ගාථා
334. නොසිතිසොලුවු පුද්ගලයාගේ තණ්හා වේගවතී ගුණුරුවා ගැඩ එසේ වඩිමින් ගමුවේ. වනයේ ඵල අන්වේෂණ කරන වඩුවා පිතිකරගෙන දිනා දිනට හරිම ගැන, එසේ ම ඔහු ජරණ ජරණ හරිමින් පිතිකරගෙන දිනා දිනට සිටින්න.
පදය 1
335. ලෝකයේ මෙම දුෂ්ටවිලාසී, ඇලී ගිය තණ්හා ඔබ ගෙනා විට, ඔබගේ දුක්ඛතා ප්‍රබල වර්ෂණයෙන් සිඳුනු බීරණ තෘණ එසේ ගුණිතයි.
පදය 2
336. කෙසේ නමුත් ලෝකයේ දුෂ්ටවිලාසී, සිපිසැම අපහසු මෙම තණ්හාව ඔබ ජයගෙන ගිය විට, ඔබගේ දුක්ඛතා තාමරා දලින් නිකුත් වන වතුරු බින්දු එසේ ස්ලිප්පේ වැටේ.
පදය 3
337. මම ඔබ සෝමඩු තුමාගේ පිළිවෙළට කිවිද්දි: සිසිල් හැඩුනු ඔබ සියලුම සිටින්නෙ! තණ්හාවේ මූල කැණ දුන්න, සුගන්ධ උසීර මූල වනයෙන් කැණිම ගැන. මාර පුන පුනසිටින්න යටි තිබිමක් නොසිටින ස්වර්ණබිඳු රිද එසේ කෑමට ඉඩු නොදුන්න.
පදය 4
338. කපා දැමූ ගසක් ද එහි මුල සුරක්ෂිතව තිබුණොත් නැවත පිටිසෙනු ලබයි. එසේ ම තණ්හාවේ ගුප්තවාසනා (අනුශයෝ) සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ නොවන තුරු මෙම දුක්ඛතා නැවත නැවතත් ඉපදිමින් එනු ඇත.
පදය 5
339. තණ්හාවේ තිස්‍යයක් ස්‍රෝතස් විෂයස්වරූප වස්තු දෙසට ශක්තිමතින් ගලින පුද්ගලයා, ඉතා බලවත් කාම සිතින් ගිණුම ඔබ ගලින්න ගිහිල්ල.
පදය 6
340. තණ්හාවේ ස්‍රෝතස් සිසිල් තැනකටම බිමින් ගලයි. කිතුවාවේ ගුණුරුවා බිමින් ගිහිර ගිසිටින්න. එම ගුණුරුවා බිම එකිනෙකට දුටු විට එහි අයින් නිස්සරණයට පරිෂ්‍කාර කරවන්න.
පදය 7
තණ්හා සහ ඇඟිම සිඳුනු බිමු පෙරී අසිටින ජනතා. සිතින් ඉතිපිරිකරගෙන ඩිසිරිවිරිතිවට පිතිකරගෙන දිනා දිනට සිටින්නේ මනුෂ්‍යයි සිටින්නේ ඔබ ගර්භසිටින ගිහිල්ල.
පදය 8
342. තණ්හා පිටිකරගෙන ජනතා බිතුරුවු ගම්භීර මරුවට තිබුනු ගිරාවක් ගැඩ උතුරුවඩු පිතිකරගෙන දිනා දිනට සිටින්න. සිඳු බන්ධනයන් සහ ඇලිවීම් ඇතිව නැවත නැවතත් දිගු සෑහෙන දුක්ඛතා පිටිකරගෙන සිටින්න.
පදය 9
343. තණ්හා පිටිකරගෙන ජනතා බිතුරුවු මරුවට තිබුනු ගිරාවක් ගැඩ උතුරුවඩු පිතිකරගෙන දිනා දිනට සිටින්න. එබැවින් පෙනුම්කරුවා තණ්හා ඉතුරු කරගෙන ගිහිල්ල.
පදය 10
344. වනපේතයෙන් විමුක්ත විසින් ගසහස්ථ විරිතට නැවත සිටිණ උනු ගසහස්ථ වනයට නැවත ගිහිරුවන පිටිකරගෙන සිටින්න - ඔබ එම පුද්ගලයා දෙසට බලයි! විමුක්ත, ඔහු දුටුරුවු අයිතිතේ නැවත බන්ධනයට ගිහිරුවයි!
පදය 11
345. බුද්ධිමතුන් කිසි ටිකටෙකි කිවි, සිඳු බන්ධනයක් එක්කෝ ලෝහ, දර, හෙම්පු ඇණ සිටින්න නැතිවේ. සිතින් ලෝකිතරූපිරි, කර සහ නැඟුරු සිතින් අරුණතරූපිරි සහ දුරු සිතින් අරුණතරූපිරි.
පදය 12
346. බුද්ධිමතුන් කිසි ටිකටෙකි කිවි, එම සිඳු බන්ධනයක්, ගලින නිගිටි, අසත්‍යයෙන් ඔබ විතරුවේ, කෙසේ නමුත් අසිඩුරු වේ. එම බන්ධනයක් සිඳුවා, බුද්ධිමතුන් ලෝකයෙන් විමුක්ත වෙයි, සිතින් ඇඟිරිකරගෙන සිසිල් සිතින් සිතින් ඇඟිරි කරගෙන ගිහිරුවයි.
පදය 13
347. කාම සිතින් අහිර උපහාර පිටිකරගෙන ජනතා තමාගෙන් නිකුත් කරන ජාලයට බඳුනු මකුණු එසේ ගලින ස්‍රෝතසට බඳුනුවයි. එම බන්ධනයක් සිඳුවා, බුද්ධිමතුන් ඒ තැනින් ගිහිරුවයි, කිතුවාවක් නොමැතිව, සිසිල් දුක්ඛතා පිටිකරගෙන.
පදය 14
348. අතීතය පිටතට ඉවතලන්න, ඉනාගතය පිටතට ඉවතලන්න, වර්තමානය පිටතට ඉවතලන්න! පැවැත්මේ තවත් අරුත දෙසට වනසිටින්න. සිතින් සිතින් අයින් කරන විට, ඔබ නැවත ජරණ සහ වයස්ගත වීමට නොවනු ඇත.
පදය 15
349. නිරුද්ධ කිතුවාවකින් බඳුනු විෂයස්වරූප ඉතිපිරිකරගෙන සිටින ජනයා, සුවිසල ස්වභාව දෙසට සිතින් සිතින් දෙසට එකම තණ්හා වඩිමින් වඩිමින් සිටින්නේ. ඔහු සිඳු අයිතිතේ ඔබ වඩුවා තිබිය ඇත.
පදය 16
350. කෙසේ නමුත් කිතුවාවේ ශාන්තිතර සිතින් සිතින් දෙසට සිතින්නේ, සිතින් සිතින් සිතින්ද නොවිඩු බිමුට සිතින්නේ - ඔහු තණ්හා නිර්ඝණනයට සිපිසිඳුවා, මාරවරේ බන්ධනය සිඳුවා.
පදය 17
351. අවසාන ගමනට පිටිපත්තු, බිතුරුවු, තණ්හා නිගිටි, නිරපේක්ෂ - ඔහු පැවැත්මේ සිසිල් කටු සිඳුවා, එම ශරීරයි ඔහුගේ අවසාන ශරීරය.
පදය 18
352. තණ්හා නිගිටි, ඇලිවීම නිගිටි, වචනතර සහ නාම සිතින්නේ, අක්ෂර විධිවිධාන දැනුම් සිතින්නේ - ඔහු අවසාන ශරීරයි ඔබ ගර්භ බුද්ධිමතු, ගැඩි බුද්ධිමතු (මහාපුරිසු) ලෙස නම් කරවයි.
පදය 19
353. 'මම සිසිල් ඉතිකරගෙන වින්න, සිසිල් දැනුම් සිතින්නේ, පුණ්‍යිතුවු සිතින්නේ සිසිල් පැවැත්මට. සිසිල් විසර්ජනයට පිටිපත්තු, තණ්හා විනාශයෙන් විමුක්ත වෙයි, මම නිරුපිකි සිතින්නේ - දිසිඩුවු ශිසිරුවු ලෙස කිසි දෙයක් දෝස්තරුවු නිවේ.'
පදය 20
354. ධර්ම දානය සිසිල් දාන සියල්ල ඉක්මවයි. ධර්ම රස සිසිල් රස සියල්ල ඉක්මවයි. ධර්මයේ ප්‍රීතිය සිසිල් ප්‍රීතිය සියල්ල ඉක්මවයි. තණ්හාවේ නිර්ඝණනය සිසිල් දුක්ඛතා සියල්ල උඩු කරයි.
පදය 21
355. බිමු සහ සිතින් සිතින් අරුණතරූපිරි නුසුන්නු පුද්ගලයා විනාශ කරයි, සිටින්නේ නිබ්බාණයේ තවත් අරුත දෙසට එන්නතුන්ට. තණ්හා සිතින් බිමු සිතින් සිතින් අරුණතරූපිරි, අසිඩුරු පුද්ගලයා තමාගෙන් විනාශ කරයි, අවුරුදු විනාශ කරයි.
පදය 22
356. තලාවූ කෘෂි ක්ෂේත්රයේ දෝෂය. කාම පුද්ගලයාගේ දෝෂය. එබැවින්, කාම ඉවතලන ලද්දුන්ට කරන දාන සිතින් සිතින් අරුණතරූපිරි ඵලයි.
පදය 23
357. තලාවූ කෘෂි ක්ෂේත්රයේ දෝෂය. ප්රතිඝ පුද්ගලයාගේ දෝෂය. එබැවින්, ප්රතිඝ ඉවතලන ලද්දුන්ට කරන දාන සිතින් සිතින් අරුණතරූපිරි ඵලයි.
පදය 24
358. තලාවූ කෘෂි ක්ෂේත්රයේ දෝෂය. මෝහ පුද්ගලයාගේ දෝෂය. එබැවින්, මෝහ ඉවතලන ලද්දුන්ට කරන දාන සිතින් සිතින් අරුණතරූපිරි ඵලයි.
පදය 25
359. තලාවූ කෘෂි ක්ෂේත්රයේ දෝෂය. පෝකිරි විසිය පුද්ගලයාගේ දෝෂය. එබැවින්, පෝකිරි විසිය ඉවතලන ලද්දුන්ට කරන දාන සිතින් සිතින් අරුණතරූපිරි ඵලයි.
පදය 26
පසුබිම
මෙම පරිච්ඡේදය පාලි ධම්මපදයට (ඛුද්දක නිකාය, පාලි කැනන්) අයත්ය, තණ්හා වර්ගය, පද 334–359. සාවත්තී, රාජගහ සහ බෙනාරස දෙසට යන මඟ හරහා ඉදිරිපත් කරන ලද මෙම පරිච්ඡේදය බුදුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍යයේවරණයේ මූලිකම එන්නත් සඳහන් කරයි. පද 337 ජේතවනයේ සමුපකෝසිත ශ්‍රී ශුත්ර විසින්ට කතා කරන ලද අතර, තණ්හාවේ මූල සුගන්ධ උසීර මූල කැණීම ගැන තර්ජනය කරනු ලැබුවේය. පද 344 වනපේතයෙන් ගිය අයෙකු ගෘහස්ථ ජීවිතයට නැවත ආපසු ගිය භික්ෂුවු පිළිබඳ කතා කරන ලද අතර, එය බන්ධනාගාරයෙන් පලා ගිය අයෙකු නැවත දීඩුවට හසුවෙන්නට සමාන ය. පද 353 බුදුන්වහන්සේගේ ස්වබෝධ ගැන හඳුන්වාදුන් ප්‍රකාශනය ගිරි පට්ඨිපුරුෂ උපකා අතට බෝධිගයා සහ බෙනාරස අතර ස්ථානයේදී කිවිණි. පද 354 සාවත්තීයේ දෙවරාජ ශක්‍රට ඉදිරිපත් කරන ලද අතර, ඔහු සර්වෝච්චතම දානය, රස, ප්‍රීතිය සහ ජයග්‍රහණය පිළිබඳ ප්‍රශ්න සහිතව පැමිණ ඇත.
මෙම පාඨය පිළිබඳව
රචකයා: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
ඔබ දැන සිටියාද?
තණ්හාවේ ගුණුරුවා (පද 334–336)
නොසිතිසොලුවු පුද්ගලයාගේ තණ්හා දුෂ්ටවිලාසී ගුණුරුවා ගැඩ එසේ වඩිමින් ගමුවේ. වනයේ ඵල අන්වේෂණ කරන වඩුවා පිතිකරගෙන දිනා දිනට හරිම ගැන, එසේ ම ඔහු ජරණ ජරණ හරිමින් පිතිකරගෙන දිනා දිනට සිටින්න.
අලුත් පිටිසින සිටින ගස (පද 338)
කපා දැමූ ගසක් ද එහි මුල සුරක්ෂිතව තිබුණොත් නැවත පිටිසෙනු ලබයි. එසේ ම තණ්හාවේ ගුප්තවාසනා (අනුශයෝ) සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ නොවන තුරු මෙම දුක්ඛතා නැවත නැවතත් ඉපදිමින් එනු ඇත.
අතීතය, වර්තමාන සහ ඉනාගතය පිටතට ඉවතලන්න (පද 348)
අතීතය පිටතට ඉවතලන්න, ඉනාගතය පිටතට ඉවතලන්න, වර්තමානය පිටතට ඉවතලන්න! පැවැත්මේ තවත් අරුත දෙසට වනසිටින්න! සිතින් සිතින් අයින් කරන විට, ඔබ නැවත ජරණ සහ වයස්ගත වීමට නොවනු ඇත.
ධර්ම දානය සහ ජයග්‍රහණය (පද 354)
ධර්ම දානය සිසිල් දාන සියල්ල ඉක්මවයි. ධර්ම රස සිසිල් රස සියල්ල ඉක්මවයි. ධර්මයේ ප්‍රීතිය සිසිල් ප්‍රීතිය සියල්ල ඉක්මවයි. තණ්හාවේ නිර්ඝණනය සිසිල් දුක්ඛතා සියල්ල උඩු කරයි.
හෘදයේ තලාවූ (පද 356–359)
තලාවූ කෘෂි ක්ෂේත්රයේ දෝෂය. කාම, ප්රතිඝ, මෝහ සහ පෝකිරි විසිය පුද්ගලයාගේ දෝෂය. එබැවින්, කාම, ප්රතිඝ, මෝහ සහ ඕන ඉවතලන ලද්දුන්ට කරන දාන අපරිමිත ඵලයි.
විෂය අනුව සොයන්න
Buddha
බුදුදහම වෙතින් තවත්
සියල්ල බලන්නසම්බන්ධිත ඉගැන්වීම්
එකම ඉගැන්වීම, විවිධ සම්ප්‍රදායන් හරහා ප්‍රතිධ්වනිත වේ