Bharat Devotion
Embroidered artwork for आत्मनिरीक्षणको दोहा: Sant Kabir seated at his weaving loom with an ektara, in an embroidered riverside scene

आत्मनिरीक्षणको दोहा

आत्मनिरीक्षणको दोहा

यो कबीरको प्रसिद्ध दोहा हो, जसले हामीलाई अरूमा दोष खोज्नुको सट्टा आफ्नो मनभित्र हेर्न सिकाउँछ। यसले आत्मचिन्तन र नम्रताको महत्त्वलाई सरल रूपमा उजागर गर्दछ।

श्लोक

बुरा जो देखन मैं चला, बुरा न मिलिया कोय जो दिल खोजा आपना, मुझसा बुरा न कोय
Bura Jo Dekhan Main Chala, Bura Na Miliya Koy. Jo Dil Khoja Aapna, Mujhsa Bura Na Koy.

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)

Sacred Offerings

Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home

पृष्ठभूमि

यो दोहा १५औँ शताब्दीका भक्ति कवि कबीरको परम्परागत रचना हो। कबीरको वाणीमा आत्मनिरीक्षण र नैतिक शिक्षाको गहिरो सन्देश हुन्छ। यो दोहा प्रायः भजन वा प्रवचनमा प्रयोग गरिन्छ, जहाँ मानिसलाई अरूको दोष हेर्नुभन्दा आफ्नो मनको परीक्षण गर्न प्रेरित गरिन्छ। कबीरको यो उपदेश सबै धर्म र सम्प्रदायका लागि सार्वभौमिक मानिन्छ।

यस पाठको बारेमा

रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi

A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.

के तपाईं जान्नुहुन्छ?

रचनाकार

यो दोहा १५औँ शताब्दीका महान् कवि तथा सन्त कबीरदासको हो। कबीरले आफ्ना रचनाहरूमा सरल भाषा र गहिरो आध्यात्मिक सन्देश दिएका छन्।

दोहा विधा

यो ‘दोहा’ नामक छन्दमा लेखिएको छ, जसमा दुई पंक्ति हुन्छन् र प्रत्येक पंक्तिमा २४ मात्रा (पहिलो र तेस्रो चरणमा १३, दोस्रो र चौथोमा ११) हुन्छन्। यो विधा हिन्दी–उर्दू साहित्यमा अत्यन्त लोकप्रिय छ।

मूल सन्देश

यस दोहाले आत्मनिरीक्षणको महत्त्व बताउँछ। कबीर भन्छन् कि जब म अरूमा दोष खोज्न निस्कें, मलाई कोही खराब भेटिएन; तर जब आफ्नो मनलाई हेरें, तब मभन्दा खराब अरू कोही रहेन। यो विनम्रता र आत्मचिन्तनको प्रेरणा हो।

प्रभाव

यो दोहा कबीरको सबैभन्दा चर्चित रचनाहरूमध्ये एक हो। यसले मानिसलाई अरूको आलोचना गर्नुभन्दा आफ्नो कमजोरी देख्न प्रेरित गर्छ, र यो सन्देश सार्वभौमिक छ।

Sant Kabir का सम्पूर्ण स्तुति र पाठ

Sant Kabir

Sant Kabir का सबै पाठ हेर्नुहोस् →

कबीर पन्थ बाट थप

सबै हेर्नुहोस्