Bharat Devotion
Embroidered artwork for સરસ્વતી સ્તોત્ર: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

સરસ્વતી સ્તોત્ર

સરસ્વતી સ્તોત્ર

શ્રી સરસ્વતી સ્તોત્રમ્ (અગસ્ત્ય કૃતમ્): સરસ્વતીની શ્વેત તેજસ્વિતાની સ્તુતિ કરતા ૨૧ શ્લોક, જેમાં અભિવાદનો અને તેના ફળ વિશે સમાપન-નોંધ છે.

શ્લોકો

યા કુન્દેન્દુતુષારહારધવલા યા શુભ્રવસ્ત્રાવૃતા યા વીણાવરદણ્ડમણ્ડિતકરા યા શ્વેતપદ્માસના યા બ્રહ્માચ્યુતશંકરપ્રભૃતિભિર્દેવૈઃ સદા પૂજિતા સા માં પાતુ સરસ્વતી ભગવતી નિઃશેષજાડ્યાપહા
Ya Kundendu Tushar Har Dhavala Ya Shubhra Vastravrita Ya Veena Var Danda Mandit Kara Ya Shweta Padmasana Ya Brahmachyuta Shankar Prabhritibhir Devaih Sada Poojita Sa Mam Patu Saraswati Bhagawati Nihshesha Jadyapaha

શ્લોક 1

દોર્ભિર્યુક્તા ચતુર્ભિઃ સ્ફટિકમણિનિભૈરક્ષમાલાન્દધાના હસ્તેનૈકેન પદ્મં સિતમપિ ચ શુકં પુસ્તકં ચાપરેણ ભાસા કુન્દેન્દુશઙ્ખસ્ફટિકમણિનિભા ભાસમાનાઽસમાના સા મે વાગ્દેવતેયં નિવસતુ વદને સર્વદા સુપ્રસન્ના
Dorbhir Yukta Chaturbhi Sphatika Mani Nibhair Akshamalan Dadhana Hastenaikena Padmam Sitamapi Cha Shukam Pustakam Chaparena Bhasa Kundendu Shankha Sphatika Mani Nibha Bhasamanasamana Sa Me Vagdevateyam Nivasatu Vadane Sarvada Suprasanna

શ્લોક 2

સુરાસુરસેવિતપાદપઙ્કજા કરે વિરાજત્કમનીયપુસ્તકા વિરિઞ્ચિપત્ની કમલાસનસ્થિતા સરસ્વતી નૃત્યતુ વાચિ મે સદા
Surasur Sevita Pad Pankaja Kare Virajat Kamaniya Pustaka Virinchi Patni Kamalasana Sthita Saraswati Nrityatu Vachi Me Sada

શ્લોક 3

સરસ્વતી સરસિજકેસરપ્રભા તપસ્વિની સિતકમલાસનપ્રિયા ઘનસ્તની કમલવિલોલલોચના મનસ્વિની ભવતુ વરપ્રસાદિની
Saraswati Sarasija Kesar Prabha Tapaswini Sita Kamalasana Priya Ghanastani Kamala Vilola Lochana Manaswini Bhavatu Vara Prasadini

શ્લોક 4

સરસ્વતિ નમસ્તુભ્યં વરદે કામરૂપિણિ વિદ્યારમ્ભં કરિષ્યામિ સિદ્ધિર્ભવતુ મે સદા
Saraswati Namastubhyam Varade Kamarupini Vidyarambham Karishyami Siddhir Bhavatu Me Sada

શ્લોક 5

સરસ્વતિ નમસ્તુભ્યં સર્વદેવિ નમો નમઃ શાન્તરૂપે શશિધરે સર્વયોગે નમો નમઃ
Saraswati Namastubhyam Sarvadevi Namo Namah Shantarupay Shashidhare Sarvayoge Namo Namah

શ્લોક 6

નિત્યાનન્દે નિરાધારે નિષ્કલાયૈ નમો નમઃ વિદ્યાધરે વિશાલાક્ષિ શુદ્ધજ્ઞાને નમો નમઃ
Nityanande Niradhare Nishkalayai Namo Namah Vidyadhare Vishalakshi Shuddhagyane Namo Namah

શ્લોક 7

શુદ્ધસ્ફટિકરૂપાયૈ સૂક્ષ્મરૂપે નમો નમઃ શબ્દબ્રહ્મિ ચતુર્હસ્તે સર્વસિદ્ધ્યૈ નમો નમઃ
Shuddha Sphatik Roopayai Sukshmaroope Namo Namah Shabdabrahmi Chaturhaste Sarvasiddhyai Namo Namah

શ્લોક 8

મુક્તાલઙ્કૃતસર્વાઙ્ગ્યૈ મૂલાધારે નમો નમઃ મૂલમન્ત્રસ્વરૂપાયૈ મૂલશક્ત્યૈ નમો નમઃ
Muktalan Krita Sarvangyai Muladhare Namo Namah Mool Mantra Swaroopayai Mool Shaktyai Namo Namah

શ્લોક 9

મનોમયિ મહાયોગે વાગીશ્વરિ નમો નમઃ વાગ્ભ્યૈ વરદહસ્તાયૈ વરદાયૈ નમો નમઃ
Mano Mani Mahayoge Vagishwari Namo Namah Vagbhyai Varad Hastayai Varadayai Namo Namah

શ્લોક 10

વેદાયૈ વેદરૂપાયૈ વેદાન્તાયૈ નમો નમઃ ગુણદોષવિવર્જિન્યૈ ગુણદીપ્ત્યૈ નમો નમઃ
Vedayai Veda Roopayai Vedantayai Namo Namah Guna Dosha Vivarjinyai Guna Deeptyai Namo Namah

શ્લોક 11

સર્વજ્ઞાને સદાનન્દે સર્વરૂપે નમો નમઃ સમ્પન્નાયૈ કુમાર્યૈ ચ સર્વજ્ઞે નમો નમઃ
Sarvagyane Sadanande Sarvaroope Namo Namah Sampannayai Kumaryai Cha Sarvagye Namo Namah

શ્લોક 12

યોગરૂપે રમાદેવ્યૈ યોગાનન્દે નમો નમઃ દિવ્યજ્ઞાયૈ ત્રિનેત્રાયૈ દિવ્યમૂર્ત્યૈ નમો નમઃ
Yoganarya Umadevyai Yoganande Namo Namah Divyagyan Trinetrayai Divya Moortyai Namo Namah

શ્લોક 13

અર્ધચન્દ્રજટાધારિ ચન્દ્રબિમ્બે નમો નમઃ ચન્દ્રાદિત્યજટાધારિ ચન્દ્રબિમ્બે નમો નમઃ
Ardha Chandra Jatadhari Chandra Bimbe Namo Namah Chandraditya Jatadhari Chandra Bimbe Namo Namah

શ્લોક 14

અણુરૂપે મહારૂપે વિશ્વરૂપે નમો નમઃ અણિમાદ્યષ્ટસિદ્ધ્યાયૈ આનન્દાયૈ નમો નમઃ
Anuroope Maharoope Vishwaroope Namo Namah Animadyashta Siddhyayai Aanandayai Namo Namah

શ્લોક 15

જ્ઞાનવિજ્ઞાનરૂપાયૈ જ્ઞાનમૂર્તે નમો નમઃ નાનાશાસ્ત્રસ્વરૂપાયૈ નાનારૂપે નમો નમઃ
Gyan Vigyan Roopayai Gyan Moorte Namo Namah Nana Shastra Swaroopayai Nana Roope Namo Namah

શ્લોક 16

પદ્મદા પદ્મવંશા ચ પદ્મરૂપે નમો નમઃ પરમેષ્ઠ્યૈ પરામૂર્ત્યૈ નમસ્તે પાપનાશિનિ
Padmada Padma Vansh Cha Padma Roope Namo Namah Parameshthyai Para Moortyai Namaste Papnashini

શ્લોક 17

મહાદેવ્યૈ મહાકાલ્યૈ મહાલક્ષ્મ્યૈ નમો નમઃ બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાયૈ ચ બ્રહ્મનાર્યૈ નમો નમઃ
Mahadevyai Mahakalyai Mahalakshmyai Namo Namah Brahma Vishnu Shivayai Cha Brahma Naryai Namo Namah

શ્લોક 18

કમલાકરપુષ્પા ચ કામરૂપે નમો નમઃ કપાલિ કર્મદીપ્તાયૈ કર્મદાયૈ નમો નમઃ
Kamalakar Pushpa Cha Kamaroope Namo Namah Kapali Karma Deeptayai Karmadayai Namo Namah

શ્લોક 19

સાયં પ્રાતઃ પઠેન્નિત્યં ષણ્માસાત્ સિદ્ધિરુચ્યતે ચોરવ્યાઘ્રભયં નાસ્તિ પઠતાં શૃણ્વતામપિ
Sayam Pratah Pathen Nityam Shanmasat Siddhir Uchyate Chor Vyaghra Bhayam Nasti Pathatam Shrinvatamapi

શ્લોક 20

ઇત્થં સરસ્વતીસ્તોત્રમ્ અગસ્ત્યમુનિવાચકમ્ સર્વસિદ્ધિકરં નૄણાં સર્વપાપપ્રણાશણમ્
Ittham Saraswati Stotram Agastya Muni Vachakam Sarva Siddhikaram Nreenam Sarva Pap Pranashanam

શ્લોક 21

ઇતિ શ્રી અગસ્તીમુનિપ્રોક્તં સરસ્વતીસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્
Iti Shree Agasti Muni Proktam Saraswati Stotram Sampoornam

શ્લોક 22

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

દરરોજ અથવા શુભ તિથિઓ પર

Best Time (Muhurta)

બ્રહ્મ મુહૂર્ત (સવારે 4 થી 6) અથવા સંધ્યા વેળા

Sacred Offerings

ઘીનો દીવો, ધૂપ, તાજાં ફૂલો અને નૈવેદ્ય

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • માનસિક શાંતિ, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને સકારાત્મક ઊર્જા

પૃષ્ઠભૂમિ

આ શ્રી સરસ્વતી સ્તોત્રમ્ છે, જે અગસ્ત્ય કૃતમ્ તરીકે ઓળખાય છે, વાણી, વિદ્યા અને કલાની દેવી સરસ્વતીને સંબોધતું ૨૧ શ્લોકનું સ્તોત્ર. તેના પોતાના સમાપન શ્લોકો તેને 'અગસ્ત્યમુનિવાચકમ્', એટલે ઋષિ અગસ્ત્યે કહેલું, તરીકે ઓળખાવે છે, અને સમાપન-વાક્ય 'ઇતિ અગસ્ત્યમુનિ પ્રોક્ત શ્રી સરસ્વતી સ્તોત્રમ્' વાંચે છે, તેથી અગસ્ત્યનું શ્રેય સ્તોત્રના પોતાના લખાણમાંથી આવે છે. શ્લોકો ૧ થી ૪ સરસ્વતીના સૌથી જાણીતા શ્લોકોમાં છે અને તે અલગથી પણ પઠવામાં આવે છે. આ સ્તોત્રનું વિદ્યાર્થીઓ અને વસંત પંચમીએ પઠન થાય છે, અને શ્લોક ૫ 'સરસ્વતી નમસ્તુભ્યં' એકલો અભ્યાસ આરંભવા માટેની પ્રાર્થના તરીકે વપરાય છે.

આ પાઠ વિશે

રચયિતા: Sage Agastya

શું તમે જાણો છો?

શ્રેય

સ્તોત્રનો પોતાનો શ્લોક ૨૧ તેને 'અગસ્ત્યમુનિવાચકમ્' કહે છે, અને સમાપન-પંક્તિ કહે છે કે તે ઋષિ અગસ્ત્યે કહેલું છે. આ શ્રેય લખાણ પોતે આપે છે.

સ્તોત્રમાં પ્રતિમાશાસ્ત્ર

શ્લોક ૧ અને ૨ સરસ્વતીને કુંદપુષ્પ, ચંદ્ર અને હિમ જેવાં શ્વેત, શ્વેત વસ્ત્રધારી, વીણા, માળા, પુસ્તક અને શ્વેત કમળ સાથે, શ્વેત કમળ પર બિરાજમાન તરીકે વર્ણવે છે.

ત્રિમૂર્તિ દ્વારા પૂજિત

શ્લોક ૧ કહે છે કે બ્રહ્મા, અચ્યુત (વિષ્ણુ) અને શંકર, અન્ય દેવતાઓ સાથે, સદા તેમની પૂજા કરે છે.

અનેક નામોનું સ્તોત્ર

શ્લોક ૬થી આગળ આ સ્તોત્ર અભિવાદનોની શ્રેણી છે, જેમ કે 'શબ્દબ્રહ્મી', બ્રહ્મરૂપ શબ્દ સ્વરૂપ, અને 'મૂલશક્તિ', મૂળ શક્તિ.

સર્વ દેવીઓ એકમાં

શ્લોક ૧૮ તેમને મહાદેવી, મહાકાળી અને મહાલક્ષ્મી તરીકે નમન કરે છે, અને તેમને સમગ્ર દૈવી સ્ત્રીત્વ તરીકે દર્શાવે છે.

પઠનનું ફળ

શ્લોક ૨૦ કહે છે કે સવાર-સાંજ પઠન કરવાથી છ મહિનામાં સિદ્ધિ મળે છે, અને જે પઠન કરે કે શ્રવણ કરે તેને ચોર કે વાઘનો ભય નથી.

Saraswatiની સંપૂર્ણ સ્તુતિ અને પાઠ

Saraswati

Saraswatiનું બધું જુઓ →

હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ

બધું જુઓ