Bharat Devotion
Embroidered artwork for लोक वग्ग: संसाराचे वास्तव (गाथा १६७–१७८): Embroidered Buddha seated in meditation on a pink lotus, with a golden dharma wheel and a white stupa in the mountains

लोक वग्ग

संसाराचे वास्तव (गाथा १६७–१७८)

लोक वग्गमध्ये बारा दीप्तिमान गाथा (167–178) संकलित आहेत, जे साधकांना संसारास पाण्याचा बुडबुडा किंवा मृगजल म्हणून पाहण्यास, सचेतनतेने जीवन जगण्यास, धर्मीय आचरणास, दानशीलतेने व्यवहार करण्यास आणि ईर्ष्येपासून मुक्त राहण्यास प्रेरणा देतात. भगवान बुद्ध सांगतात की जो व्यक्ती या संसारास क्षणभंगुर पाहतो, त्याला मृत्यूचा राजा (यम) ढूंढू शकत नाही. जो पूर्वी बेसावध होता पण नंतर सावध बनला, किंवा ज्याने आपले पूर्व पाप पुण्यकर्मांनी झाकून टाकले—तो ढगांतून बाहेर पडलेल्या पूर्ण चंद्रासारखा या जगास प्रकाशित करतो. अध्यायाच्या शेवटी तथागत घोषणा करतात की संपूर्ण पृथ्वीचे एकछत्र साम्राज्य पाणे किंवा स्वर्गास जाणे यापेक्षा 'सोतापत्ती फळ' (आर्य मार्गातील प्रथम प्रवेश) चा फळ अनंत गुणा श्रेष्ठ आहे.

गाथाথেৰবাদबुद्ध

श्लोक

१६७। हीनं धम्मं न सेवेय्य, पमादेन न संवसे; मिच्छादिट्ठिं न सेवेय्य, न सिया लोकवड्ढनो।

श्लोक 1

१६८। उत्तिट्ठे नप्पमज्जेय्य, धम्मं सुचरितं चरे; धम्मचारी सुखं सेति, अस्मिं लोके परम्हि च।

श्लोक 2

१६९। धम्मं चरे सुचरितं, न नं दुच्चरितं चरे; धम्मचारी सुखं सेति, अस्मिं लोके परम्हि च।

श्लोक 3

१७०। यथा बुब्बुलकं पस्से, यथा पस्से मरीचिकं; एवं लोकं अवेक्खन्तं, मच्चुराजा न पस्सति।

श्लोक 4

१७१। एथ पस्सथ्ऽइमं लोकं, चित्तं राजरथूपमं; यत्थ बाला विसीदन्ति, नत्थि सङ्गो विजानतं।

श्लोक 5

१७२। यो च पुब्बे पमज्जित्वा, पच्छा सो नप्पमज्जति; सोऽमं लोकं पभासेति, अब्भा मुत्तो व चन्दिमा।

श्लोक 6

१७३। यस्स पापं कतं कम्मं, कुसलेन पिथीयति; सोऽमं लोकं पभासेति, अब्भा मुत्तो व चन्दिमा।

श्लोक 7

१७४। अन्धभूतो अयं लोको, तनुक्ऽएत्थ विपस्सति; सकुणो जालमुत्तो व, अप्पो सग्गाय गच्छति।

श्लोक 8

१७५। हंसादिच्चपथे यन्ति, आकासे यन्ति इद्धिया; नीयन्ति धीरा लोकम्हा, जेत्वा मारं सवाहिनिं।

श्लोक 9

१७६। एकं धम्मं अतीतस्स, मुसावादिस्स जन्तुनो; वितिण्णपरलोकस्स, नत्थि पापं अकारियं।

श्लोक 10

१७७। न वे कदरिया देवलोकं वजन्ति, बाला हवे नप्पसंसन्ति दानं; धीरो च दानं अनुमोदमानो, तेनेव सो होति सुखी परत्थ।

श्लोक 11

१७८। पथव्या एकरज्जेन, सग्गस्स गमनेन वा; सब्बलोकाधिपच्चेन, सोतापत्तिफलं वरं।

श्लोक 12

पृष्ठभूमि

हा अध्याय पाली धम्मपद (खुद्दक निकाय, पाली त्रिपिटक) मधील लोक वग्ग असून त्यात गाथा 167–178 आहेत. सावत्थी येथे आणि बुद्धांच्या पूर्वजांच्या मातृभूमी कपिलवत्थूला परतल्यावेळी उपदेशिलेला हा लोक वग्ग सुरुवातीच्या बौद्ध इतिहासातील महत्त्वाच्या वळणांना स्पर्श करतो. अट्ठकथा गाथा 168–169 यांचा संबंध बुद्ध कपिलवत्थूच्या रस्त्यांवरून पहिल्या भिक्षाटनासाठी चालत असतानाच्या क्षणाशी जोडते, तेव्हा त्यांनी आपले पिता राजा सुद्धोदन यांना धम्माचा बोध घेण्याचे आवाहन केले. गाथा 173 खुनी लुटारू अंगुलिमाल याच्या नाट्यमय उद्धाराचे प्रतिबिंब आहे, जो पुढे सौम्य अरहंत झाला; आणि गाथा 178 उपासक अनाथपिण्डिक यांचा पुत्र काल याच्या संदर्भात उच्चारली गेली.

या पाठाबद्दल

रचयिता: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal

Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.

तुम्हाला माहीत आहे का?

बुडबुडा आणि मृगजल (गाथा 167)

जसे पाण्याचा बुडबुडा किंवा मरुभूमीचे मृगजल पाहिले जाते, तसे या संसारास नश्वर दृष्ट्या पाहणाऱ्याला मृत्यूचा राजा शोधू शकत नाही.

सजविलेला राजरथ (गाथा 171)

'आ, या सजविलेल्या संसारास पाहा, जो राजाच्या चमकदार रथासारखा आहे!' मूर्ख मनुष्य यांचे बाह्य रूप-रंगात डुबून जातात, परंतु ज्ञानी जनांना यात कोणीही आसक्ती नाही.

ढगांतून मुक्त पूर्ण चंद्र (गाथा 172–173)

जो पूर्वी बेसावध होता पण नंतर सावध बनला, किंवा ज्याने आपले पूर्व पाप विपुल पुण्यकर्मांनी झाकून दिले—तो ढगांची छाया सोडून निघालेल्या चंद्रासारखा या संपूर्ण जगास प्रकाशित करतो.

सूर्याच्या मार्गावर उडणारे हंस (गाथा 175)

हंस आकाशात सूर्याच्या मार्गावर उडतात; ऋद्धी-सिद्धी प्राप्त झालेले आकाशातून संचरण करतात; परंतु ज्ञानी वीर पुरुष मार व तीच्या सैन्याचा पराभव करून या संसारातून पलीकडे निघून जातात.

चक्रवर्ती साम्राज्यापेक्षा श्रेष्ठ सोतापत्ती (गाथा 178)

संपूर्ण पृथ्वीचे एकछत्र साम्राज्य मिळणे, स्वर्गास जाणे किंवा सर्व लोकांचा अधिपती बनण्यापेक्षा 'सोतापत्ती फळ' (धम्माच्या प्रवाहात प्रथम प्रवेश) मिळणे लाखो पटीने श्रेष्ठ आहे.

विषयानुसार ब्राउझ करा

Buddha ची संपूर्ण स्तुती व पाठ

Buddha

Buddha चे सर्व पाठ पहा →

बौद्ध धर्म से और

सभी देखें