ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଗଣପତି ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଚଣ୍ଡାଳିନ୍ଯୁପାସନା ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ପଞ୍ଚାଙ୍ଗର ଆରମ୍ଭ: ଏହାର ସୂଚୀପତ୍ର ଓ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତିଙ୍କ ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ବିଭାଗ: ସୂଚୀପତ୍ର। ଅଙ୍ଗ: ବିଷୟ। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ଉପାସନା।
୧. ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ପଟଳମ୍।
୧.୧ ନବାକ୍ଷର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରୟୋଗ।
୧.୨ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ନବାକ୍ଷର ଯନ୍ତ୍ର।
୧.୩ ରୁଦ୍ରଯାମଳ ତନ୍ତ୍ରରେ ବିଶେଷ ପ୍ରୟୋଗ।
୧.୪ ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣେଶ ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରୟୋଗ।
୧.୫ ଏକୋନବିଂଶତି-ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣେଶ ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରୟୋଗ।
୧.୬ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶତ-ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣେଶ ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରୟୋଗ।
୧.୭ ରୁଦ୍ରଯାମଳରେ ବିକଳ୍ପ ଏକଚତ୍ୱାରିଂଶତ-ଅକ୍ଷର ଭେଦ।
୧.୮ ମନ୍ତ୍ରମହୋଦଧିରେ ଦ୍ୱାତ୍ରିଂଶତ-ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଭେଦ।
୧.୯ ଏକତ୍ରିଂଶତ-ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଭେଦ।
୨. ଶ୍ରୀମଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ପୂଜା ପଦ୍ଧତି।
୩. ଶ୍ରୀମଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି କବଚମ୍।
୪. ଶ୍ରୀମଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ସହସ୍ରନାମ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍।
୫. ଶ୍ରୀମଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ସ୍ତବରାଜଃ। ଶ୍ରୀମଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଚାଣ୍ଡାଳିନୀ ଉପାସନା।
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଚାଣ୍ଡାଳିନୀ ମନ୍ତ୍ରସମୂହ। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଚାଣ୍ଡାଳିନୀ ଚେଟକମ୍।
ଏଠାରେ ସୂଚୀପତ୍ର ସମାପ୍ତ। ଶ୍ରୀ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
ଶ୍ଲୋକ 1
ଏବେ ଶ୍ରୀମଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ଖଣ୍ଡ ୧: ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ପଟଳ। ଏଠାରେ ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀମଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ପଟଳ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ: 'ହସ୍ତି' ପଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ତା'ପରେ 'ପିଶାଚି' ପଦ।
ତା'ପରେ ଦେବରାଜ ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ ଅକ୍ଷର ନେତ୍ର ସହିତ ଏବଂ ଈଶ ସ୍ୱର ସହିତ ଯୁକ୍ତ କାନ୍ତ ଯୋଡ଼, ଏବଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପତ୍ନୀ 'ସ୍ୱାହା' ଦ୍ୱାରା ଶେଷ କର।
ପ୍ରଣବ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ।
କେହି କେହି କହନ୍ତି ପ୍ରଣବ ସ୍ଥାନରେ 'ଗଂ' ବସେ।
ଶ୍ଲୋକ 2
ବିଭାଗ ୧.୧: ନବାକ୍ଷରୀ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି ମନ୍ତ୍ରର ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରଯୋଗ। ମନ୍ତ୍ରଟି ନିମ୍ନରୂପ: 'ହସ୍ତି ପିଶାଚି ଲିଖେ ସ୍ଵାହା'। ଏହା ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ନବାକ୍ଷରୀ (ନଅ-ଅକ୍ଷରୀ) ମନ୍ତ୍ର।
ଶ୍ଲୋକ 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ହେଉଛି ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରନ୍ଥ। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଗଣେଶଙ୍କ ଏକ ତାନ୍ତ୍ରିକ ରୂପ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତିଙ୍କ ଉପାସନାର ପାଞ୍ଚଟି ଭାଗ ଏକତ୍ର ରଖେ: ମନ୍ତ୍ର ଉପରେ ପଟଳ ବା ଆଲୋଚନା, ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ବା ବିଧି-ପୁସ୍ତିକା, କବଚ ବା ରକ୍ଷାକାରୀ ସ୍ତୋତ୍ର, ସହସ୍ରନାମ ବା ହଜାର ନାମର ସ୍ତୋତ୍ର, ଏବଂ ସ୍ତବରାଜ ବା ରାଜକୀୟ ପ୍ରଶଂସା-ସ୍ତୋତ୍ର। ଶେଷ କେତେକ ବିଭାଗ ଦେବୀ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଚାଣ୍ଡାଳିନୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଏ। ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ସଂସ୍କୃତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ୍ସ ସଂସ୍କରଣର ଆରମ୍ଭ ରହିଛି: ସୂଚୀପତ୍ର, ପଟଳର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଂକ୍ତି ଓ ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର, ଯାହାକୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ମନ୍ତ୍ରମହୋଦଧିରୁ ନିଆଯାଇଛି ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରେ। ସୂଚୀପତ୍ର ରୁଦ୍ରଯାମଳ ତନ୍ତ୍ରର ଭେଦଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସଙ୍କେତ କରେ, ଯେପରିକି ଖଣ୍ଡ 1.4 ରୁ 1.7 ରେ 12, 19, 37 ଓ 41 ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର। ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଶିଖାଯାଏ, ଏବଂ ଏହି ପୃଷ୍ଠା ପାଠକୁ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପଠନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ।
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ଓ ଏକ ଦେବୀ
ସୂଚୀପତ୍ର ପଟଳ (ଖଣ୍ଡ 1, ଉପଖଣ୍ଡ 1.1 ରୁ 1.9), ପୂଜା ପଦ୍ଧତି (2), କବଚ (3), ସହସ୍ରନାମ (4) ଏବଂ ସ୍ତବରାଜ (5) ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ। ଏହା ପରେ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଚାଣ୍ଡାଳିନୀଙ୍କ ଉପାସନା, ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଚେଟକ ନାମକ ଏକ ଖଣ୍ଡ ଯୋଡ଼ାଯାଏ।
ପହେଲିରେ କୁହାଯାଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର
ପଟଳ ମହାଦେବଙ୍କ କଥନ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ସାଙ୍କେତିକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି: 'ହସ୍ତି' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ତା'ପରେ 'ପିଶାଚି', ତା'ପରେ ଦେବରାଜ ଓ କାନ୍ତ ସଂଜ୍ଞାରେ ସୂଚିତ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ, ଶ୍ଲୋକରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯୋଡ଼ି, ଓ ଶେଷରେ 'ସ୍ୱାହା' କୁହ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଖଣ୍ଡ ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦିଏ। ଶ୍ଲୋକ ଏହାକୁ ସବୁ କାମନା ଦାତା ବୋଲି କହେ, ଏବଂ କେତେକ ଲୋକ ଓଁର ସ୍ଥାନରେ 'ଗଂ' ରଖନ୍ତି ବୋଲି ଯୋଡ଼େ।
ନୟ ଅକ୍ଷର
ଖଣ୍ଡ 1.1 ମନ୍ତ୍ରକୁ 'ହସ୍ତି ପିଶାଚି ଲିଖେ ସ୍ୱାହା' ରୂପେ ଦିଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ନବାର୍ଣ୍ଣ, ଅର୍ଥାତ୍ ନୟ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର କହେ। ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: ହ, ସ୍ତି, ପି, ଶା, ଚି, ଲି, ଖେ, ସ୍ୱା, ହା।
ଋଷି, ଛନ୍ଦ ଓ ଦେବତା
ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠରେ ଏହି ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି କଙ୍କୋଳ, ଛନ୍ଦ ବିରାଟ୍ ଓ ଦେବତା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଗଣପତି। ଏହା ପରେ ଆସୁଥିବା ନ୍ୟାସ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ରଖେ: ହସ୍ତି ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠରେ, ପିଶାଚି ତର୍ଜନୀରେ, ଲିଖେ ମଧ୍ୟମାରେ ଓ ସ୍ୱାହା ଅନାମିକାରେ।
ଧ୍ୟାନ ଚିତ୍ର
ଧ୍ୟାନ ଶ୍ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଚାରି ହାତ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଓ ତ୍ରିନେତ୍ର ଥିବା ରୂପରେ ଚିତ୍ରିତ କରେ, ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ମୋଦକ ପାତ୍ର ଓ ନିଜ ଦନ୍ତ ଧାରଣ କରି, କମଳ ଉପରେ ବସି ଆନନ୍ଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ। 'ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ନିଜେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଯାହା ରହିଥାଏ।
Ganesh
ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ