વૈરાગ્ય
(वैराग्य)શબ્દાર્થ
વિરક્તિ, અનાસક્તિ
વ્યુત્પત્તિ અને સંસ્કૃત મૂળ
'વિ' (વગર) + 'રાગ' (રંગ, આસક્તિ) પરથી — 'રંગ વગરની' અવસ્થા, એટલે કે ઇન્દ્રિય વિષયો પ્રત્યેની ઝંખનાથી મુક્ત.
આધ્યાત્મિક ભાવાર્થ અને સંદર્ભ
પતંજલિ વૈરાગ્યને અભ્યાસ (સતત સાધના) સાથે મનને સ્થિર કરવાના જોડિયા સ્તંભો તરીકે જોડે છે — વૈરાગ્ય જીવન પ્રત્યે ઉદાસીનતા નથી, પણ ઇચ્છા દ્વારા નિયંત્રિત ન થવાની સ્વતંત્રતા છે.