आमची केली हीन याती — संत कर्ममेळा अभंग
चोखामेळ्यांचे पुत्र संत कर्ममेळा विठ्ठलाला थेट विचारतात: आमची याती हीन केलीस, पण आमच्या घरी दहीभात खाल्लास; आता दुरावा का?
श्लोक
तू आम्हांला समाजात हीन मानल्या गेलेल्या जातीत जन्माला घातलेस; हे लक्ष्मीपती श्रीविठ्ठला, आमची ही घोर विटंबना आणि दुःख तुला समजत नाही का?
श्लोक 1
लोकांनी टाकून दिलेले उष्टे अन्न खाण्यातच आमचे संपूर्ण आयुष्य खर्ची पडले; हे देवा, आमचे हे अमानुष जिणे पाहून तुझ्या अंतःकरणात लज्जा कशी येत नाही?
श्लोक 2
परंतु आमच्याच या गरीब घरी येऊन तू अत्यंत प्रेमाने दही-भात खाल्ला होतास; मग आमच्या घरचे अन्न खाऊन आता तू आम्हांला ओळखत नाही असे कसे म्हणू शकतोस?
श्लोक 3
चोखोबांचा मुलगा कर्ममेळा अत्यंत आर्ततेने विचारतो: जर आमचे नशीब केवळ हाच उपहास आणि अपमान सहन करण्याचे होते, तर हे देवा, तू मला हा मानवी जन्म दिलाच कशाला?
श्लोक 4
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
वारकरी संप्रदायाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याने समाजाने बहिष्कृत केलेल्या अंत्यज घटकांना आपल्या हृदयात सर्वोच्च स्थान दिले. संत चोखामेळा, त्यांची पत्नी सोयराबाई, बहीण निर्मळा, मेहुणे बंका आणि सुपुत्र कर्ममेळा हा संपूर्ण परिवारच संत परंपरेत विठ्ठलमय झाला होता. चोखामेळा यांनी विठ्ठलाची पाऊले धरून मुकाट्याने दुःख सोसले, परंतु त्यांचा मुलगा कर्ममेळा हा अधिक प्रखर आणि थेट बोलणारा होता. त्याने विठ्ठलावर आपला पूर्ण पुत्रवत हक्क सांगून सामाजिक अन्यायाविरुद्ध देवालाच आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभे केले. 'आमचे घरी भात दही खावोनी कैसा म्हणसी नाही' या ओळीतून भक्ताचा भगवंतावर असलेला अतूट सख्यभाव प्रकट होतो.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Sant Karmamela
तुम्हाला माहीत आहे का?
विद्रोही भक्तीचे आद्य प्रकटीकरण
१४व्या शतकात रचलेला हा अभंग मराठी साहित्यातील सामाजिक न्यायाचा आणि मानवी आत्मसन्मानाचा सर्वात जुना व प्रखर हुंकार मानला जातो.
दही-भाताचा अद्वैत प्रसंग
'आमचे घरी भात दही खावोनी कैसा म्हणसी नाही' ही ओळ विठ्ठलाने चोखोबांच्या घरी येऊन जमिनीवर बसून आवडीने दहीभात खाल्ला होता या प्रसिद्ध लीलेची साक्ष देते.
संत चोखोबांचे क्रांतिकारी घराणे
चोखामेळा, सोयराबाई आणि कर्ममेळा हे संपूर्ण कुटुंबच वारकरी संत मांदियाळीत अमर झाले असून त्यांच्या रचना सकल संत गाथेत समाविष्ट आहेत.
Vitthal
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत