पद्यानि
माया न मृता, मनोऽपि न मृतम्, शरीरं पुनः पुनः मृतम्। आशा तृष्णा च न मृता, इति कबीरदासः उवाच।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
एषः दोहः कबीरपन्थे सन्तसम्प्रदाये च प्रसिद्धः। कबीरवर्यः पञ्चदशशताब्द्याः कविः सन्तः च आसीत् इति परम्परा। अयं दोहः साधारणतः भजनसमये गीयते मायामोहमनोवासनानां त्यागं बोधयितुम्।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
Sant Kabir स्य अन्ये रचनाः
ज्ञातव्य-विशेषः
प्रणेता
अयं दोहः कबीरदासेन रचितः। कबीरः पञ्चदशशताब्द्यां वाराणस्यां भक्तिपरम्परायाः प्रमुखः सन्तः आसीत्। तस्य वचनानि साधुकड्डीभाषायां सरलतया गहनार्थं प्रकटयन्ति।
अर्थः
अत्र कबीरः कथयति यत् माया मनसि न म्रियते, शरीरं म्रियते। आशातृष्णे अपि न म्रियेते। इदं मानवस्य मोहस्य दृढतां दर्शयति।
दार्शनिकमहत्त्वम्
कबीरस्य उपदेशः अद्वैतभक्तिसम्मिश्रितः। अत्र शरीरस्य नश्वरता मनसः अमरतायाः विरोधः दर्शितः। आशातृष्णयोः नाशस्य आवश्यकता प्रतिपादिता।
शैलीः
अयं दोहा इति छन्दसि रचितः। 'मरि-मरि' इत्यस्य पुनरुक्तिः शरीरस्य पुनःपुनः मरणस्य भावं दृढीकरोति। कबीरस्य भाषा सरला किन्तु गूढार्था।
Sant Kabir
कबीरपन्थःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता