चौकबारा
कबीरपंथस्य पवित्रः भक्तिसमारोहः
चौकबारा कबीरपंथस्य प्रधानः पवित्रः समारोहः यस्मिन् भक्तिगानम्, दीपप्रज्वालनम्, नारिकेलसमर्पणम्, आध्यात्मिकदीक्षा च भवन्ति।
इदं अनुष्ठानं अहंकारस्य कठिनं बाह्यावरणं (नारिकेलद्वारा प्रतीकितं) भेदनं प्रतीकयति, ततः भक्तेः शुद्धं अन्तरं अमृतं प्रकटयति।
ज्ञातव्य-विशेषः
नामार्थः
"चौकबारा" इति शब्दः चतुर्दिक्षु द्वाराणि सूचयति, यत्र भक्ताः चतुर्दिक्षु आध्यात्मिकं प्रवेशं प्राप्नुवन्ति। अयं समारोहः कबीरपंथस्य प्रधानः पवित्रः उत्सवः।
प्रतीकात्मकता
नारिकेलसमर्पणं अहंकारस्य कठिनबाह्यावरणस्य भेदनं प्रतीकयति। नारिकेलस्य कठिनं बहिः अहंकारं, अन्तः श्वेतं मधुरं च अमृतं भक्तेः शुद्धं सारं द्योतयति।
अनुष्ठानाङ्गानि
अस्मिन् समारोहे भक्तिगानं, दीपप्रज्वालनं, नारिकेलसमर्पणं, आध्यात्मिकदीक्षा च भवन्ति। दीपप्रज्वालनं ज्ञानस्य प्रकाशं, भक्तिगानं च भक्तेः आनन्दं वर्धयति।
दीक्षामहत्त्वम्
चौकबारायां आध्यात्मिकदीक्षा प्रदीयते, या भक्तान् कबीरमार्गे प्रवेशयति। इयं दीक्षा गुरुणा शिष्याय मन्त्रोपदेशद्वारा प्रदत्ता भवति।
भक्तिसारः
नारिकेलभेदनस्य अन्तिमं फलं भक्तेः अमृतं प्राप्तिः। अहंकारे विलीने सति भक्तः शुद्धभक्त्या परमात्मनि लीयते।
Sant Kabir
कबीरपन्थःतः अधिकम्
सम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता