Bharat Devotion

Theravada

विषय आणि संकल्पना

सुत्त

गाथा

गाथा

धम्मपदातील बुद्ध वग्ग (गाथा 179–196) मध्ये १८ पावन गाथा संकलित आहेत, जे बौद्ध धर्मातील मूळ सार आणि पूर्ण प्रबुद्ध बुद्धाचे उच्चस्तरीय स्वरूप दर्शवतात. यात सर्व काळातील बुद्धांचे विश्वव्यापी संदेश दर्शविणारी गाथा १८३ समाविष्ट आहे: "सर्व पापांपासून दूर रहा, कुशल कर्मांचे पालन कर, आपले चित्त संपूर्ण शुद्ध करा—हीच सर्व बुद्धांची मूळ शिकवण आहे." पर्वत, जंगल आणि पवित्र ठिकाणांचा आश्रय घेणे असुरक्षित आहे हे दाखवताना, बुद्ध त्रिरत्न (बुद्ध, धम्म, संघ) चा आश्रय आणि चतुरार्य सत्यांचे बोध हीच संसारातील सर्व दुःखांपासून निरपेक्ष मुक्ती देणारी परम शरण आहे असे प्रस्थापित करतात.

18 verses
गाथा

लोक वग्गमध्ये बारा दीप्तिमान गाथा (167–178) संकलित आहेत, जे साधकांना संसारास पाण्याचा बुडबुडा किंवा मृगजल म्हणून पाहण्यास, सचेतनतेने जीवन जगण्यास, धर्मीय आचरणास, दानशीलतेने व्यवहार करण्यास आणि ईर्ष्येपासून मुक्त राहण्यास प्रेरणा देतात. भगवान बुद्ध सांगतात की जो व्यक्ती या संसारास क्षणभंगुर पाहतो, त्याला मृत्यूचा राजा (यम) ढूंढू शकत नाही. जो पूर्वी बेसावध होता पण नंतर सावध बनला, किंवा ज्याने आपले पूर्व पाप पुण्यकर्मांनी झाकून टाकले—तो ढगांतून बाहेर पडलेल्या पूर्ण चंद्रासारखा या जगास प्रकाशित करतो. अध्यायाच्या शेवटी तथागत घोषणा करतात की संपूर्ण पृथ्वीचे एकछत्र साम्राज्य पाणे किंवा स्वर्गास जाणे यापेक्षा 'सोतापत्ती फळ' (आर्य मार्गातील प्रथम प्रवेश) चा फळ अनंत गुणा श्रेष्ठ आहे.

12 verses
गाथा

धम्मपदातील सहस्र वग्गमध्ये १६ प्रेरणादायक गाथा (१००–११५) आहेत, जे सिद्ध करतात की एक सार्थक शब्द, सद्गुणांची एक दिवस किंवा अंतर्दृष्टीचा एक क्षण, हजार खोख्या शब्दांपेक्षा उत्तम आहे. गौतम बुद्धांनी म्हटले आहे की अर्थहीन हजारो शब्दांच्या भाषणापेक्षा, मनास शांती देणारा केवळ एक सार्थक पद उत्तम आहे. युद्धांगणात दहा लाख शत्रूंचा विजय करणाऱ्या योद्धापेक्षा, आपल्या आत्मनियंत्रणात विजयी होणारा आत्मविजेता श्रेष्ठ आहे. तपस्या, गुणविषयक अनुशासन आणि ध्यानाने जगलेला एक दिवस, अनैतिकता आणि अज्ञानतेमध्ये जगलेल्या शंभर वर्षांपेक्षा अत्यंत कल्याणकारी आहे.

16 verses
गाथा

धम्मपदाच्या सुख वग्गमा १२ आनंदमयी गाथाहरु (197–208) संगृहीत आहेत, जे भौतिक उपभोगाच्या बजाय मानसिक शांती, अद्वेष आणि तृष्णा-मुक्तीला सच्चा सुख सिद्ध करतात. 'अहा! हामी वैरियांमध्ये निर्वैर होऊन किती सुखाने जगतो!'—या दिव्य उल्लासाच्या संगी भगवान बुद्धा संसारातील प्रतिस्पर्धा व महत्वाकांक्षा हाच दुःखाचा मूळ आहे असे दाखवतात. जीतीतून वैर निर्माण होतो, पराजितजन दुःखात पडलो राहतो, पण जय व पराजय दोघांचा त्याग करणारा शांत पुरुष परमोच्च सुखात विश्रांती घेतो. या वग्गामा प्रसिद्ध गाथा समाविष्ट आहे: 'निरोगी राहणे हा सर्वात मोठा लाभ आहे; संतोष हेच सर्वात मोठे धन आहे; विश्वास हाच सर्वात मोठा नातेवाईक आहे; आणि निर्वाण हेच परम सुख आहे.' (गाथा 204).

12 verses

पूजा ग्रंथ