গুৰুদ্বাৰা শীশ গঞ্জ চাহিব
গুৰু তেগ বাহাদুৰৰ পৰম আত্মবলিদানৰ পৱিত্ৰ তীৰ্থ
পুৰণি দিল্লীৰ চান্দনী চকৰ গুৰুদ্বাৰা শীশ গঞ্জ চাহিব সেই পৰম পৱিত্ৰ তীৰ্থ, য’ত নৱম শিখ গুৰু শ্ৰী গুৰু তেগ বাহাদুৰ জীয়ে ১৬৭५ খ্ৰীষ্টাব্দত মানৱাধিকাৰ আৰু ধৰ্মৰক্ষাৰ বাবে সৰ্বোচ্চ আত্মবলিদান দিছিল। ভক্তসকলে ইয়াত পৱিত্ৰ বটবৃক্ষ, ঐতিহাসিক কুঁৱা আৰু চিৰন্তন গুৰবাণী কীৰ্তনৰ জৰিয়তে পৰম শান্তি লাভ কৰে।
সংক্ষিপ্ত ভক্তি-পথ-প্ৰদৰ্শক (এক নজৰত)
- •ই কি: নৱম শিখ গুৰু, শ্ৰী গুৰু তেগ বাহাদুৰ জী ('হিন্দ দী চাদৰ')ৰ সৰ্বোচ্চ শহীদী অস্থান, আৰু তেওঁৰ ভক্ত সংগী ভাই মতী দাস জী, ভাই সতী দাস জী আৰু ভাই দয়ালা জী, যিসকলে ১৬৭৫ খ্ৰীঃ ধৰ্মীয় স্বাধীনতা আৰু মানৱ-মৰ্যাদা ৰক্ষাৰ বাবে নিজৰ প্ৰাণ উৎসৰ্গ কৰিছিল।
- •কিয় দৰ্শন/পাঠ: অসীম সাহস, নিৰ্ভয়তা (নিৰ্ভয়তা), মনৰ শান্তি আৰু অহংকাৰৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰিবলৈ। শ্ৰী গুৰু তেগ বাহাদুৰ জীৰ সলোক মহল্লা ৯ শুনিলে জাগতিক শোকৰ পৰা তৎক্ষণাৎ নিৰাসক্তি আহে আৰু আত্মা ঐশ্বৰিক সমতাত স্থিৰ হয়।
- •কেতিয়া যাব: বছৰৰ ৩৬৫ দিন, দিনৰ ২৪ ঘণ্টা মুকলি। বাৰ্ষিক শহীদী গুৰুপুৰব (শহীদী গুৰুপুৰব) নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰত আৰু প্ৰকাশ পুৰব (জন্ম-বাৰ্ষিকী) অপাৰ আধ্যাত্মিক উৎসাহেৰে পালন কৰা হয়।
- •ক'ত: চাঁদনী চক, পুৰণা দিল্লী, ভাৰত, ঐতিহাসিক লাল কিল্লাৰ ঠিক সন্মুখত। মেট্ৰো: চাঁদনী চক (ইয়েলো লাইন)।
- •কেনেকৈ (বিধি আৰু নিয়ম):
- •ৰুমাল দি মূৰ সন্মানেৰে ঢাকক আৰু নিৰ্ধাৰিত জোৰা ঘৰত (জোৰা ঘৰ) জুতা খুলক।
- •ভিতৰলৈ যোৱাৰ আগতে পবিত্ৰ চৰণ গংগা পানীত হাত-ভৰি ধুওক।
- •কেন্দ্ৰীয় দৰবাৰ সাহিবত শ্ৰী গুৰু গ্ৰন্থ সাহিব জীৰ আগত শ্ৰদ্ধাৰে মথা টেকনা (প্ৰণাম) কৰক।
- •নীৰৱ চিন্তনত বহক, জীৱন্ত গুৰবাণী কীৰ্তন শুনক, গৰ্ভগৃহৰ চাৰিওফালে ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত পৰিক্ৰমা কৰক, দিব্য কৰাহ প্ৰসাদ গ্ৰহণ কৰক, ঐতিহাসিক কূৱাৰ অমৃত জল পান কৰক, আৰু ২৪/৭ চলা গুৰু কা লংগৰত অংশ লওক।
পবিত্ৰ উৎপত্তি আৰু পুৰাণ/শাস্ত্ৰীয় বংশপৰম্পৰা
সপ্তদশ শতিকাৰ শেষভাগত বলপূৰ্বক ধৰ্মান্তৰে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ আধ্যাত্মিক বুননক বিপদাপন্ন কৰি তুলিছিল। পণ্ডিত কৃপা ৰামৰ নেতৃত্বত কাশ্মীৰী পণ্ডিতৰ এটি দল আনন্দপুৰ সাহিবত শ্ৰী গুৰু তেগ বাহাদুৰ জীৰ পবিত্ৰ দৰবাৰত আশ্ৰয় বিচাৰি আহিছিল। তেওঁলোকৰ দুখত গুৰু জী দ্ৰৱিত হৈ ঘোষণা কৰিছিল যে মানৱজাতিৰ সুপ্ত বিবেক জগাবলৈ এজন সৰ্বোচ্চ আত্মাই নিজৰ প্ৰাণ উৎসৰ্গ কৰিব লাগিব। তেওঁৰ সৰু পুত্ৰ গোবিন্দ ৰায়ে, যিজন পিছলৈ শ্ৰী গুৰু গোবিন্দ সিংঘ জী হ'ল, কৈছিল যে গুৰু জীতকৈ অধিক পবিত্ৰ বা যোগ্য আন কোনো নাছিল।
গুৰু তেগ বাহাদুৰ জী স্বেচ্ছাই দিল্লীলৈ যাত্ৰা কৰিছিল, তেওঁৰ প্ৰিয় শিষ্য ভাই মতী দাস, ভাই সতী দাস আৰু ভাই দয়ালাৰ সৈতে। গুৰু জীয়ে নিজৰ বিশ্বাস ত্যাগ কৰাৰ বা নিজকে ৰক্ষা কৰিবলৈ কোনো চমৎকাৰ দেখুৱাবলৈ প্ৰতিটো দাবী প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। তেওঁক বন্দী কৰি ৰখা লোকসকলে তেওঁৰ নিজৰ চকুৰ সন্মুখতে তেওঁৰ সঙ্গীসকলক ভয়ংকৰ যন্ত্ৰণা দিছিল। ভাই মতী দাসক কৰাতেৰে জীৱন্ত চিৰা হৈছিল, ভাই দয়ালাক ফুটন্ত পানীৰ কঢ়ীয়াত সিদ্ধ কৰা হৈছিল, আৰু ভাই সতী দাসক তুলাত মেৰিয়াই জ্বলাই দিয়া হৈছিল। ঐশ্বৰিক হুকমত সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন থাকি, গুৰু জী তেওঁৰ প্ৰিয়জনসকলৰ ওপৰত চলা প্ৰতিটো যন্ত্ৰণাৰ মাজতো অটল আছিল। ১৬৭৫ খ্ৰীঃ নৱেম্বৰ ১১ তাৰিখ, মঘৰ সুদি ৫ তাৰিখে, চাঁদনী চকৰ কোতোৱালীত এজোপা বটগছৰ তলত গুৰু তেগ বাহাদুৰ জী গভীৰ ধ্যানত বহি আছিল। তেওঁ নিজৰ মূৰ ঘাতকৰ তৰোৱালৰ আগত নতকৰিলে, যিদৰে শান্তভাৱে তেওঁ যি কাৰণৰ বাবে প্ৰাণ দিছিল সেই কাৰণ বাছি লৈছিল, সেইদৰে শান্তভাৱে মৃত্যুৰ পথো বাছি লৈছিল।
গুৰু জীৰ পবিত্ৰ মৰ্ত্যদেহ অসম্মানিত হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ, সাহসী শিখসকলে দুঃসাহসিক ভক্তিৰ কাৰ্য কৰিছিল। ভাই জৈতা জী (বাবা জীৱন সিংঘ জী) এক আশ্চৰ্যজনক ধূলিৰ ঝড়ৰ মাজত পবিত্ৰ শীশ তুলি লৈ দাহ-ক্ৰিয়াৰ বাবে আনন্দপুৰ সাহিবলৈ লৈ গৈছিল। লখী শ্বাহ বঞ্জাৰা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গুৰু জীৰ পবিত্ৰ ধড়ক ৰায়সীনাত নিজৰ ঘৰত (এতিয়া গুৰুদ্বাৰা ৰকাব গঞ্জ সাহিব) ৰাখিছিল আৰু গোপনে অন্ত্যেষ্টি-ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰিবলৈ নিজৰে ঘৰখনত জুই লগাই দিছিল। ১৭৮৩ খ্ৰীঃত, কৰোৰ সিংঘিয়া মিছলৰ সৰদাৰ বাঘেল সিংঘে দিল্লী জয় কৰি গুৰু জীৰ সৰ্বোচ্চ ত্যাগৰ সঠিক স্থানতে গুৰুদ্বাৰা শীশ গঞ্জ সাহিব স্থাপন কৰিছিল।
পবিত্ৰ দেৱালয় আৰু স্থানসমূহ
সন্ত, ভক্ত আৰু ঐতিহাসিক বংশপৰম্পৰা
- •শ্ৰী গুৰু তেগ বাহাদুৰ জী (১৬২১–১৬৭৫ খ্ৰীঃ): শিখ ধৰ্মৰ নৱম ঐশ্বৰিক গুৰু, যাঁৰ সৰ্বোচ্চ বলিদানে তেওঁক অমৰ উপাধি হিন্দ দী চাদৰ (ভাৰতৰ সন্মানৰ ৰক্ষক) প্ৰদান কৰিছিল।
- •ভাই মতী দাস, ভাই দয়ালা আৰু ভাই সতী দাস জী: অটল ভক্তিৰ আদৰ্শ, যিসকলে ওঁঠত ঐশ্বৰিক জপ ৰাখি শহীদী বৰণ কৰিছিল।
- •ভাই জৈতা জী (বাবা জীৱন সিংঘ জী): সাহসী শিখ শিষ্য, যিজনে চাঁদনী চকৰ পৰা শ্ৰী আনন্দপুৰ সাহিবলৈ গুৰু জীৰ ছিন্ন শীশ শ্ৰদ্ধাৰে লৈ গৈছিল, আৰু গুৰু গোবিন্দ সিংঘ জীৰ পৰা "ৰংগৰেটা গুৰু কা বেটা" শাশ্বত আশীৰ্বাদেৰে সন্মানিত হৈছিল।
- •ভাই লখী শ্বাহ বঞ্জাৰা: মহান বণিক ভক্ত, যিজনে গুৰু জীৰ শীশবিহীন ধড়ৰ অন্ত্যেষ্টি-ক্ৰিয়াৰ বাবে নিজৰ ঘৰ উৎসৰ্গ কৰিছিল।
- •সৰদাৰ বাঘেল সিংঘ জী (১৭৩০–১৮০২ খ্ৰীঃ): দুৰ্ধৰ্ষ শিখ সেনাপতি, যিজনে ১৭৮৩ খ্ৰীঃত নিজৰ খালসা সেনাৰে দিল্লীত প্ৰৱেশ কৰিছিল, সৰকাৰী অভিলেখৰ জৰিয়তে পবিত্ৰ শহীদী স্থানসমূহ বিচাৰি উলিয়াইছিল, আৰু শীশ গঞ্জ সাহিবসহ দিল্লীৰ গুৰুদ্বাৰাসমূহ নিৰ্মাণ কৰিছিল।
পবিত্ৰ শব্দ আৰু চিন্তন
ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯ ॥
ਬਲੁ ਛੁਟਕਿਓ ਬੰਧਨ ਪਰੇ ਕਛੂ ਨ ਹੋਤ ਉਪਾਇ ॥
ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਅਬ ਓਟ ਹਰਿ ਗਜ ਜਿਉ ਹੋਹੁ ਸਹਾਇ ॥੫੩॥
ਬਲੁ ਹੋਆ ਬੰਧਨ ਛੁਟੇ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੋਤ ਉਪਾਇ ॥
ਨਾਨਕ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤੁਮਰੈ ਹਾਥ ਮਹਿ ਤੁਮ ਹੀ ਹੋਤ ਸਹਾਇ ॥੫੪॥
সলোক মহল্লা ৯ (শ্ৰী গুৰু গ্ৰন্থ সাহিব জী, অংগ ১৪২৯)
ৰোমান লিপ্যন্তৰ:
Balu chhutkio bandhan pare kachhoo na hot upaae ||
Kahu Nānak ab oat Hari gaj jio hohu sahāe ||53||
Balu hoā bandhan chhute sabhu kichhu hot upaae ||
Nānak sabhu kichhu tumrai hāth mahi tum hee hot sahāe ||54||
পবিত্ৰ অনুবাদ আৰু অৰ্থ:
"মোৰ বল শেষ হৈছে, মই শৃংখলত বান্ধি আছোঁ, কোনো উপায় দেখা নাযায়। নানকে কয়, এতিয়া কেৱল প্ৰভুৱেই মোৰ আশ্ৰয়; গজক যিদৰে উদ্ধাৰ কৰিছিল, মোক সহায় কৰক। (৫৩)
বল ঘূৰি আহিছে, বন্ধন ছিগি গৈছে, এতিয়া সকলো উপায় হাতত আছে। নানক: হে প্ৰভু, সকলো তোমাৰ হাতত; তুমিয়েই মোৰ চৰম ত্ৰাণকৰ্তা! (৫৪)"
আপুনি জানেনে?
The exact spot where Guru Tegh Bahadur Ji was beheaded is preserved inside the Gurdwara, enclosed along with the trunk of the historic banyan tree under which he sat.
The historic well (Baoli/Kua Sahib) within the complex still provides sweet water, which Guru Sahib drank during his imprisonment at the Kotwali.
In 1783 CE, Sikh General Baba Baghel Singh used historical revenue records and elderly local witnesses to pinpoint the exact site of the martyrdom before constructing the original shrine.
A daring Sikh devotee, Bhai Jaita Ji, disguised himself and carried the severed head of Guru Tegh Bahadur Ji on foot over 300 kilometers to Sri Anandpur Sahib for sacred cremation rites.
Guru Tegh Bahadur Ji
শিখ ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত