ગજાનન સ્તોત્ર
'અગજાનન પદ્મારકમ્' એ એક ટૂંકો, અનામ ગણેશ-શ્લોક છે, જેમાં ભક્તો ગજમુખ, એકદંત પ્રભુનું દિવસ-રાત ધ્યાન ધરે છે.
શ્લોકો
અહોરાત ઉપાસના કરીએ છીએ તેવા, અગજાનન (પાર્વતીમાતા)ના મુખરૂપી કમળને સૂર્ય સમાન પ્રકાશિત કરનારા, હાથીના મુખવાળા, અનેક દાંત ધરાવનારા તથા ભક્તો માટે એક દાંતવાળા ગણપતિભગવાનનું અમે ઉપાસન કરીએ છીએ.
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
દરરોજ અથવા શુભ તિથિઓ પર
બ્રહ્મ મુહૂર્ત (સવારે 4 થી 6) અથવા સંધ્યા વેળા
ઘીનો દીવો, ધૂપ, તાજાં ફૂલો અને નૈવેદ્ય
- માનસિક શાંતિ, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને સકારાત્મક ઊર્જા
પૃષ્ઠભૂમિ
'અગજાનન પદ્મારકમ્' એ લોકપ્રિય ગણેશ-શ્લોક છે, જે વિધિઓ, અભ્યાસ કે કોઈ નવા કાર્યના આરંભમાં ઘણીવાર પઠવામાં આવે છે. સંસ્કૃત ડોક્યુમેન્ટ્સ તેને 'ગણપતિ સ્તોત્રં 4' નામના અનામી સંગ્રહના પાંચમા શ્લોક તરીકે છાપે છે, અને તેના રચયિતા કે મૂળ ધર્મગ્રંથ સ્થાપિત નથી. તે ગણપતિ અથર્વશીર્ષ (ગણપતિ ઉપનિષદ) માંથી નથી, જેમાં તે સમાવિષ્ટ નથી, જોકે તેને ક્યારેક એ ગ્રંથને ખોટી રીતે આરોપિત કરાય છે. ભક્તો તેનું પઠન જ્ઞાન અને વિઘ્નોના નિવારણ માટે કરે છે.
શું તમે જાણો છો?
સ્રોત
આ શ્લોકના રચયિતા કે મૂળ ધર્મગ્રંથ સ્થાપિત નથી. સંસ્કૃત ડોક્યુમેન્ટ્સ તેને અનામી ગણપતિ સ્તોત્રં 4ના પાંચમા શ્લોક તરીકે છાપે છે, અને તે ગણપતિ અથર્વશીર્ષનો ભાગ નથી, જે એક સામાન્ય ભૂલભરેલું આરોપણ છે.
કાવ્યાત્મક છબી
'અગ' નો અર્થ 'પર્વત' છે, તેથી 'અગજા' પર્વતની પુત્રી, એટલે કે પાર્વતી, છે અને 'અગજાનન' તેમનું મુખ છે. 'પદ્મ' કમળ છે અને 'અર્ક' સૂર્ય છે, તેથી ગણેશ એ સૂર્ય છે જે માતાના મુખરૂપી કમળને આનંદથી ખીલવે છે.
ગજમુખ
'ગજાનન' શબ્દનો શાબ્દિક અર્થ 'હાથીના મુખવાળા' છે. ગણેશજીનું હાથીનું મસ્તક બુદ્ધિ, ધીરજ અને શક્તિનું પ્રતીક છે, અને ભારતીય સંસ્કૃતિમાં હાથી રાજવૈભવ તથા શુભતાનું પ્રતીક છે.
એકદંત
શ્લોકમાં 'એકદંતમ્' ની પાસે 'અનેકદંતમ્' મૂકવામાં આવ્યું છે. ગણેશજીને એક દંત સાથે દર્શાવવામાં આવે છે; એક લોકપ્રિય કથા કહે છે કે મહર્ષિ વ્યાસ જે મહાભારત બોલતા હતા તે લખવા તેમણે બીજો દંત તોડી નાખ્યો હતો, જ્ઞાન માટેનું આત્મબલિદાન.
દિવસ અને રાત
'અહર્નિશમ્' (દિવસ અને રાત) ઉપાસકને કહે છે કે ગણેશનું સ્મરણ માત્ર વિધિના નિશ્ચિત સમય સુધી સીમિત નથી. તેના પઠનથી વિઘ્નો દૂર થાય છે અને બુદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે એવી માન્યતા છે.
Ganesh
હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો
