Bharat Devotion
Embroidered artwork for प्रेमको ढाई आखर: Sant Kabir seated at his weaving loom with an ektara, in an embroidered riverside scene

प्रेमको ढाई आखर

प्रेमको ढाई आखर

यो कबीरको एक प्रसिद्ध दोहा हो, जसले पुस्तकीय ज्ञानभन्दा प्रेमलाई श्रेष्ठ ठहराउँदछ। यसले साँचो बुद्धि प्रेममा निहित रहेको सिकाउँछ।

श्लोक

पोथी पढ़ि-पढ़ि जग मुआ, पंडित भया न कोय, ढाई आखर प्रेम का, पढ़े सो पंडित होय
Pothi Padhi-Padhi Jag Mua, Pandit Bhaya Na Koy, Dhai Aakhar Prem Ka, Padhe So Pandit Hoy.

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)

Sacred Offerings

Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home

पृष्ठभूमि

यो दोहा परम्परागत रूपमा पन्ध्रौं शताब्दीका भक्ति कवि कबीरलाई श्रेय दिइन्छ। यो भक्ति परम्पराको महत्त्वपूर्ण अंश हो र प्रायः सत्संग तथा भजन–कीर्तनमा प्रयोग गरिन्छ। यसले शास्त्रको मात्र पठनभन्दा हृदयको प्रेम र समर्पणलाई जोड दिन्छ।

यस पाठको बारेमा

रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi

A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.

के तपाईं जान्नुहुन्छ?

लेखक

कबीरदास – १५औं शताब्दीका भक्तिकवि, जसले जात-पात, मूर्तिपूजा र बाह्य आडम्बरको कडा विरोध गरे। यो दोहा उनको 'साखी' नामक रचनाबाट लिइएको हो, जसमा उपदेशात्मक दोहाहरू छन्।

अर्थ

'ढाई आखर' भन्नाले 'प्रेम' शब्दका अक्षरहरू (प्+रे+म) – तर 'ढाई' (अढाइ) किन? कबीरले प्रेमलाई सरल र अल्पाक्षरमा समेट्न नसकिने भएकाले 'ढाई' भनेका हुन्, अर्थात् प्रेमको बोध शास्त्र पढेर होइन, अनुभवले मात्र हुन्छ।

सन्दर्भ

कबीरको समयमा पण्डितहरू शास्त्रको अक्षरशः पाठमा मात्र केन्द्रित थिए, तर साँचो ज्ञान र भक्तिलाई बिर्सेका थिए। यस दोहाले त्यसैको आलोचना गर्दै प्रेमलाई सर्वोपरि ठहराएको छ।

व्याख्या

'पोथी पढ़ि-पढ़ि जग मुआ' – संसारले धेरै शास्त्र पढ्यो तर साँचो ज्ञान नपाई मर्यो। कबीरले यहाँ 'पंडित' शब्दलाई विद्वान् नभई साँचो बोध भएको व्यक्तिको अर्थमा प्रयोग गरेका छन्।

प्रभाव

यो दोहा नेपाली र हिन्दी भाषी समाजमा अत्यन्त लोकप्रिय छ। यसले शिक्षाको सार प्रेम र भक्ति हो भन्ने सन्देश दिन्छ, र आज पनि विद्यालय तथा प्रवचनहरूमा उद्धृत गरिन्छ।

Sant Kabir का सम्पूर्ण स्तुति र पाठ

Sant Kabir

Sant Kabir का सबै पाठ हेर्नुहोस् →

कबीर पन्थ बाट थप

सबै हेर्नुहोस्