समयको सदुपयोगको उपदेश
यो एउटा प्रसिद्ध दोहा हो जसले मानिसलाई कामलाई पछि नसार्न र हरेक पलको महत्त्व बुझ्न प्रेरित गर्दछ। यसले जीवनको अनिश्चितता र सही समयमा सत्कर्म गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिन्छ।
श्लोक
जुन काम भोलि गर्ने सोचेका छौ, त्यो आजै गर; र जुन काम आज गर्ने सोचेका छौ, त्यो अहिले नै गर। किनभने एकै पलमा प्रलय आउन सक्छ, त्यसपछि फेरि कहिले गर्नेछौ?
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो दोहा परम्परागत रूपमा संत कबीरको नामसँग जोडिन्छ, जो १५औँ शताब्दीका भक्ति कवि थिए। यसलाई प्रायः नैतिक शिक्षा र आध्यात्मिक जागरणको लागि पाठ गरिन्छ, विशेष गरी समयको सदुपयोग र कर्मको तत्कालतामाथि ध्यान केन्द्रित गर्न। यो दोहा कबीरको व्यापक साहित्यको भाग हो, जुन हिन्दी र अन्य भाषामा भक्ति आन्दोलनमा गहिरो प्रभाव पारेको छ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
लेखक
यो दोहा १५औँ शताब्दीका सन्त कवि कबीरको मानिन्छ, जो भक्ति आन्दोलनका प्रमुख व्यक्तित्व हुन्। उनका रचनाहरूमा सामाजिक समानता र आध्यात्मिक जागरणको सन्देश पाइन्छ।
काव्य रूप
यो 'दोहा' छन्दमा रचिएको छ, जसमा दुई पंक्ति हुन्छन् र प्रत्येक पंक्तिमा २४ मात्रा (१३+११) हुन्छन्। यो सरल तर प्रभावकारी शैलीले गहिरो अर्थ सजिलै व्यक्त गर्छ।
सन्देश
यसले समयको अनिश्चितता र तत्काल साधनाको आवश्यकतामा जोड दिन्छ। 'पलमा परलय' भन्नाले मृत्यु वा संसारको अन्त्य जुनसुकै बेला हुन सक्ने भएकाले आजको काम भोलिमा नटार्नु भन्ने शिक्षा दिन्छ।
दार्शनिक पृष्ठभूमि
यो दोहा अद्वैत वेदान्त र सूफी परम्पराको प्रभाव देखाउँदछ, जहाँ संसारको क्षणभंगुरता (माया) र आत्मसाक्षात्कारको महत्त्वलाई उजागर गरिन्छ। कबीरले यसलाई अत्यन्त सरल भाषामा प्रस्तुत गरेका छन्।
भाषा
कबीरले साधुक्कडी भाषा प्रयोग गरे, जुन हिन्दी, अवधी, ब्रजभाषा आदिको मिश्रण हो। यो दोहा सरल भए पनि यसको अर्थ सार्वभौमिक छ र नेपाली पाठकलाई पनि सहजै बुझिन्छ।
Sant Kabir
कबीर पन्थ बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
