శ్లోకాలు
నిద్ర లేనివారికి రాత్రి విషమముగా దీర్ఘమైనది. శ్రాంతుడైన ప్రయాణికుడికి యోజన మార్గం దీర్ఘమైనది. సత్యధర్మాన్ని అవగతం చేసుకోని ఆవిష్టులకు సంసారం అత్యంత దీర్ఘమైనది.
శ్లోకం 1
ఎవరూ తమకు చేతనులైన వారు లేదా సమానమైన వారిని కనుగొనలేకపోతే, ఒక్కటే దృఢంగా పయనించుకోవాలి. ఆవిష్టుడితో ఎటువంటి సంగతి లేదు.
శ్లోకం 2
'నా కుమారులు ఉన్నారు, నా సంపద ఉంది' ఎని ఆవిష్టుడు తన్నను యాతన చేసుకొంటాడు. తానే తనకు చెందనప్పుడు, కుమారులు, సంపద ఎట్లా చెందవచ్చు?
శ్లోకం 3
తన బోధలను తెలిసిన ఆవిష్టుడు ఆ సందర్భానికి జ్ఞానవంతుడు. కానీ తన్నను జ్ఞానవంతుడిగా భావించే ఆవిష్టుడు నిజమైన ఆవిష్టుడు.
శ్లోకం 4
ఆవిష్టుడు జీవితమంతా జ్ఞానవంతుని సమీపంలో ఉన్నా, ధర్మమును అర్థం చేసుకోలేడు. చెప్పు సూప్పు రస తెలుసుకోనట్లు. కానీ తెలివిమంతుడు చేటికైనా గుర్రం చేస్తాడు, నాలుక సూప్పు రస తెలుసుకోనట్లు.
శ్లోకం 5
జ్ఞానవంతుడు కూడా ఒక్క క్షణమైనా జ్ఞానవంతుని సమీపంలో ఉంటే, ధర్మమును జ్ఞానం చేసుకుంటాడు. నాలుక సూప్పు రస తక్షణమే తెలుసుకోనట్లు.
శ్లోకం 6
శక్తి లేని ఆవిష్టులు తమకు శత్రువుల వలె నడుస్తూ చెడ్డ కర్ములను చేస్తూ కసవగా ఫలితం ఇచ్చే కర్ములను చేపట్టుకుంటారు.
శ్లోకం 7
ఆ కర్మమే భలీయమైనది, ఎందుకంటే చేసిన తరువాత ఉండుకోకుండా, ఆ ఫలితాన్ని సంతోషంగా, ఆనందితంగా నుభవిస్తే.
శ్లోకం 8
ఆ కర్మమే సుందరముగా చేయబడినది, ఎందుకంటే ఆ కర్మమే చేసిన తరువాత, ఆ ఫలితాన్ని సంతోషంగా ఆనందితంగా నుభవిస్తే.
శ్లోకం 9
తేనెవలె ఆవిష్టుడు చెడ్డ కర్మను భావిస్తాడు, ఇది ఫలితం ఇచ్చేవరకూ. కానీ చెడ్డ కర్మమువిపాకం ఫలితం ఇచ్చెందుకు, ఆవిష్టుడు దుఃఖానికి చేరుకుంటాడు.
శ్లోకం 10
నెల నెలకు ఆవిష్టుడు కుశ ఘాస నొక్కుమీద ఆహారం భుంజించినా, ధర్మమను విజ్ఞానం చేసిన జ్ఞానుల పదిహారవంశ భాగమే ఈ ఆవిష్టుడు విలువ కలవాడు.
శ్లోకం 11
చేసిన చెడ్డ కర్మమువిపాకం తాజా పాలవలె తక్షణమే విడిపోక. రాఖ్‍లపై నిఘ్నము లేక, చెడ్డ కర్మమువిపాకం ఆవిష్టుని కూర్చుకోవలసిన అవసరానికి సుట్టేయు.
శ్లోకం 12
నిజమైన ఆవిష్టుని ఎదిగిన జ్ఞానము, తన్ను నశీకరణ కోసము. దానిమీద ఆవిష్టుని చెడ్డ బోధను నశీకరణ చేసి, తన తలను విఫలమీద పడేసుకుంటుంది.
శ్లోకం 13
ఆవిష్టుడు అర్జితమైన నిర్భర్తీ కోరుకుంటాడు. భిక్షువుల మధ్య అగ్ర సాధనైను, విహారాల్లో అధిపత్యమైనను, గృహస్థుల నుండి పూజైనను కోరుకుంటాడు.
శ్లోకం 14
ఇది నా చేతిచేసిన ఎని గృహీ, ప్రవ్రజితులు భావించవలెను. నన్ను సకలకార్యములలో అధీనులుండిపోవలెను ఎని ఆవిష్టుని ఆలోచన. ఇవిధంగా ఆవిష్టుని ఆశ, ఆహంకారం వర్ధితమైనవిగా చేసుకుంటాడు.
శ్లోకం 15
ఒక మార్గం లాభ సత్కారమీదకు, మరియు ఇతర మార్గం నిర్వాణమీదకు. ఈ భేదమును నిశ్చితముగా తెలిసి, బుద్ధుని చేష్టితైన భిక్షువు, లాభ సత్కారమీద సంతృప్తియెంచకుండా, వివేకమును అభివృద్ధిచేసుకోవలెను.
శ్లోకం 16
నేపథ్యం
ఈ అధ్యాయం పాళీ ధమ్మపదంలోని (ఖుద్దక నికాయ, పాళీ త్రిపిటకం) బాల వగ్గ, 60–75 గాథలకు చెందినది. ప్రారంభ బౌద్ధ సాహిత్యంలో ‘బాల’ అనే పదం మోహంలో మునిగి, కర్మ కారణత్వాన్ని తెలుసుకోలేని, ఆధ్యాత్మికంగా అపరిపక్వమైన మనస్సును సూచిస్తుంది. ధమ్మపద-అట్ఠకథ ఈ గాథల నాటకీయమైన చారిత్రక నేపథ్యాలను వివరిస్తుంది: పరస్త్రీని ఆశించి నిద్రలేని రాత్రులు గడిపిన కోసల రాజు పసేనది (గాథ 60), దొంగలు తన పొలంలో నాణేల సంచిని జారవిడవడంతో అన్యాయంగా నింద మోపబడిన రైతు, అనాసక్తిని బోధిస్తూనే చీవరాలను పోగుచేసుకున్న గర్విష్ఠ భిక్షువు ఉపనందుడు.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
మీకు తెలుసా?
నిద్ర లేనివారికి యమ చక్రం యమక (శ్లోకం 60)
నిద్ర లేనివారికి రాత్రి సుదీర్ఘం, శ్రాంతజనకు యోజన సుదీర్ఘం, మోక్ష మార్గం నిర్దేశం లేనివారికి సంసార చక్రం సుదీర్ఘం.
చెంచా మరియు నాలుక సాపేక్షత (శ్లోకాలు 64-65)
ఆవిష్టుడు ఆయువంతకాలం సజ్జన జ్ఞానీకి సమీపంలో ఉన్నా, చెంచా సూపు రుచిని తెలుసుకోనట్టు ధర్మమును తెలుసుకోడు, కానీ జ్ఞానవంతుడు క్షణమాత్రమైనా సజ్జనుని సమీపం చేరిన వెంటనే రుచిని సూపు తెలుసుకోనట్టు ధర్మమును తెలుసుకుంటాడు.
సంపద్ శ్రద్ధ (శ్లోకం 62)
ఆవిష్టుడు 'ఈ కుమారులు నాకు ఉన్నారు, ఈ సంపద నాకు ఉంది' అని చిన్తిస్తూ తన్ను కన్నీటితో కూడిపోగు చేస్తాడు. తను తన్నకు చెందనప్పుడు కుమారులు సంపద అతనికి ఎలా చెందవచ్చు?
తక్కువ పాలు (శ్లోకం 71)
చేసిన పాపకర్ము తాజా పాలు చేయబడినట్టు వెంటనే కటుకుపరిణామం చెందవు, కానీ దీపం నిండిన కొలను చెందిన అగ్నిని నీండిన పాలు కూడా చేయవచ్చు.
రెండు మార్గాలు (శ్లోకం 75)
ఒక మార్గం సాంసారిక లాభం, సత్కారం, కీర్తియొక్క దిశకు, మరియు ఇతర మార్గం నిర్వాణ దిశకు. ఈ వివక్ష నిశ్చయంగా తెలుసుకున్న సన్యాసి సాంసారిక సత్కారంను విడిచి విహారం కోసం విహారం చేయవలెను.
అంశం వారీగా బ్రౌజ్ చేయండి
Buddha
బౌద్ధ మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది