ਤੁਕਾਂ
ਜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇੱਕ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਅਰਥ ਰਹਿਤ ਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹਜ਼ਾਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲਾਈਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਵੇ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਜੇ ਕੋਈ ਅਰਥ ਰਹਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੌ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਧਮ੍ਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਜੇ ਕੋਈ ਯੁਧ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਤ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਜੇਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿਤਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਤਣਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਵੇ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰਹੇ,
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਨਾ ਦੇਵ, ਨਾ ਗੰਧਰਬ, ਨਾ ਮਾਰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ—ਅਜਿਹੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਜੇ ਕੋਈ ਮਹੀਨਾ ਦਰ ਮਹੀਨਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਯੱਜਿਆ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਲੇ ਉਹ ਆਤਮ-ਜ੍ਞਾਨੀ ਸੰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਪਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਯੱਜਿਆ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਜੇ ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਅਗਨ ਹੋਮ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਲੇ ਉਹ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਜ੍ਞਾਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਜਾ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਅਗਨ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਜੋ ਕੋਈ ਪੁਣ ਦਾ ਇਛੁਕ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਲ ਭਰ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਯੱਜਿਆ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਧਮ੍ਮ-ਮਾਰਗੀ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਆਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਭੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਦਰਯੋਗ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਧਦੀ ਰਹਦੀ ਹੈ: ਉਮਰ, ਤੇਜ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ।
ਸ਼ਲੋਕ 10
ਜੇ ਕੋਈ ਅਨਧਰਮੀ ਅਤੇ ਅਸੰਯਮੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਜ਼ੀਂਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਧਰਮਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਜ਼ੀਵਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 11
ਜੇ ਕੋਈ ਅਜ੍ਞਾਨੀ ਅਤੇ ਅਸੰਯਮੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਜ਼ੀਂਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਾਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਜ਼ੀਵਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 12
ਜੇ ਕੋਈ ਅਲਸ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਜ਼ੀਂਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਦ੍ਰਿੜ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਜ਼ੀਵਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 13
ਜੇ ਕੋਈ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਉਦਯ-ਵਿਆ (ਅਨਿੱਤਤਾ) ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖਦਿਆਂ ਸੌ ਸਾਲ ਜ਼ੀਂਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਦਯ-ਵਿਆ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਜ਼ੀਵਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 14
ਜੇ ਕੋਈ ਅਮਰ ਪਦ (ਨਿਰਵਾਣ) ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖਦਿਆਂ ਸੌ ਸਾਲ ਜ਼ੀਂਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰ ਪਦ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਜ਼ੀਵਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 15
ਜੇ ਕੋਈ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖਦਿਆਂ ਸੌ ਸਾਲ ਜ਼ੀਂਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਜ਼ੀਵਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 16
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਪਾਲੀ ਧੰਮਪਦ (ਖੁੱਦਕ ਨਿਕਾਇਆ, ਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ) ਦਾ ਸਹੱਸ ਵੱਗ ਹੈ, ਗਾਥਾ 100–115। ਬੁੱਧ ਵੱਲੋਂ ਸਾਵੱਥੀ ਅਤੇ ਰਾਜਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੈਤਿਕ ਕਥਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਟੀਕਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ: ਜੱਲਾਦ ਤੰਬਦਾਠਿਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰਿਪੁੱਤ੍ਰ ਤੋਂ ਧੰਮ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ (ਗਾਥਾ 100); ਬਾਹਿਯ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਗਾਥਾ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ (ਗਾਥਾ 101); ਭਿਕਸ਼ੁਣੀ (ਥੇਰੀ) ਕੁੰਡਲਕੇਸੀ; ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਤਿ-ਸਿਮਰਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਬਿਰਧ ਪੂਜਨੀਕ ਭਿਕਸ਼ੂ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸੱਚ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ (ਗਾਥਾਵਾਂ 100–102)
ਹਜ਼ਾਰ ਅਰਥ ਰਹਿਤ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸੱਚ ਦਾ ਉਹ ਇੱਕ ਅਰਥਪੂਰਨ ਸ਼ਬਦ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਬ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜੇਤ (ਗਾਥਾ 103)
ਜੇ ਕੋਈ ਯੁਧ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ, ਪਰ ਜੋ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਤ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਜੇਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਪਰਾਜਿਤ ਨ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਜੇਤ (ਗਾਥਾਵਾਂ 104–105)
ਮਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇਵਾਂ, ਗੰਧਰਬਾਂ, ਮਾਰ ਅਥਵਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਰਤ ਸਕਦੀ।
ਭਗਤੀ ਦੀ ਚਾਰ ਕ੍ਰਿਪਾਵਾਂ (ਗਾਥਾ 109)
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਦਰਯੋਗ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਧਦੀ ਰਹਦੀ ਹੈ: ਉਮਰ, ਤੇਜ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ।
ਜਾਗਰਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ (ਗਾਥਾਵਾਂ 110–115)
ਅਸੰਯਮੀ, ਅਲਸ ਅਥਵਾ ਅਜ੍ਞਾਨ ਨਾਲ ਸੌ ਸਾਲ ਜ਼ੀਂਦਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜ਼ੀਂਦਾ ਰਹਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਉਦਯ-ਵਿਆ ਅਤੇ ਅਮਰ ਨਿਰਵਾਣ ਪਦ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ ਕਰੋ
Buddha
ਬੋਧ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ