नामदीक्षा
कबीरपन्थे गुरुशिष्यबन्धः
नामदीक्षा सद्गुरोः पवित्रं मन्त्रं प्राप्तिर्भवति, येन शिष्यस्य सत्यमार्गे औपचारिकः प्रवेशः चिह्नितः भवति।
कबीरजी लिखति: 'गुरुगोविन्दौ द्वौ अपि तिष्ठतः' — गुरवे महिमा यः ईश्वरस्य मार्गं दर्शयति।
ज्ञातव्य-विशेषः
दीक्षाप्रक्रिया
नामदीक्षा कबीरपन्थे शिष्यस्य सत्यमार्गे औपचारिकः प्रवेशः। सद्गुरुः पवित्रं मन्त्रं 'राम' इति शब्दं शिष्याय प्रददाति। एषा दीक्षा गुरुशिष्यसम्बन्धस्य सूत्रपातं भवति।
गुरुमहिमा
कबीरजी वदन्ति 'गुरुगोविन्दौ द्वौ अपि तिष्ठतः' इति। गुरुः ईश्वरस्य मार्गदर्शकः, अतः तस्य महिमा ईश्वरसमा। शिष्यः गुरुं विना सत्यं न प्राप्नोति।
मन्त्ररहस्य
नामदीक्षायां प्रदत्तं मन्त्रं 'रामनाम' इति प्रसिद्धम्। एतत् मन्त्रं शिष्यः गोपनीयं रक्षति, केवलं गुरोः आज्ञया अन्येभ्यः प्रकाशयति। मन्त्रजपः आध्यात्मिकोद्धाराय आवश्यकः।
दीक्षाफलम्
दीक्षानन्तरं शिष्यः कबीरपन्थस्य नियमान् पालयति—सत्यं, अहिंसां, दयां च। अन्ततः मोक्षप्राप्तिः एव दीक्षायाः परमं फलम्।
ऐतिहासिकता
कबीरपन्थे नामदीक्षा प्राचीनकालात् प्रचलिता। कबीरजी स्वयम् अपने गुरुः रामानन्दात् दीक्षां प्राप्तवान् इति कथा प्रसिद्धा। एषा परम्परा अद्यापि निरन्तरा वर्तते।
Sant Kabir
कबीरपन्थःतः अधिकम्
सम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता