बसवण्णस्य सदाचारवचनम्
इदं वचनं बसवण्णेन विरचितम्। अत्र सदाचारः अन्तरङ्गबहिरङ्गशुद्धेः मार्गः इति उक्तम्, येन कूडलसङ्गमदेवः प्रीयते।
पद्यानि
न चोरयेत् न हन्यात् न मृषा वदेत् न क्रुध्येत् न परेषु जुगुप्सेत न स्वात्मानं प्रशंसयेत् न परान् निन्देत्। एतदेव अन्तःशुद्धिः एतदेव बहिःशुद्धिः एतदेव अस्माकं कूडलसङ्गमदेवस्य प्रीणनस्य विधिः।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
इदं वचनं बसवण्णेन विरचितम् इति परम्परा। लिङ्गायतसम्प्रदायस्य वचनसाहित्ये अन्तर्भवति। द्वादशशताब्द्यां कर्णाटके अस्य रचना। सदाचारस्य बोधनार्थम् एतत् प्रयुज्यते।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Basavanna · Medieval Lingayat Philosopher-Saint · 12th century, Karnataka
A 12th-century Kannada philosopher, poet, and social reformer who founded the Lingayat (Veerashaiva) movement, rejecting caste hierarchy and ritualism in favor of Ishtalinga devotion and dignified labor as worship (Kayakave Kailasa). He also established the Anubhava Mantapa, an early public forum for spiritual and social debate.
Basavanna स्य अन्ये रचनाः
ज्ञातव्य-विशेषः
लेखकः
बसवण्णः (११६०-११९६) कर्णाटकदेशीयः लिङ्गायतसम्प्रदायस्य संस्थापकः। तेन कन्नडभाषायां वचनानि रचितानि। एतानि वचनानि सरलगीतात्मकानि धार्मिकनैतिकोपदेशपूर्णानि च सन्ति।
वचनसाहित्यम्
वचनशब्दः "उक्तिः" इत्यर्थे। बसवण्णादिभिः कविभिः रचितानि एतानि पद्यानि कन्नडसाहित्ये विशिष्टस्थानं भजन्ते। एषु वचनेषु जातिवादः निराकृतः, कर्मकाण्डः निन्दितः, भक्तिः प्रशस्ता।
उपदेशः
अत्र बसवण्णः सप्त निषेधान् उपदिशति: मा स्तेनः, मा हिंसकः, मा मिथ्यावादी, मा क्रोधी, मा परद्वेषी, मा आत्मप्रशंसकः, मा परनिन्दकः। एते आचाराः अन्तःशुद्धिः बहिःशुद्धिः च उच्यन्ते।
कूडलसंगमदेवः
बसवण्णस्य इष्टदेवता शिवः कूडलसंगमदेवः इति नाम्ना प्रसिद्धः। कूडलसंगमं कर्णाटके पवित्रं तीर्थम्, यत्र कृष्णा-मलप्रभा-नद्योः संगमः। बसवण्णः स्ववचनानि कूडलसंगमदेवस्य प्रीत्यै इति समापयति।
वचनरूपम्
प्रत्येकं वचनं त्रिभागात्मकम्: प्रथमे भागे उपदेशः, द्वितीये भागे तस्य फलम्, तृतीये भागे देवस्य नाम्ना समाप्तिः। अत्र अन्तिमभागे कूडलसंगमदेवस्य प्रीत्यर्थम् इति उक्तम्।