कबीरवचनम्
एतत् कबीरकवेः पद्यम्, यस्मिन् सः स्वस्य सर्वजनहितेच्छां प्रकटयति, मैत्रीवैरयोः अभावं च वदति।
पद्यानि
कबीरः बाजारे स्थितः सर्वेषां कुशलं याचते। न कस्यचित् सखा, न कस्यचित् रिपुः॥
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
एतत् कबीरपन्थपरम्परायाः अन्तर्गतं, सामान्यतः भजनसङ्ग्रहेषु पठ्यमानम्। कबीरः पञ्चदशशतके विद्यमानः सन्तकविः, तस्य वचनानि हिन्दुमुस्लिमोभयसम्प्रदायेषु प्रसिद्धानि।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
Sant Kabir स्य अन्ये रचनाः
ज्ञातव्य-विशेषः
प्रणेता
कबीरदासः पञ्चदशशताब्दीयः भक्तिकालीनः कविः आसीत्। सः वाराणस्याम् अवसत्। तस्य वचनानि हिन्दीभाषायां रचितानि सन्ति।
विपणिस्थलस्य प्रतीकम्
अत्र 'बाजार' (विपणिस्थलम्) इति सांसारिकजीवनस्य प्रतीकम्। कबीरः संसारे स्थित्वा अपि निर्लिप्तः सन् सर्वेषां कल्याणम् इच्छति।
मैत्री-वैरयोः अभावः
'ना काहू से दोस्ती, ना काहू से बैर' इति पद्यांशः सर्वप्राणिषु समभावं दर्शयति। एषा उपदेशः अद्वैतभावनां बलयति।
सार्वभौमिकप्रार्थना
कबीरः स्वार्थं न पृच्छति, अपि तु 'सबकी खैर' (सर्वेषां कुशलम्) इति प्रार्थयते। अयं भावः वैश्विकप्रेमस्य उदाहरणम्।
प्रभावः
कबीरस्य दोहाः धार्मिकसीमाः अतिक्रम्य सार्वजनिकजीवने आदर्शरूपेण स्वीक्रियन्ते। तस्य वचनानि सरलतया ग्राम्यजीवनस्य चित्रणं कुर्वन्ति।
Sant Kabir
कबीरपन्थःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता