ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ତୋତ୍ର (ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୋକ୍ତ)
ଶ୍ରୀ ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (ଅଗସ୍ତ୍ୟ କୃତମ୍): ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ଦୀପ୍ତିର ପ୍ରଶଂସାରେ ୨୧ ଶ୍ଲୋକ, ପ୍ରଣାମ ଓ ଫଳ ବିଷୟରେ ସମାପନୀ ଟିପ୍ପଣୀ ସହିତ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଯିଏ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ, ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁଷାର ଓ ହାର ପରି ଧବଳ, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି; ଯାଙ୍କର ହସ୍ତ ବୀଣା ଓ ବରଦଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡିତ; ଯିଏ ଶୁକ୍ଳ ପଦ୍ମାସନାରେ ବିରାଜିତା; ଯାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ପ୍ରଭୃତି ଦେବଗଣ ସର୍ବଦା ପୂଜା କରନ୍ତି; ସେହି ଭଗବତୀ ସରସ୍ୱତୀ, ଯିନି ସମସ୍ତ ଜଡ଼ତା ଦୂର କରନ୍ତି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଶ୍ଲୋକ 1
ଯିନି ଚାରି ଭୁଜବିଶିଷ୍ଟା, ଯାଙ୍କର ଭୁଜମାନ ସ୍ଫଟିକ ମଣି ପରି କାନ୍ତିମୟ; ଗୋଟିଏ ହସ୍ତରେ ଅକ୍ଷମାଳା, ଅନ୍ୟ ହସ୍ତରେ ଶୁକ୍ଳ ପଦ୍ମ, ତୃତୀୟ ହସ୍ତରେ ଶୁକ (ଶୁଆ) ଓ ଚତୁର୍ଥ ହସ୍ତରେ ପୁସ୍ତକ ଧାରଣ କରିଥା’ନ୍ତି; ଯାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି କୁନ୍ଦ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଶଙ୍ଖ ଓ ସ୍ଫଟିକ ମଣି ପରି ଶୋଭା ବିସ୍ତାର କରେ; ସେହି ଅନୁପମା ବାଗ୍ଦେବୀ ମୋର ବଦନରେ ସବୁବେଳେ ସୁପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବାସ କରନ୍ତୁ।
ଶ୍ଲୋକ 2
ଯାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମ ସୁର ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ; ଯାଙ୍କର ହସ୍ତରେ ମନୋହର ପୁସ୍ତକ ଶୋଭା ପାଏ; ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ପଦ୍ମାସନରେ ଅବସ୍ଥିତା; ସେହି ସରସ୍ୱତୀ ମୋର ବାଣୀରେ ସର୍ବଦା ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
ଶ୍ଲୋକ 3
ଯିନି ପଦ୍ମର କେଶର ପରି କାନ୍ତିମୟୀ; ତପସ୍ୱିନୀ; ଶୁକ୍ଳ ପଦ୍ମାସନ ପ୍ରିୟା; ଘନ (ବଡ଼) ସ୍ତନବିଶିଷ୍ଟା; ପଦ୍ମ ପରି ଚଞ୍ଚଳ ଚକ୍ଷୁବିଶିଷ୍ଟା; ମନସ୍ୱିନୀ; ସେ ମୋତେ ବର ପ୍ରଦାନ କରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।
ଶ୍ଲୋକ 4
ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ବରଦାୟିନୀ, ହେ ମନୋବାଞ୍ଛିତ ରୂପ ଧାରଣକାରିଣୀ; ମୁଁ ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭ କରୁଅଛି, ମୋର ସର୍ବଦା ସିଦ୍ଧି ହେଉ।
ଶ୍ଲୋକ 5
ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ସର୍ବଦେବୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ଶାନ୍ତସ୍ୱରୂପା, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରଧାରିଣୀ, ହେ ସର୍ବଯୋଗସ୍ୱରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 6
ହେ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦା, ହେ ଆଧାରରହିତା, ହେ ନିଷ୍କଳା (ଦୋଷାଦିରହିତା), ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ବିଦ୍ୟାଧାରୀ, ହେ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁବିଶିଷ୍ଟା, ହେ ଶୁଦ୍ଧଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 7
ହେ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ପରି କାନ୍ତିବିଶିଷ୍ଟା, ହେ ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପା, ହେ ଚତୁର୍ଭୁଜା, ହେ ସର୍ବସିଦ୍ଧିପ୍ରଦା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 8
ହେ ସର୍ବ ଅଙ୍ଗରେ ମୁକ୍ତାର ଅଳଙ୍କାର ବିଶିଷ୍ଟା, ହେ ମୂଳାଧାରାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ମୂଳମନ୍ତ୍ରସ୍ୱରୂପା, ହେ ମୂଳଶକ୍ତି, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 9
ହେ ମନୋମଣି ମହାଯୋଗସ୍ୱରୂପା, ହେ ବାଗୀଶ୍ୱରୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ବାଣୀରୂପା, ହେ ବରଦ ହସ୍ତବିଶିଷ୍ଟା, ହେ ବରଦାୟିନୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 10
ହେ ବେଦରୂପା, ହେ ବେଦସ୍ୱରୂପା, ହେ ବେଦାନ୍ତସ୍ୱରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ଗୁଣଦୋଷଶୂନ୍ୟା, ହେ ଗୁଣଦୀପ୍ତିମୟୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 11
ହେ ସର୍ବଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପା, ହେ ସଦାନନ୍ଦା, ହେ ସର୍ବରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ସମ୍ପନ୍ନା, ହେ କୁମାରୀ, ହେ ସର୍ବଜ୍ଞା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 12
ହେ ଯୋଗନାରୀ (ଯୋଗମୟୀ ସ୍ତ୍ରୀରୂପା), ହେ ଉମାଦେବୀ (ପାର୍ବତୀ), ହେ ଯୋଗାନନ୍ଦା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପା, ତିନି ନେତ୍ରବିଶିଷ୍ଟା, ଦିବ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିବିଶିଷ୍ଟା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 13
ହେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର (ଚନ୍ଦ୍ରାକାର) ଜଟା ଧାରଣକାରିଣୀ, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବସ୍ୱରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଜଟାରେ ଧାରଣକାରିଣୀ, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବସ୍ୱରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 14
ହେ ଅଣୁ (ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ) ରୂପା, ହେ ମହାରୂପା, ହେ ବିଶ୍ୱରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ଅଣିମା ପ୍ରଭୃତି ଅଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧିଦାୟିନୀ, ହେ ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 15
ହେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନରୂପା, ହେ ଜ୍ଞାନମୂର୍ତ୍ତି, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ନାନା ଶାସ୍ତ୍ରର ସ୍ୱରୂପା, ହେ ନାନା ରୂପବିଶିଷ୍ଟା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 16
ହେ ପଦ୍ମଦା (ପଦ୍ମଦାତ୍ରୀ), ହେ ପଦ୍ମବଂଶ (ପଦ୍ମବଂଶୀୟା), ହେ ପଦ୍ମରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ପରମେଷ୍ଠୀସ୍ୱରୂପା, ହେ ପରାମୂର୍ତ୍ତି, ହେ ପାପନାଶିନୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 17
ହେ ମହାଦେବୀ, ହେ ମହାକାଳୀ, ହେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କର ରୂପା, ହେ ବ୍ରହ୍ମନାରୀ (ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣୀ ସ୍ତ୍ରୀ), ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 18
ହେ କମଳାକର ପୁଷ୍ପସ୍ୱରୂପା, ହେ କାମରୂପା, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର; ହେ କପାଳି (ତିନି ନୟନା), ହେ କର୍ମଦୀପ୍ତି (କର୍ମପ୍ରଦୀପିକା) ରୂପା, ହେ କର୍ମଦାୟିନୀ, ତୁମ୍ଭକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଲୋକ 19
ଯେ ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳ ଓ ପ୍ରାତଃକାଳ ନିତ୍ୟ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରେ, ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତାର ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। ପାଠ କରିବା ଓ ଶୁଣିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଚୋର ଓ ବ୍ୟାଘ୍ରଭୟ ନଥାଏ।
ଶ୍ଲୋକ 20
ଏହିପରି ସରସ୍ୱତୀସ୍ତୋତ୍ର, ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଉକ୍ତ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ବିନାଶକାରୀ।
ଶ୍ଲୋକ 21
ଏହି ଶ୍ରୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟମୁନିପ୍ରୋକ୍ତ ସରସ୍ୱତୀସ୍ତୋତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଶ୍ଲୋକ 22
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହା ଅଗସ୍ତ୍ୟ କୃତମ୍ ନାମେ ଜଣାଶୁଣା ଶ୍ରୀ ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍, ବାଣୀ, ଜ୍ଞାନ ଓ କଳାର ଦେବୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ୨୧ ଶ୍ଲୋକର ଏକ ସ୍ତୋତ୍ର। ଏହାର ନିଜ ସମାପନୀ ଶ୍ଲୋକ ଏହାକୁ 'ଅଗସ୍ତ୍ୟମୁନିବାଚକମ୍' କହେ, ଏବଂ ସମାପ୍ତି ଲେଖା 'ଇତି ଅଗସ୍ତ୍ୟମୁନି ପ୍ରୋକ୍ତ ଶ୍ରୀ ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍' ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଏ; ଏହି ଆରୋପଣ ସ୍ତୋତ୍ରରୁ ହିଁ ଆସେ। ୧ରୁ ୪ ଶ୍ଲୋକ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ପରିଚିତ ଶ୍ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପାଠ କରାଯାଏ। ଛାତ୍ରମାନେ ଏବଂ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଏହା ପାଠ କରନ୍ତି, ଏବଂ ୫ମ ଶ୍ଲୋକ 'ସରସ୍ୱତୀ ନମସ୍ତୁଭ୍ୟଂ' ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Sage Agastya
Sage Agastyaଙ୍କ ଅଧିକ ରଚନା
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ଆରୋପଣ
ସ୍ତୋତ୍ରର ନିଜ ୨୧ ଶ୍ଲୋକ ଏହାକୁ 'ଅଗସ୍ତ୍ୟମୁନିବାଚକମ୍' କହେ, ଏବଂ ସମାପନୀ ଧାଡ଼ି କହେ ଯେ ଏହା ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ। ଏହା ପାଠ ନିଜେ ଦିଏ ସେହି ଆରୋପଣ।
ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ
ଶ୍ଲୋକ ୧ ଓ ୨ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତୁଷାର ପରି ଶୁଭ୍ର, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ, ବୀଣା, ଜପମାଳା, ପୁସ୍ତକ ଓ ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ଧାରଣକାରିଣୀ, ଶ୍ୱେତପଦ୍ମରେ ବିରାଜମାନା ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।
ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ପୂଜା
ଶ୍ଲୋକ ୧ କହେ ଯେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅଚ୍ୟୁତ (ବିଷ୍ଣୁ) ଓ ଶଙ୍କର, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ, ସଦା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ବହୁ ନାମର ସ୍ତୋତ୍ର
ଶ୍ଲୋକ ୬ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସ୍ତୋତ୍ର 'ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମୀ' (ବ୍ରହ୍ମରୂପ ଶବ୍ଦ) ଏବଂ 'ମୂଳଶକ୍ତି' ପରି ପ୍ରଣାମର ଧାରା ଚାଲେ।
ସମସ୍ତ ଦେବୀ ଏକରେ
ଶ୍ଲୋକ ୧୮ ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବୀ, ମହାକାଳୀ ଓ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପେ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଦିବ୍ୟ ନାରୀ-ଶକ୍ତିର ସମସ୍ତ ରୂପ ଭାବେ ଦେଖାଏ।
ପାଠର ଫଳ
ଶ୍ଲୋକ ୨୦ କହେ ଯେ ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାଠ କଲେ ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସଫଳତା ମିଳେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହା ପାଠ କରନ୍ତି ବା ଶୁଣନ୍ତି ସେମାନେ ଚୋର ଓ ବାଘର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ।
Saraswati
ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
