Bharat Devotion
Embroidered artwork for कबीरको दोहा: माया, मन र शरीरको अमरता: Sant Kabir seated at his weaving loom with an ektara, in an embroidered riverside scene

कबीरको दोहा

माया, मन र शरीरको अमरता

कबीरको दोहा

माया, मन र शरीरको अमरता

यो कबीरको एक प्रसिद्ध दोहा हो, जसमा उनले माया (प्रेम वा मोह) र मन कहिल्यै नमर्ने, तर शरीर मात्र मर्ने कुरा सिकाएका छन्। यसले आस र तृष्णाको अन्त्य नहुने पनि बताएको छ।

श्लोक

माया मइ न मन मरा, मरि-मरि गया सरीर आसा तृष्णा ना मुई, कहि गए दास कबीर
Maya mai na man mara, mari-mari gaya sareer. Aasa trishna na mui, kahi gaye daas Kabir.

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)

Sacred Offerings

Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home

पृष्ठभूमि

यो दोहा १५औँ शताब्दीका महान् सन्त कवि कबीरको हो, जो भक्ति तथा सन्त परम्पराका एक प्रमुख स्तम्भ हुन्। कबीरका दोहाहरू (दुई पंक्तिको सरल कविता) साधारण भाषामा गहिरो आध्यात्मिक सन्देश दिनका लागि प्रसिद्ध छन्। यो दोहा प्रायः भजन, कीर्तन वा ध्यानको क्रममा गाइन्छ, जहाँ माया (सांसारिक प्रेम वा मोह) र मनको अमरता तथा शरीरको नश्वरतामाथि चिन्तन गरिन्छ।

यस पाठको बारेमा

रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi

A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.

के तपाईं जान्नुहुन्छ?

लेखक

यो दोहा १५औं शताब्दीका भक्तिकवि कबीरदासको हो। उनी हिन्दू र इस्लाम दुवै परम्पराबाट प्रभावित भई निर्गुण भक्ति धाराका प्रमुख कवि हुन्। उनका रचनाहरू बीजक, गुरु ग्रन्थ साहिब र कबीर ग्रन्थावलीमा संकलित छन्।

अर्थ

कबीर भन्छन्— माया (मोह) मा मन मरेको छैन, तर शरीर पटक-पटक मरेको छ। आशा र तृष्णा (लालसा) पनि मरेको छैन। यसले मानिसको आध्यात्मिक अवस्था देखाउँछ: मन मायामा फँसिरहन्छ भने शरीर नाशवान छ।

भाषिक रूप

यो दोहा अवधी-ब्रज मिश्रित भाषामा लेखिएको छ, जसलाई 'सधुक्कडी' भनिन्छ। 'मइ' (मा), 'मरा' (मर्यो) जस्ता शब्दहरूले यो भाषिक विशेषता झल्काउँछन्। कबीरले आम जनताको भाषा प्रयोग गरेर गहन दार्शनिक कुरा सरल बनाए।

सन्दर्भ

यो दोहा कबीरको साखी साहित्यमा पर्छ। साखी भनेको छोटो उपदेशात्मक कविता हो, जसलाई कबीरले मौखिक रूपमा प्रचार गरे। पछि यी दोहाहरू गुरु ग्रन्थ साहिब (पृ. १३६९) र बीजकमा संकलित भए।

दार्शनिक अन्तर्दृष्टि

कबीरले 'मन' र 'आशा-तृष्णा'लाई मायाको सूक्ष्म रूप मान्छन्। शरीर मर्छ तर मनको मोह र इच्छा मर्दैन, जसले जन्म-मृत्युको चक्र चलाइरहन्छ। यो आध्यात्मिक जागरणको लागि प्रमुख बाधा हो भन्ने कबीरको सिकाइ हो।

Sant Kabir का सम्पूर्ण स्तुति र पाठ

Sant Kabir

Sant Kabir का सबै पाठ हेर्नुहोस् →

कबीर पन्थ बाट थप

सबै हेर्नुहोस्