दोहा

अयं दोहः गुरोः महत्त्वं शिक्षयति यत् गुरुः शिष्याय परमेश्वरदर्शनार्थं मार्गं दर्शयति। गुरोः अनुग्रहं विना ईश्वरप्राप्तिः दुर्लभा इति भावः।

कबीरस्य नाम्ना प्रसिद्धः एकः लोकप्रियः दोहः: परेषु दोषान्वेषणे प्रवृत्तः सः कमपि दोषी न अलभत्, परन्तु स्वहृदये अन्वेषणं कृत्वा स्वात्मनः अधिकदोषी कोऽपि न अदृश्यत।

एषः दोहः कबीरनाम्ना सन्तकविना विरचितः। अत्र वाणी तथा वक्तव्या यया मनसः अहङ्कारः नश्यति, परेषां च स्वस्य च शीतलता भवति।

इदं कबीरकृतं दोहापद्यं मानवान् प्रमादं त्यक्त्वा अद्यैव सत्कर्म कर्तुं प्रेरयति, मृत्योः क्षणिकतां दर्शयत्।

अयं कबीरदोहः उपदेशति यत् आध्यात्मिकवृद्धिः स्वकालेनैव प्रकटीभवति, यथा वृक्षः स्वर्तौ आगतायामेव फलं दत्ते।

कबीरस्य प्रसिद्धः दोहः (दोहावली २१०): पुस्तकानि पठित्वा पठित्वा संसारः क्लान्तः अभवत्, परन्तु यः प्रेमस्य अर्धतृतीयान् अक्षरान् पठति सः एव पण्डितः।