બે પંક્તિનો તુકબંધ છંદ
પ્રાકૃત/અપભ્રંશ 'દોહા' પરથી — હિન્દી અને અવધી ભક્તિ કાવ્યમાં વ્યાપક રીતે વપરાતો બે પંક્તિનો તુકબંધ છંદ.
સંક્ષિપ્ત, સ્વયંપૂર્ણ બે પંક્તિનું પદ્ય — હનુમાન ચાલીસા જેવા સ્તોત્રો દોહાથી શરૂ અને પૂર્ણ થાય છે, જે મુખ્ય પદોને સંકલ્પ અથવા આશીર્વચનથી ઘેરે છે.
આ એક ભક્તિપૂર્ણ દોહા છે, જે ગુરુ અને ભગવાન (ગોવિંદ) વચ્ચે ગુરુની શ્રેષ્ઠતા દર્શાવે છે. તે કહે છે કે જ્યારે ગુરુ અને ભગવાન બંને સામે ઊભા હોય, ત્યારે ગુરુના ચરણોમાં પ્રણામ કરવા જોઈએ, કારણ કે ગુરુએ જ ભગવાનને ઓળખાવ્યા.
1 verseકબીરને આરોપિત એક પ્રખ્યાત દોહો: બીજામાં ખોટ શોધવા નીકળ્યા ત્યારે કોઈ ખરાબ ન મળ્યું, પરંતુ પોતાના હૃદયમાં ઊંડા ઊતરતાં પોતાનાથી વધુ ખરાબ કોઈ ન જણાયું.
1 verseઆ કબીરનો એક પ્રસિદ્ધ દોહા છે, જે આપણને મીઠી અને નમ્ર વાણી બોલવાનું શીખવે છે. તે કહે છે કે સારી વાણી બીજાને શાંતિ આપે છે અને બોલનારને પણ શાંત રાખે છે.
1 verseઆ કબીરનો એક પ્રસિદ્ધ દોહો (બે પંક્તિની કવિતા) છે, જેમાં તેઓ આપણને યાદ અપાવે છે કે કામને ટાળવું નહીં, કારણ કે સમય કોઈની રાહ જોતો નથી અને કોઈપણ ક્ષણે વિનાશ આવી શકે છે.
1 verseકબીરનો એક દોહો જે શીખવે છે કે આધ્યાત્મિક વિકાસ પોતાના સમયે જ ખીલે છે, જેમ વૃક્ષ પર ફળ ત્યારે જ આવે છે જ્યારે તેની ઋતુ આવે છે.
1 verseકબીરનો પ્રખ્યાત દોહો (દોહાવલી ૨૧૦): પોથીઓ વાંચીવાંચીને આખું જગ થાકી ગયું, પરંતુ પ્રેમના ઢાઈ આખર વાંચનાર જ સાચો જ્ઞાની છે.
1 verseકબીરની સાખી, શબ્દ, અને રમૈની
સંત કબીરના દોહા, જેમાં ગુરુ ગ્રંથ સાહિબમાં સચવાયેલી 541 રચનાઓ સામેલ છે, આગ્રહ રાખે છે કે ઈશ્વર કરુણા અને સત્યમાં મળે છે, મંદિર કે મસ્જિદમાં નહીં.
દૈનિક સજાગતા માટે
તુલસીદાસની ૪૦ દિવસની શરણાગતિ