ଗଣେଶ ସ୍ତୋତ୍ର
ଅଗଜାନନ ପଦ୍ମାର୍କଂ
ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଜ୍ଞାତନାମା ଗଣେଶ ଶ୍ଲୋକ, 'ଅଗଜାନନ ପଦ୍ମାର୍କମ୍', ଯେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତମାନେ ଗଜମୁଖ ଓ ଏକଦନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦିନରାତି ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଅଗଜାନନ (ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର), ପଦ୍ମାର୍କ (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ତେଜୋମୟ), ଗଜାନନ (ହସ୍ତୀମୁଖ) ଏବଂ ଅନେକଦନ୍ତ (ଅନେକ ଦାନ୍ତଯୁକ୍ତ) ହୋଇଥିବା ସେହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଏକଦନ୍ତ (ଗଣେଶ)ଙ୍କୁ ଆମ୍ଭେମାନେ ଦିନରାତି ଉପାସନା କରୁଛୁ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
'ଅଗଜାନନ ପଦ୍ମାର୍କମ୍' ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗଣେଶ ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ରୀତିନୀତି, ଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ନୂଆ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ପାଠ କରାଯାଏ। ସଂସ୍କୃତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟସ ଏହାକୁ ଗଣପତି ସ୍ତୋତ୍ର ୪ ନାମକ ଏକ ଅଜ୍ଞାତନାମା ସଂଗ୍ରହର ୫ମ ଶ୍ଲୋକ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଏବଂ ଏହାର କୌଣସି ରଚୟିତା କିମ୍ବା ମୂଳ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୁହେଁ। ଏହା ଗଣପତି ଅଥର୍ବଶୀର୍ଷ (ଗଣପତି ଉପନିଷଦ) ଠାରୁ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେଥିରେ ଏହା ନାହିଁ, ଯଦିଓ ଏହାକୁ ମାଝିରେ ମାଝିରେ ଭୁଲରେ ସେହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ। ଭକ୍ତମାନେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ଓ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଜପ କରନ୍ତି।
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ଉତ୍ସ
ଏହି ଶ୍ଲୋକର କୌଣସି ରଚୟିତା କିମ୍ବା ମୂଳ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୁହେଁ। ସଂସ୍କୃତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟସ ଏହାକୁ ଅଜ୍ଞାତ ଗଣପତି ସ୍ତୋତ୍ର ୪ର ୫ମ ଶ୍ଲୋକ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଏବଂ ଏହା ଗଣପତି ଅଥର୍ବଶୀର୍ଷର ଅଂଶ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ଏହାକୁ ସେଥିରେ ଶ୍ରେୟ ଦେବାର ଏକ ସାଧାରଣ ଭୁଲ ଦେଖାଯାଏ।
କାବ୍ୟିକ ପ୍ରତିମା
'ଅଗ' ଅର୍ଥ ପର୍ବତ, ତେଣୁ 'ଅଗଜା' ପର୍ବତର କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀ, ଏବଂ 'ଅଗଜାନନ' ଅର୍ଥାତ୍ ତାଙ୍କ ମୁଖ। 'ପଦ୍ମ' ଅର୍ଥ ପଦ୍ମ ଓ 'ଅର୍କ' ଅର୍ଥ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତେଣୁ ଗଣେଶ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯିଏ ମାତାଙ୍କ ମୁଖର ପଦ୍ମକୁ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କରନ୍ତି।
ଗଜମୁଖ
'ଗଜାନନ' ଶବ୍ଦର ଶାବ୍ଦିକ ଅର୍ଥ 'ହାତୀ ମୁଖ'। ଗଣେଶଙ୍କ ହସ୍ତୀ ମସ୍ତକ ଜ୍ଞାନ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ, ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ହାତୀ ରାଜକୀୟତା ଓ ଶୁଭତାର ପ୍ରତୀକ।
ଏକ ଦନ୍ତ
ଶ୍ଲୋକ 'ଅନେକଦନ୍ତଂ'କୁ 'ଏକଦନ୍ତ'ର ପାଖରେ ରଖେ। ଗଣେଶଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଦାନ୍ତ ସହ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଏ; ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ କାହାଣୀ କହେ ଯେ ଋଷି ବ୍ୟାସ ମହାଭାରତ କହୁଥିବାବେଳେ ତାହା ଲେଖିବା ପାଇଁ ସେ ଅନ୍ୟ ଦାନ୍ତଟି ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ, ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଏକ ଆତ୍ମତ୍ୟାଗ ଭାବେ।
ଦିନ ଓ ରାତି
'ଅହର୍ନିଶମ୍' (ଦିନ ଓ ରାତି) ଉପାସକଙ୍କୁ ଜଣାଏ ଯେ ଗଣେଶଙ୍କ ସ୍ମରଣ କେବଳ ରୀତିନୀତିର ସମୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହାର ପାଠ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରେ ଓ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
Ganesh
ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
