ಶ್ಲೋಕಗಳು
290. ಅಲ್ಪ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದ ಅಪಾರವಾದ ಪರಮ ಸುಖವು ದೊರೆಯುವುದೆಂದು ಕಂಡರೆ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು ಆ ಮಹಾಸುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಅಲ್ಪ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
ಶ್ಲೋಕ 1
291. ಇತರರಿಗೆ ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ ತನಗೆ ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ದ್ವೇಷದ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಎಂದಿಗೂ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಲಾರನು.
ಶ್ಲೋಕ 2
292. ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಹಂಕಾರಿಗಳೂ ಅಜಾಗರೂಕರೂ ಆದ ಅಂತಹವರ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಮಷಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಶ್ಲೋಕ 3
293. ದೇಹದ ನಿರಂತರ ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಸದಾ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರು, ಅಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವವರು—ಸ್ಮೃತಿವಂತರೂ ವಿವೇಕಿಗಳೂ ಆದ ಅವರ ಸಮಸ್ತ ಕಲ್ಮಷಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಶ್ಲೋಕ 4
294. ತಾಯಿಯನ್ನು (ತೃಷ್ಣೆಯನ್ನು), ತಂದೆಯನ್ನು (ಅಹಂಕಾರವನ್ನು) ಕೊಂದು, ಇಬ್ಬರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜರನ್ನು (ಶಾಶ್ವತವಾದ-ಉಚ್ಛೇದವಾದಗಳನ್ನು) ಸಂಹರಿಸಿ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅದರ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಾಹಕನೊಂದಿಗೆ (ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ) ನಾಶಮಾಡಿ—ನಿಷ್ಕಂಟಕನಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ಲೋಕ 5
295. ತಾಯಿಯನ್ನೂ ತಂದೆಯನ್ನೂ ವಧಿಸಿ, ಇಬ್ಬರು ವಿದ್ವಾಂಸ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ರಾಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಹುಲಿಗಳಂತೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಐದು ನೀವರಣಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ—ಕಳವಳವಿಲ್ಲದೆ ಪವಿತ್ರ ಮುನಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ಲೋಕ 6
296. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧರ ಶಿಷ್ಯರು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹಗಲಿರುಳು ಅವರ ಸ್ಮೃತಿಯು ಸದಾ ಬುದ್ಧನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 7
297. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧರ ಶಿಷ್ಯರು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹಗಲಿರುಳು ಅವರ ಸ್ಮೃತಿಯು ಸದಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 8
298. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧರ ಶಿಷ್ಯರು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹಗಲಿರುಳು ಅವರ ಸ್ಮೃತಿಯು ಸದಾ ಸಂಘದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 9
299. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧರ ಶಿಷ್ಯರು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹಗಲಿರುಳು ಅವರ ಸ್ಮೃತಿಯು ಸದಾ ಕಾಯಾನುಪಶ್ಯನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 10
300. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧರ ಶಿಷ್ಯರು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹಗಲಿರುಳು ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಅಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 11
301. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧರ ಶಿಷ್ಯರು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹಗಲಿರುಳು ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಧ್ಯಾನಭಾವನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ 12
302. ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ, ಅದರಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟ; ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನವೂ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ದುಃಖಮಯ. ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದವರೊಡನೆ ವಾಸಿಸುವುದು ದುಃಖ, ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವುದೂ ದುಃಖ. ಆದುದರಿಂದ ಸಂಸಾರದ ಪಥಿಕನಾಗಬೇಡ, ದುಃಖಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಬೇಡ!
ಶ್ಲೋಕ 13
303. ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನೂ, ಶೀಲಸಂಪನ್ನನೂ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಪತ್ತುಳ್ಳವನೂ ಆದವನು—ಯಾವ ಯಾವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ಲೋಕ 14
304. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದಂತೆ ಸತ್ಪುರುಷರು ದೂರದಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಕಗ್ಗತ್ತಲ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದ ಬಾಣಗಳಂತೆ ದುರ್ಜನರು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಶ್ಲೋಕ 15
305. ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಮಲಗುವ, ಸೋಮಾರಿತನವಿಲ್ಲದೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಏಕಾಂತವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನಿಯು ಕಾಡಿನ ಶಾಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವನು.
ಶ್ಲೋಕ 16
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇದು ಪಾಲಿ ತ್ರಿಪಿಟಕದ ಧಮ್ಮಪದದ 21ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ ಪಕಿಣ್ಣಕ ವಗ್ಗ. ರಾಜಗಹ, ವೇಸಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಾವತ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಲಾದ ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಗೃಹಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಭಿಕ್ಷು ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂದಿಗ್ಧಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. 290ನೇ ಗಾಥೆಯನ್ನು ರಾಜಗಹದ ವೇಳುವನದಲ್ಲಿ, ವೇಸಾಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಬುದ್ಧರಿಗೆ ದೊರೆತ ಮಹಾ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಭಿಕ್ಷುಗಳು ಬೆರಗಾದಾಗ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಅವು ಅವರದೇ ಪೂರ್ವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಹರಿದುಬಂದವು ಎಂದು ಬುದ್ಧರು ವಿವರಿಸಿದರು — ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಖನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರತ್ಯೇಕಬುದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಮಗನ ಚೈತ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಅವರು ಅಲ್ಪ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದರು. 294–295ನೇ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು, ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ರೂಪಕ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಗಳ ಸಭೆಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಆಗ ಬುದ್ಧರು 'ತಾಯಿ' ಎಂದರೆ (ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ) ತೃಷ್ಣೆ, 'ತಂದೆ' ಎಂದರೆ ಅಹಂಕಾರ, 'ಇಬ್ಬರು ರಾಜರು' ಎಂದರೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛೇದವಾದದ ದೃಷ್ಟಿಗಳು, ಮತ್ತು 'ರಾಜ್ಯ' ಎಂದರೆ 12 ಆಯತನಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. 296–301ನೇ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ರಾಜಗಹದ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವವನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಅವನು ತ್ರಿರತ್ನಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅಪಾಯದಿಂದ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಪಾರಾದನು.
ಈ ಪಠ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ
ರಚಿಸಿದವರು: Attributed to the Buddha
Attributed to the Buddha ಅವರ ಇನ್ನಷ್ಟು
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ?
ಅಲ್ಪ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು (ಗಾಥೆ 290)
ಅಲ್ಪ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದ ಅಪಾರವಾದ ಪರಮ ಸುಖವು ದೊರೆಯುವುದೆಂದು ಕಂಡರೆ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು ಆ ಮಹಾಸುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಅಲ್ಪ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
ತಾಯಿ ತಂದೆ ವಧೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥ (ಗಾಥೆಗಳು 294-295)
ತಾಯಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಕಾರಕ ಆಸೆ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕೊಂದು, ಇರಬೇಕೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜರನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಉಚ್ಛೇದವಾದ ವಿನಾಶ ಮಾಡಿ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಧರ್ಮಧ್ವಜಿ ನಿಷ್ಕಂಟಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಗೋತಮ ಬುದ್ಧನ ಶಿಷ್ಯರ ಆರುಮುಖ ಜಾಗರೂಕತೆ (ಗಾತೆಗಳು 296-301)
ಗೋತಮ ಬುದ್ಧನ ಶಿಷ್ಯರು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಸ್ಮೃತಿಯು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ: ಬುದ್ಧ, ಧರ್ಮ, ಸಂಘ, ಕಾಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಧ್ಯಾನ ಇವುಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳ ದೃಪ್ತಿ (ಗಾಥೆ 304)
ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಹಿಮವಂತ ಶೃಂಗದಂತೆ ದೂರದಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದರೆ ಅನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಚಾಪೆಯಿಂದ ಅಂಧಾರರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಣದಂತೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಏಕಾಂತದ ಆನಂದ (ಗಾಥೆ 305)
ಏಕಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ, ಏಕಾಂತವಾಗಿ ಮಲಗುವ, ಸೋಮಾರಿತನವಿಲ್ಲದೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಏಕಾಂತವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನಿಯು ಕಾಡಿನ ಶಾಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವನು.
ವಿಷಯದ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರೌಸ್ ಮಾಡಿ
Buddha
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿಸಂಬಂಧಿತ ಬೋಧನೆಗಳು
ಅದೇ ಬೋಧನೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ