Doha
विषय आणि संकल्पना
चालीसा म्हणजे काय, ती कोणते छंदप्रकार वापरते, आणि प्रत्येक स्तोत्र ज्या देवतेची स्तुती करते त्यानुसार मांडलेल्या बारा चालीसा, जिथे कथा त्यांचा उल्लेख करते तिथे प्रत्येक स्तोत्राचा दुवा दिलेला.
संत कबीरांच्या दोन ओळींच्या दोहे आणि साखींचे पठण व चिंतन केल्याने दैनंदिन जीवनात तत्काळ आत्मनिरीक्षण, नम्रता आणि शांती लाभते.
दोहे
हा एक संत कबीरांचा दोहा आहे, जो आपल्या बोलण्यातून इतरांना शीतल (शांत व सुखद) करण्याचा उपदेश देतो. असे बोलल्याने स्वतःलाही शीतलता मिळते.
कबीरांच्या नावे प्रचलित एक दोहा: इतरांमधील वाईटपण शोधताना कोणीच वाईट सापडले नाही, पण स्वतःच्या मनात शोधताना स्वतःपेक्षा वाईट कोणीच सापडले नाही.
कबीर दोन पाटांमध्ये फिरणाऱ्या धान्याच्या चक्कीला पाहून रडले: संसाराच्या दळणाऱ्या द्वैतात कोणीही अखंड बाहेर येत नाही. नश्वरतेवरील कबीर दोहावलीतील एक दोहा.
संथपणे प्रगती होते, या आशयाचा कबीरांचा दोहा: जसे झाड योग्य ऋतू आल्यावरच फळ देते, तसेच आध्यात्मिक वाढ स्वतःच्या वेळेतच उलगडते.
हा एक भक्तीपर दोहा आहे ज्यात गुरूची महत्ता सांगितली आहे. गुरू आणि देव (गोविंद) दोघेही समोर उभे असताना, गुरूच्या पाया पडावे असे यात म्हटले आहे, कारण गुरूनेच देवाची ओळख करून दिली.
हा एक छोटा पण अर्थपूर्ण दोहा आहे, जो संत कबीरांनी रचला आहे. यात आजचे काम उद्यावर न ढकलण्याचा आणि प्रत्येक क्षणाचा सदुपयोग करण्याचा उपदेश आहे.
हा दोहा संत कबीर यांनी रचला असून, त्यात ते म्हणतात की ते बाजारात उभे राहून सर्वांचे कल्याण चिंततात; पण कोणाशी मैत्री किंवा वैर न ठेवता ते सर्वांशी समान वागतात.
कबीरांचा दोहा: शरीर पुन्हा पुन्हा मरते, तरी इच्छा व तृष्णा कधीच मरत नाहीत. माया, अस्थिर मन आणि त्याग करण्याच्या साधनेवरील कबीर दोहावलीतील एक श्लोक.
कबीरांचा प्रसिद्ध दोहा (दोहावली २१०): पोथ्या वाचून वाचून जग थकले, पण प्रेमाचे ढाई आखर जो वाचतो तोच खरा ज्ञानी आहे.