Bharat Devotion
Embroidered artwork for उच्छिष्टगणपत्युच्छिष्टचाण्डालिन्युपासनापञ्चाङ्गम्: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

उच्छिष्टगणपत्युच्छिष्टचाण्डालिन्युपासनापञ्चाङ्गम्

उच्छिष्टगणपत्युच्छिष्टचाण्डालिन्युपासनापञ्चाङ्गम्

इदं तान्त्रिकगणपतेः (उच्छिष्टगणपतेः) उच्छिष्टचण्डालिन्याश्च मन्त्राणां, अनुष्ठानपद्धतीनां, स्तोत्राणां च सङ्कलनम् अस्ति। अत्र तेषां पूजनविधानं, नवाक्षरमन्त्राः, यन्त्राणि, रक्षाकवचानि च प्रदर्शितानि सन्ति।

पद्यानि

अनुक्रमणिका अङ्गः विषयाः उच्छिष्टगणपत्युपासना १ उच्छिष्टगणपतिपटलम् १.१ उच्छिष्टगणपतिनवार्णमन्त्रप्रयोगः १.२ उच्छिष्टगणपतिनवार्णयन्त्रम् १.३ रुद्रयामलतन्त्रे प्रयोगविशेषः १.४ द्वादशाक्षरोच्छिष्टगणेशमन्त्रप्रयोगः १.५ एकोनविंशत्यक्षरोच्छिष्टगणेशमन्त्रप्रयोगः १.६ सप्तत्रिंशदक्षरोच्छिष्टगणेशमन्त्रप्रयोगः १.७ प्रकारान्तरेणैकाधिकचत्वारिंशदक्षरभेदो रुद्रयामले १.८ मन्त्रमहोदधौ द्वात्रिंशदक्षरमन्त्रभेदः १.९ एकत्रिंशदक्षरमन्त्रभेदः २ श्रीमदुच्छिष्टगणपतिपूजापद्धतिः ३ श्रीमदुच्छिष्टगणपतिकवचम् ४ श्रीमदुच्छिष्टगणपतिसहस्रनामस्तोत्रम् ५ श्रीमदुच्छिष्टगणपतिस्तवराजः श्रीमदुच्छिष्टचाण्डालिन्युपासना उच्छिष्टचाण्डालिनीमन्त्राः उच्छिष्टचाण्डालिनीचेटकम् समाप्तेयमनुक्रमणिका श्रीगणेशाय नमः
anukramanikaa angah vishayaah ucchishtaganapatyupaasanaa 1 ucchishtaganapatipatalam 1.1 ucchishtaganapatinavaarnamantraprayogah 1.2 ucchishtaganapatinavaarnayantram 1.3 rudrayaamalatantre prayogavisheshah 1.4 dvaadashaaksharocchishtaganeshamantraprayogah 1.5 ekonavimshatyaksharocchishtaganeshamantraprayogah 1.6 saptatrimshadaksharocchishtaganeshamantraprayogah 1.7 prakaaraantarenaikaadhikacatvaarimshadaksharabhedo rudrayaamale 1.8 mantramahodadhau dvaatrimshadaksharamantrabhedah 1.9 ekatrimshadaksharamantrabhedah 2 shreemaducchishtaganapatipoojaapaddhatih 3 shreemaducchishtaganapatikavacam 4 shreemaducchishtaganapatisahasranaamastotram 5 shreemaducchishtaganapatistavaraajah shreemaducchishtacaandaalinyupaasanaa ucchishtacaandaalineemantraah ucchishtacaandaalineecetakam samaapteyamanukramanikaa shreeganeshaaya namah | 1 |

श्लोकः 1

अथ श्रीमदुच्छिष्टगणपति पञ्चरत्नप्रारम्भः १. उच्छिष्टगणपतिपटलम् तत्रादौ श्रीमदुच्छिष्टगणपतिपटलं प्रारभ्यते श्रीमहादेव उवाच हस्तिपदं समुच्चार्य पिशाचीतिपदं ततः देवराजं सनेत्रं च कान्तमीशस्वरान्वितम् वह्निजायावधिर्मन्त्रस्ताराद्यः सर्वकामदः प्रणवस्थाने गमिति केचित्
atha shreemaducchishtaganapati pancaratnapraarambhah 1. ucchishtaganapatipatalam tatraadau shreemaducchishtaganapatipatalam praarabhyate shreemahaadeva uvaaca hastipadam samuccaarya pishaaceetipadam tatah devaraajam sanetram ca kaantameeshasvaraanvitam vahnijaayaavadhirmantrastaaraadyah sarvakaamadah pranavasthaane gamiti kecit | 2 |

श्लोकः 2

१.१ उच्छिष्टगणपतिनवार्णमन्त्रप्रयोगः मन्त्रो यथा हस्ति पिशाचि लिखे स्वाहा इति नवार्णमन्त्रः
1.1 ucchishtaganapatinavaarnamantraprayogah mantro yathaa hasti pishaaci likhe svaahaa iti navaarnamantrah | 3 |

श्लोकः 3

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ

Best Time (Muhurta)

ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च

Sacred Offerings

घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्

पृष्ठभूमिः

अयम् ग्रन्थः हिन्दूतान्त्रिकपरम्परायाः अन्तर्गतः वर्तते, यश्च उच्छिष्टगणपतेः (गणपतेः एकस्य उग्ररूपस्य यः उच्छिष्टशुचिताशीलोऽस्ति) तथा च उच्छिष्टचण्डालिन्याः देव्याः पूजनेन सम्बद्धा अस्ति। अयम् ग्रन्थः रुद्रयाममतन्त्र-मन्त्रमहोदध्यादीनां ग्रन्थानाम् आधारेण रचितः अस्ति। परम्परया एताः साधनाः दीक्षिताः साधकाः आध्यात्मिकसिद्धये ऐहिकलाभस्य च कृते कुर्वन्ति।

ज्ञातव्य-विशेषः

स्रोतस्य वक्ता च

अयम् अंशः 'उच्छिष्टगणपतिपाटलम्' इत्यस्मात् उद्धृतः, यः स्वयम् भगवान् शिवः (महादेवः) प्रकटितवान्। एतत् पञ्चरत्नस्य रचनायाः प्रारम्भः अस्ति, यः तांत्रिकपूजायां अस्य उच्चमूल्यं सूचयति।

मन्त्रसंरचना

'हस्ति पिशाचि लिखे स्वाहा' इति नववर्णमन्त्रः विशिष्टैः घटकैः निर्मितः अस्ति: 'हस्ति' (हस्तिरूपम्), 'पिशाचि' (स्त्रीपिशाचिनी), 'लिखे' (सम्भवतः बीजवर्णः क्रियापदं वा), तथा 'स्वाहा' (अग्निहुतान्तम्)। ग्रन्थे उक्तं यत् केचन सम्प्रदायाः प्रारम्भिकं ॐ-कारं 'गम्' इत्यनेन बीजमन्त्रेण स्थानान्तरयन्ति।

देवतामहत्त्वम्

उच्छिष्टगणपतिः गणेशस्य तांत्रिकं रूपम् अस्ति यः 'उच्छिष्टेन' (शिष्टेतरैः) सह सम्बन्धितः अस्ति, तथा च उग्ररूपेण शक्तिशाली रूपेण च मन्यते, यस्य पूजा प्रायः सांसारिककामानां कृते विघ्नविनाशाय च क्रियते। अयम् मन्त्रः सर्वान् कामान् पूरयति (सर्वकामदः) इति कथ्यते।

ग्रन्थीयसन्दर्भः

पाटलम् बृहत्तमसङ्ग्रहस्य भागः अस्ति, यस्मिन् पूजापद्धतिः, कवचं, सहस्रनामस्तोत्रं, स्स्तवराजश्च अन्तर्भवति। अस्मिन् ग्रन्थे उच्छिष्टचाण्डालिनीदेव्याः विभागाः अपि सन्ति, ये एतेषां तांत्रिकदेवतानां सम्बन्धं प्रदर्शयन्ति।

भेदाः व्याख्या च

श्लोके एकः विवादितः विषयः उक्तः: 'प्रणवस्थाने गम् इति केचित्' यस्य अर्थः अस्ति यत् केचन जनाः प्रणवस्य (ॐ) स्थाने 'गम्' (गणेशस्य बीजम्) इति बीजवर्णं स्थापयन्ति। एतत् तांत्रिकमन्त्रपरम्परायाः प्रवाहीभावं गुह्यस्वरूपं च प्रदर्शयति।

नववर्णमन्त्रः

'नववर्णमन्त्रः' इति पदं तन्त्रे सामान्यं संरचना अस्ति। अत्र विशेषतः 'हस्ति पिशाचि लिखे स्वाहा' इति नव संस्कृतवर्णैः (ह-स्ति-पि-शा-चि-लि-खे-स्वा-हा) गण्यते, येषां प्रत्येकोऽपि विशिष्टाभिः शक्तिभिः देवताभिः वा सह सम्बद्धः अस्ति।

Ganesh सम्पूर्णा स्तुतिः पाठाश्च

Ganesh

Ganesh सर्वं पश्यतु →

हिन्दूधर्मःतः अधिकम्

सर्वं पश्यत