മായയും മനസ്സും

കബീർ എന്ന സന്യാസി കവിയുടെ രചനകളാണ് ഇവ. ആദ്യത്തേത് ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചും, തുടർന്നുള്ള ഗാനം ശരീരത്തെ ഒരു മെലിഞ്ഞ വസ്ത്രമായി ഉപമിച്ച് ദൈവനാമത്താൽ വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നതിനെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു.

ഈ ദോഹയിൽ, കബീർ ദൈവത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നവനോട് പറയുന്നു: ദൈവം ക്ഷേത്രത്തിലോ മസ്ജിദിലോ കാശിയിലോ കൈലാസത്തിലോ അല്ല, മറിച്ച് നിങ്ങളുടെ ഓരോ ശ്വാസത്തിലും ഉണ്ട്.

കബീറിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ദോഹയാണിത്. മറ്റുള്ളവരെ തണുപ്പിക്കുന്ന (ശാന്തമാക്കുന്ന) വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവൻ താനും ശാന്തനാകുന്നു എന്ന സന്ദേശമാണ് ഇതിലുള്ളത്.

ഈ ദോഹ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, മറ്റുള്ളവരിലെ കുറ്റങ്ങൾ കാണാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ആരും തന്നെ മോശമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തുമെന്നും, സ്വന്തം ഹൃദയത്തിലേക്ക് നോക്കിയാൽ ഞാനാണ് ഏറ്റവും മോശമെന്ന് മനസ്സിലാകുമെന്നുമാണ്.

ഇന്ന് ചെയ്യേണ്ട കാര്യം നാളെയിലേക്ക് മാറ്റരുത് എന്ന ലളിതവും ശക്തവുമായ ഉപദേശമാണ് ഈ ദോഹ. ഓരോ നിമിഷവും അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞതാണെന്നും അതിനാൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ താമസിക്കരുതെന്നും ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

എല്ലാം സമയത്തിന് സംഭവിക്കും എന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഭക്തി കവിത. തോട്ടക്കാരൻ നൂറു കുടം വെള്ളം നനച്ചാലും ഫലം ഋതുവിൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ എന്ന ഉപമയിലൂടെ ക്ഷമയുടെ മൂല്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കബീറിന്റെ ഈ ദോഹ പ്രേമത്തിന്റെ മഹത്വം വിളിച്ചോതുന്നു. പുസ്തകപഠനം കൊണ്ട് ആരും പണ്ഡിതനാകുന്നില്ല; പ്രേമത്തിന്റെ രണ്ടര അക്ഷരം പഠിച്ചവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥ പണ്ഡിതൻ എന്ന് ഇത് ഉപദേശിക്കുന്നു.

ജീവിതത്തിന്റെ ദ്വന്ദ്വങ്ങൾക്കിടയിൽ മനുഷ്യൻ അരയ്ക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയെ ചക്കിയുടെ ചിത്രത്തിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്ന കബീറിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ദോഹ.

കബീറിന്റെ ഈ ദോഹ എല്ലാവരുടെയും നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു സാർവത്രിക പ്രാർത്ഥനയാണ്, അതിൽ അദ്ദേഹം ആരോടും വിരോധമോ അടുപ്പമോ ഇല്ലെന്ന് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

ശരീരത്തെ ഒരു നേർത്ത തുണിയായി ഉപമിച്ചുകൊണ്ട്, ആത്മീയ സാധനയിലൂടെ എങ്ങനെ ഈ ശരീരത്തെ നിർമ്മലമായി നിലനിർത്താം എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്ന കബീറിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ഭജനമാണിത്.