ధమ్మపదస్య క్రోధ వర్గము 14 నిత్యస్థూపులను సంగ్రహించుకొనెను, కోపము, గర్వము, దుర్భావనల పై విజయ సాధనకు మానసిక మార్గమును బోధించుటకు. గాథ 222 నందు బుద్ధుడు చెప్పెను, చెలరేగిన కోపమును అదుపుతప్పిన రథమును నిలువరించినట్లు అదుపుచేసువానియే నిజమైన సారథి, ఇతరులు కేవలం పగ్గాలు పట్టుకొన్నవారే. గాథ 223 నందు సందర్శన ప్రతిపాదించుకొనెను: శాంతముతో కోపమును జయించుము, మంచితనముతో చెడును జయించుము, దానముతో లోభిని జయించుము, సత్యముతో అసత్యవాదిని జయించుము. చివరకు శరీరము, వచనము, మనస్సుల త్రివిధ నియమనకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడెను.
శ్లోకాలు
221. క్రోధమును వీడుము, గర్వమును వదులుము, సర్వ బంధనాలను దాటుము. నామరూపములలో తగుల్కొనని, పరిగ్రహం లేనివానిని దుఃఖములు స్పృశించవు.
శ్లోకం 1
222. చెలరేగిన కోపమును అదుపుతప్పిన రథమును నిలువరించినట్లు ఆపువానినే నేను నిజమైన సారథి అందును; మిగిలినవారు కేవలం పగ్గాలు పట్టుకున్నవారే.
శ్లోకం 2
223. శాంతముతో కోపమును జయించుము, మంచితనముతో చెడును జయించుము, దానముతో లోభిని జయించుము, సత్యముతో అసత్యవాదిని జయించుము.
శ్లోకం 3
224. సత్యము పలుకుము, కోపించవద్దు, అడిగినప్పుడు కొద్దిపాటి నుండైనా దానమిమ్ము; ఈ మూడు గుణములతో దేవతల సన్నిధికి చేరవచ్చును.
శ్లోకం 4
225. అహింసను ఆచరిస్తూ, నిరంతరం దేహమును నియంత్రించుకునే మునులు శాశ్వత పదవిని (నిర్వాణమును) పొందుదురు, అచ్చటికి చేరినవారు ఇక శోకించరు.
శ్లోకం 5
226. ఎల్లప్పుడూ జాగరూకులై ఉంటూ, రాత్రింబగళ్ళు సాధన చేయుచూ, నిర్వాణమునకు అంకితమైనవారి సర్వ ఆస్రవములు నశించును.
శ్లోకం 6
227. ఓ అతులా! ఇది ప్రాచీన కాలమునుండి వస్తున్నదే, నేటిది కాదు: మౌనముగా ఉన్నవానిని నిందింతురు, ఎక్కువగా మాట్లాడువానిని నిందింతురు, మితముగా మాట్లాడువానినీ నిందింతురు. లోకములో నిందింపబడనివాడు ఎవడూ లేడు.
శ్లోకం 7
228. సంపూర్ణముగా నిందింపబడినవాడు గానీ, సంపూర్ణముగా స్తుతింపబడినవాడు గానీ గతములో లేడు, భవిష్యత్తులో ఉండడు, ప్రస్తుతమునూ లేడు.
శ్లోకం 8
229. ప్రతిరోజూ పరిశీలించి విజ్ఞులు ఎవరినైతే ప్రశంసింతురో—నిర్మలమైన నడవడిక కలవాడు, బుద్ధిమంతుడు, ప్రజ్ఞా శీలములతో కూడినవాడు...
శ్లోకం 9
230. ...నిర్మలమైన జాంబూనద సువర్ణ నాణెము వంటి వానిని నిందించుటకు ఎవరు సాహసించెదరు? దేవతలు సైతం అతనిని కీర్తింతురు, బ్రహ్మ చేత కూడా అతడు ప్రశంసింపబడును.
శ్లోకం 10
231. శరీర సంబంధమైన కోపమును నివారించుము; దేహమును నియంత్రించుము. శరీర దుష్ప్రవర్తనను వీడి శరీరముతో సదాచారమును ఆచరించుము.
శ్లోకం 11
232. వాక్కుల కోపమును అరికట్టుము; వాక్కును నియంత్రించుము. వాక్ సంబంధిత దుష్టవచనములను వీడి సద్వచనములను పలుకుము.
శ్లోకం 12
233. మనస్సులోని కోపమును అరికట్టుము; మనస్సును నియంత్రించుము. మనస్సులోని దుష్ట ఆలోచనలను వీడి సద్భావములతో సదాచారమును ఆచరించుము.
శ్లోకం 13
234. దేహముతో నియంత్రణ కల ధీరులు, అట్లే వాక్కుతో నియంత్రణ కలవారు, మనస్సుతో నియంత్రణ కల ధీరులు—వారే నిజముగా సమగ్రముగా సంయమనం కలవారు.
శ్లోకం 14
నేపథ్యం
ఈ అధ్యాయం పాళీ ధమ్మపదంలోని (ఖుద్దక నికాయ, పాళీ త్రిపిటకం) కోధ వగ్గ, 221–234 గాథలకు చెందినది. సావత్థిలో, రాజగహలో బుద్ధ భగవానులు ఉపదేశించిన ఈ గాథలు కోపం, అవమానాలు, లోకనింద వంటి సాధారణ ఆధ్యాత్మిక సంక్షోభాలను ఉద్దేశించినవి. గాథ 221 పూర్వ అసూయ, కోపాల వల్ల చర్మవ్యాధితో బాధపడిన రాకుమారి రోహిణి సందర్భంలో చెప్పబడింది. గాథ 223 ఉత్తర గురించి చెప్పబడింది; ఆమె స్థిరమైన మైత్రి వేశ్య సిరిమ యొక్క ఆగ్రహాన్ని శమింపజేసింది. గాథలు 227–228 ఉపాసకుడైన అతులుని ఉద్దేశించినవి; ఎక్కువగా మాట్లాడినా, తక్కువగా మాట్లాడినా, మౌనంగా ఉన్నా లోకంలో అందరూ నిందకు గురవుతారని అతడు ఫిర్యాదు చేశాడు.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
మీకు తెలుసా?
నిజమైన సారథి (గాథ 222)
చెలరేగిన కోపమును అదుపుతప్పిన రథమును నిలువరించినట్లు అదుపుచేసువానియే నేను నిజమైన సారథి అందును, ఇతరులు కేవలం పగ్గాలు పట్టుకొన్నవారే.
నాలుగు విజయముల సూత్రములు (గాథ 223)
శాంతముతో కోపమును జయించుము, మంచితనముతో చెడును జయించుము, దానముతో లోభిని జయించుము, సత్యముతో అసత్యవాదిని జయించుము.
సర్వత్ర నిందించుట (గాథ 227–228)
ఇది పురాతనమైన సత్యం: నిశ్చలముగా ఉన్నవానిని నిందించెదరు, ఎక్కువ మాట్లాడువానిని నిందించెదరు, మితముగా మాట్లాడువానిని కూడా నిందించెదరు. ఈ లోకములో పూర్ణముగా నిందితుడు లేదా సంస్తుతుడు ఎవరూ లేరు.
దేవతల వైపుకు చరణ (గాథ 224)
సత్యమును చెప్పుము, కోపమునకు లొంగవద్దు, యాచించినప్పుడు అల్పము నుండైనా దానమిమ్ము; ఈ మూడు గుణములతో దేవతల సన్నిధికి చేరవచ్చును.
త్రిమార్గ రక్షణ (గాథ 231–234)
శరీర ఆవేశం, వచన ఆవేశం, మనస్సు ఆవేశం నుండి రక్షణ. జ్ఞానులు ఏ శరీరమును, వచనమును, మనస్సును నియంత్రించుకొనువారు సర్వప్రకారముగా రక్షితులు అగుదురు.
అంశం వారీగా బ్రౌజ్ చేయండి
Buddha
బౌద్ధ మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది