आत्मनिरीक्षणको दोहा
यो कबीरको प्रसिद्ध दोहा हो, जसले हामीलाई अरूमा दोष खोज्नुको सट्टा आफ्नो मनभित्र हेर्न सिकाउँछ। यसले आत्मचिन्तन र नम्रताको महत्त्वलाई सरल रूपमा उजागर गर्दछ।
श्लोक
म खराब मान्छे देख्नको लागि निस्किएँ, तर कोही पनि खराब भेटिएन। जब आफ्नै हृदयलाई खोजेर हेरें, तब मभन्दा खराब अरू कोही रहेनछ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो दोहा १५औँ शताब्दीका भक्ति कवि कबीरको परम्परागत रचना हो। कबीरको वाणीमा आत्मनिरीक्षण र नैतिक शिक्षाको गहिरो सन्देश हुन्छ। यो दोहा प्रायः भजन वा प्रवचनमा प्रयोग गरिन्छ, जहाँ मानिसलाई अरूको दोष हेर्नुभन्दा आफ्नो मनको परीक्षण गर्न प्रेरित गरिन्छ। कबीरको यो उपदेश सबै धर्म र सम्प्रदायका लागि सार्वभौमिक मानिन्छ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
रचनाकार
यो दोहा १५औँ शताब्दीका महान् कवि तथा सन्त कबीरदासको हो। कबीरले आफ्ना रचनाहरूमा सरल भाषा र गहिरो आध्यात्मिक सन्देश दिएका छन्।
दोहा विधा
यो ‘दोहा’ नामक छन्दमा लेखिएको छ, जसमा दुई पंक्ति हुन्छन् र प्रत्येक पंक्तिमा २४ मात्रा (पहिलो र तेस्रो चरणमा १३, दोस्रो र चौथोमा ११) हुन्छन्। यो विधा हिन्दी–उर्दू साहित्यमा अत्यन्त लोकप्रिय छ।
मूल सन्देश
यस दोहाले आत्मनिरीक्षणको महत्त्व बताउँछ। कबीर भन्छन् कि जब म अरूमा दोष खोज्न निस्कें, मलाई कोही खराब भेटिएन; तर जब आफ्नो मनलाई हेरें, तब मभन्दा खराब अरू कोही रहेन। यो विनम्रता र आत्मचिन्तनको प्रेरणा हो।
प्रभाव
यो दोहा कबीरको सबैभन्दा चर्चित रचनाहरूमध्ये एक हो। यसले मानिसलाई अरूको आलोचना गर्नुभन्दा आफ्नो कमजोरी देख्न प्रेरित गर्छ, र यो सन्देश सार्वभौमिक छ।
Sant Kabir
कबीर पन्थ बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
