मृदू वाणीची शीतलता
हा एक संत कबीरांचा दोहा आहे, जो आपल्या बोलण्यातून इतरांना शीतल (शांत व सुखद) करण्याचा उपदेश देतो. असे बोलल्याने स्वतःलाही शीतलता मिळते.
श्लोक
अशी वाणी बोला की ज्यामुळे मनाचा अहंकार नष्ट होतो. ती इतरांना शीतल करते आणि स्वतःही शीतल होतो.
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
हा दोहा १५व्या शतकातील रहस्यवादी कवी संत कबीर यांच्या नावे आहे; ते उत्तर भारतातील भक्ती चळवळीतील केंद्रस्थानी व्यक्तिमत्त्व होते. कबीरांचे दोहे (दोन ओळींचे श्लोक) भक्ती व नैतिक संदर्भांत व्यापकपणे म्हटले जातात, आणि बहुधा विनम्र, करुणामय वाणीची दैनंदिन आठवण म्हणून वापरले जातात. पारंपरिकरीत्या आध्यात्मिक प्रवचनांत आणि दैनंदिन जीवनात हा दोहा स्वार्थरहित, शीतल शब्दांना प्रोत्साहन देण्यासाठी वापरला जातो, जे बोलणारा आणि ऐकणारा दोघांनाही लाभदायी ठरतात. हा दोहा कविताकोशावरील ‘कबीर दोहावली’ संग्रहाच्या पहिल्या पृष्ठावर दोहा ३४ म्हणून कबीरांच्या नावे नोंदवलेला आहे; दोहावली हे नंतरचे संकलन असल्याने हे श्रेय त्या मुद्रित परंपरेवर आधारित आहे.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
तुम्हाला माहीत आहे का?
लेखक
हे दोहा १५ व्या शतकातील संत कबीर यांचे आहे. कबीर हे भक्ती चळवळीतील प्रमुख कवी असून त्यांच्या सोप्या पण गहन उपदेशासाठी प्रसिद्ध आहेत.
अर्थ
या दोह्यात वाणीच्या सौम्यतेचे महत्त्व सांगितले आहे. 'मनाचा अहंकार सोडून' बोलल्यास वक्ता आणि श्रोता दोघेही शीतल (शांत) होतात, असा संदेश आहे.
छंद
हा दोहा या नावाच्या छंदात रचला आहे. दोहा म्हणजे १३ आणि ११ मात्रांच्या दोन ओळींचे एक काव्यरूप, जे हिंदी-मराठी भक्ती साहित्यात सामान्य आहे.
संदर्भ
कबीरांच्या साखी संग्रहात हा दोहा अनेकदा आढळतो. तो अहिंसा, नम्रता आणि सामाजिक सलोखा या मूल्यांवर भर देतो, जे भक्ती परंपरेचे केंद्रस्थान आहे.
Sant Kabir
कबीर पंथ से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत
