प्रेमाखरदोहः
अयं दोहः सन्तपरम्परायां प्रसिद्धः। अत्र प्रेमाखरद्वयार्धस्य पठनेनैव पण्डितत्वं भवति, न तु पुस्तकपठनेन।
पद्यानि
पोथीः पठन् पठन् जगत् म्रियते, तथापि कोऽपि पण्डितः न भवति। यस्तु प्रेमाख्यम् अर्धत्रयाक्षरं पठति, स एव पण्डितो भवति।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
अयं दोहः सन्तपरम्परायां प्रसिद्धः। परम्परया कबीरदासाय आरोप्यते। भक्तिसाहित्ये प्रेममहत्त्वं द्योतयितुं प्रायः उद्ध्रियते। साधारणतः भजनसभासु अथवा प्रवचनेषु अस्य पाठः क्रियते।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
Sant Kabir स्य अन्ये रचनाः
ज्ञातव्य-विशेषः
लेखकः
कबीरदासः (१५वीं शताब्दी) एतत् पद्यं रचितवान्। सः निर्गुणभक्तिपरम्परायाः प्रमुखः सन्तः आसीत्, यः जातिपातिवादं ग्रन्थपाण्डित्यं च निन्दति स्म।
ढाई आखरस्य अर्थः
'प्रेम' इति शब्दः। देवनागरीलिप्याम् 'प्र' (एकम् अक्षरम्), 'े' (अर्धम् अक्षरम् – स्वरचिह्नम्), 'म' (एकम् अक्षरम्) इति मिलित्वा ढाई अक्षराणि भवन्ति। अतः प्रेम एव ज्ञानस्य मूलम् इति भावः।
ग्रन्थपाण्डित्यनिन्दा
अत्र कबीरः वदति यत् बहवः ग्रन्थान् पठित्वा अपि पण्डिताः न भवन्ति, यतः ते केवलं शब्दान् धारयन्ति, न तु हृदयेन प्रेम अनुभवन्ति। एषः भक्तिमार्गस्य मूलसिद्धान्तः।
प्रसिद्धिः
एतत् पद्यं कबीरस्य 'बीजक' इत्यस्मिन् ग्रन्थे लभ्यते, किन्तु लोकमुखे अत्यन्तं प्रचलितम्। भारतीयभक्तिसाहित्ये इदं प्रायः उद्ध्रियते, यत्र ज्ञानापेक्षया प्रेमप्राधान्यं दर्शितम्।
Sant Kabir
कबीरपन्थःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता