ਅੱਠ ਸੀਲ (ਅੱਠ ਨੈਤਿਕ ਉਪਦੇਸ਼)
ਇਹ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਅੱਠ ਨੈਤਿਕ ਸੀਲ (ਵਰਤ) ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ, ਚੋਰੀ, ਝੂਠ, ਨਸ਼ੇ, ਅਤੇ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੁਕਾਂ
ਮੈਂ ਜੀਵ-ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਮੈਂ ਚੋਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜਾ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਮੈਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਮੈਂ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਮਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਮੈਂ ਗਲਤ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਮੈਂ ਨਾਚ, ਗੀਤ, ਵਾਜੇ ਅਤੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੇਖਣ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਮਾਲਾ, ਸੁਗੰਧ, ਲੇਪਨ, ਧਾਰਨ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਮੈਂ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਯਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਸੀਲ (ਉਪਦੇਸ਼) ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਪੋਸਥ (ਪੁੰਨ ਦਿਨ) ਮੌਕੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਮਾਵਸ 'ਤੇ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮੈਡ਼ਤਾ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਅੱਠ ਸੀਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜ ਸੀਲ (ਬੁਨਿਆਦੀ ਨੈਤਿਕ ਨਿਯਮ) ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਅੱਠ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਅੱਠ ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ (ਅੱਠ ਉਪਦੇਸ਼) ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਉਪੋਸਥ (ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ) ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ 12 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਵਰਗੇ ਵਾਧੂ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੰਜਵੇਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ
ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ (5ਵਾਂ ਉਪਦੇਸ਼) “ਮਜਜ਼ਪਾਮਾਦ” (ਪ੍ਰਮਾਦ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਪ੍ਰਮਾਦ' (ਬੇਪਰਵਾਹੀ) - ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਟਕਾਵੇ, ਵਰਜਿਤ ਹੈ।
ਛੇਵੇਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਜਨਾਵਾਂ
“ਨੱਚ-ਗੀਤ-ਵਾਦਿਤ-ਵਿਸੂਕਦਸਨ” (ਨਾਚ, ਗਾਣਾ, ਸਾਜ਼-ਬਜਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਖਣਾ) ਅਤੇ “ਮਾਲਾ-ਗੰਧ-ਵਿਲੇਪਨ-ਧਾਰਣ” (ਫੁੱਲ-ਮਾਲਾ, ਖੁਸ਼ਬੂ, ਲੇਪ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਨਣਾ) - ਇਹ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿੱਕੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ ਦਾ ਅਰਥ
“ਸਿੱਖਿਆ-ਪਦ” (sikkhāpada) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਨਿਯਮ'। ਹਰੇਕ ਲਾਈਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ “ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ” (samādiyāmi) ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ' ਜਾਂ 'ਮੈਂ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ'।
ਅੱਠਵੇਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ
“ਉੱਚਾਸਯਨ-ਮਹਾਸਯਨ” (Uccāsayana-mahāsayana) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸੌਣ-ਬਿਸਤਰ' - ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਤੇ ਆਰਾਮ-ਦਾਇਕ ਸੌਣ-ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਰਹਾਣੇ, ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬਿਸਤਰ।
Buddha
ਬੋਧ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ