangham namassama suvatthi hotu

श्लोक 17

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

दररोज किंवा शुभ तिथींवर

Best Time (Muhurta)

ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ

Sacred Offerings

तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा

पृष्ठभूमि

हे पाली त्रिपिटकातील बौद्ध पाठ आहे, विशेषतः रतन सुत्त (रत्नांवरील प्रवचन), जे सुत्तनिपात आणि खुद्दकपाठ या संग्रहांत आढळते. परंपरेनुसार ते संरक्षण, आशीर्वाद आणि संकट किंवा रोग दूर करण्यासाठी म्हटले जाते; अनेकदा समारंभांदरम्यान किंवा संकटकाळात भिक्षू त्याचे पठण करतात. श्लोक बौद्ध धर्मातील 'त्रिरत्ने' (बुद्ध, त्यांची शिकवण धम्म, आणि त्यांच्या अनुयायांचा समुदाय संघ) यांची स्तुती करतात, आणि पृथ्वीवरील व स्वर्गीय सर्व प्राण्यांना ऐकण्यासाठी व सौहार्दाने सहभागी होण्यासाठी आवाहन करतात. स्थान-निर्देश: खुद्दकपाठ 6 आणि सुत्तनिपात 2.1, 17 गाथांमध्ये. गाथा 1-2 एकत्र जमलेल्या प्राण्यांना संबोधतात, गाथा 3-14 बुद्ध, धम्म आणि संघ यांची स्तुती करतात, आणि गाथा 15-17 समारोपाची वंदना आहेत.

या पाठाबद्दल

रचयिता: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal

Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.

तुम्हाला माहीत आहे का?

उगम

भाष्यानुसार वैशाली नगरीवर दुष्काळ, भूतबाधा आणि रोगराईचे संकट आले होते. बुद्धांनी हे प्रवचन आनंदांना शिकवले; त्यांनी लिच्छवींसह नगरात फिरून त्याचे पठण केले आणि बुद्धांच्या भिक्षापात्रातील पाणी शिंपडले, आणि नगराला दिलासा मिळाला. आजही संरक्षणासाठी त्याचे पठण होते.

रचना आणि पुनरावृत्ती

सूत्राचा प्रत्येक भाग त्रिरत्नांपैकी एकाची स्तुती करतो: बुद्ध, धम्म (त्यांची शिकवण), आणि संघ (भिक्षू आणि आर्य शिष्यांचा समुदाय). प्रत्येक भाग एकाच इच्छेने समाप्त होतो: 'या सत्याने सुरक्षितता लाभो.'

रत्न म्हणून संघ

गाथा 6 ते 11 आणि गाथा 14 संघाची स्तुती करतात, ज्याची सुरुवात चार जोड्यांतील आठ आर्य पुरुषांपासून होते. त्यांना 'उत्तम रत्न' म्हटले आहे, कारण ते दानाला पात्र आहेत आणि खोल श्रद्धा निर्माण करतात.

दारखांबाची उपमा

गाथा 8 मध्ये बुद्ध, चार आर्यसत्ये पूर्णपणे समजून घेतलेल्या व्यक्तीची तुलना पृथ्वीत खोल रोवलेल्या बळकट खांबाशी करतात, जो चारही दिशांच्या वाऱ्यांनी डळमळत नाही. यातून सत्यांच्या साक्षात्कारातून येणारी अढळ प्रज्ञा स्पष्ट होते.

संरक्षक शक्ती

रतन सुत्त हे थेरवाद बौद्ध धर्मातील सर्वात महत्त्वाच्या संरक्षक पठणांपैकी एक आहे (ज्यांना 'परित्त' म्हणतात). घरांना आशीर्वाद देण्यासाठी, नवे उपक्रम सुरू करताना किंवा दुर्भाग्य दूर ठेवण्यासाठी समारंभांदरम्यान भिक्षू अनेकदा त्याचे पठण करतात.

समारोपातील वंदना

शेवटच्या तीन गाथा थेट वंदना आहेत: सभा बुद्ध, धम्म आणि संघ यांना नमन करते, आणि ते सामावणारे आशीर्वाद व सुरक्षितता सर्व उपस्थितांना लाभावी अशी प्रार्थना करते.

Buddha ची संपूर्ण स्तुती व पाठ

Buddha

Buddha चे सर्व पाठ पहा →

बौद्ध धर्म से और

सभी देखें