မည်သူ့ကိုမျှ ငိုကြွေးမှုမပြုသော အိမ်ထောင်စု

ဂေါတမဗုဒ္ဓဘုရား ဖြစ်လာမီ မွေးဖွားခဲ့သော ဘဝများစွာအနက် တစ်ခုတွင်၊ ဘုရားလောင်းသည် ဗြဟ္မဒတ်မင်း အုပ်ချုပ်စဉ် ဗာရာဏသီမြို့ တံခါးပြင်ရှိ ရွာတစ်ခုမှ ပုဏ္ဏားမိသားစုတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် လယ်ယာလုပ်ငန်းဖြင့် မိသားစုကို ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ သားသမီးနှစ်ဦး ရှိခဲ့သည် — သားတစ်ဦးနှင့် သမီးတစ်ဦး။ သားသည် အရွယ်ရောက်သောအခါ ဖခင်သည် တန်းတူအဆင့်ရှိ မိသားစုမှ ချွန်းတစ်ဦးကို ယူခဲ့သည်။ အစေခံမကလည်း အိမ်ထောင်စုတွင် ပါဝင်လာသဖြင့် စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး ဖြစ်လာသည် — ဘုရားလောင်း၊ သူ့ဇနီး၊ သားနှင့် သမီး၊ ချွန်း၊ အစေခံမ။

သူတို့သည် အတူတကွ ပျော်ရွှင်ချစ်ခင်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဖခင်သည် ကျန်ငါးဦးထံမှ တစ်ခုတည်း ဆောင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် — မိမိတို့ ရပိုင်ခွင့်နှင့်အညီ အလှူဒါနပြုခြင်း၊ ပိုင်ရသောနေ့များကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ သီလတို့ကို စောင့်ထိန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ အားလုံးထက် ပိုအရေးကြီးသည်မှာ သူတို့သည် သေခြင်းတရားကို အမြဲ ဆင်ခြင်ရန် ဖြစ်သည်။ သူတို့ကဲ့သို့သော သတ္တဝါများအတွက် သေခြင်းသည် သေချာပြီး အသက်ရှင်ခြင်းသည် မသေချာကြောင်း သူ သတိပေးခဲ့သည်။ တည်ရှိသောအရာအားလုံးသည် မျှမြဲမရှိ ပျက်စီးစရာသာ ဖြစ်သည်။ ဤအမှန်တရားသည်၊ သူ ဆိုသည်၊ သူတို့ချစ်ခင်သော သူတိုင်းအပေါ် ချွင်းချက်မရှိ သက်ဆိုင်ကြောင်း — သူတို့ကိုယ်တိုင်အပါအဝင်။ သူတို့သည် သူ့သွန်သင်ချက်ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး၊ သေခြင်းတရားကို သိရှိမှုသည် ခံစားမှုမပါဘဲ ရွတ်ဆိုသော စကားစု မဟုတ်ဘဲ၊ နေ့စဉ်ကို ရင်ဆိုင်ရာ သူတို့၏ စစ်မှန်သော နည်းလမ်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

တစ်နေ့တွင် ဖခင်သည် သားကို လယ်ထွန်ရန် ခေါ်သွားခဲ့သည်။ အလုပ်လုပ်နေစဉ် သားသည် ခြောက်သွေ့သော အမှိုက်ကို စုပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။ အနီးတွင် ပုရွက်ဆိတ်အိုင်တစ်ခုတွင် မြွေတစ်ကောင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ မီးခိုးသည် သူ့မျက်စိကို နာကျင်စေခဲ့သည်။ ဒေါသထွက်သော မြွေသည် သူ့တွင်းမှ ပြေးထွက်ပြီး လူငယ်ကို ကိုက်မိခဲ့သည်။ သူသည် ဆောလျင်စွာ ဆိုသလို မြေပေါ်တွင် လဲကျ သေဆုံးသွားခဲ့သည်။

သားလဲကျသည်ကို မြင်သောအခါ ဖခင်သည် နွားများကို ထိုနေရာ၌ ထားခဲ့ပြီး သားထံသွားခဲ့သည်။ သားသည် သေဆုံးပြီးကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူသည် အလောင်းကို အနီးရှိ သစ်ပင်တစ်ပင်၏ အမြစ်ရင်းသို့ ယူသွားပြီး၊ မိမိ၏ အဝတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ခဲ့သည်။ သူသည် မငိုခဲ့၊ မအော်ဟစ်ခဲ့။ သူသည် ပုံမှန်အတိုင်း ဆင်ခြင်ခဲ့သည်မှာ — ပြိုကွဲတတ်သော အရာမှန်သမျှ ပြိုကွဲလိမ့်မည်၊ ပေါင်းစည်းထားသော အရာအားလုံးသည် မမြဲမှု ရှိကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သူသည် လယ်ထွန်ခြင်းသို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။

အိမ်နီးချင်းတစ်ဦးသည် အိမ်ပြန်ရာလမ်းတွင် ထိုလယ်ကွင်းကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ ဖခင်သည် သူ့အား သတင်းစကားတစ်ခု ပို့ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ယခုမှစ၍ အိမ်ထောင်စုသည် နှစ်ယောက်စာ အစားအစာကို မပြင်ဆင်ရန်၊ တစ်ယောက်စာသာ ပြင်ဆင်ရန် သူ ပြောခဲ့သည်။ ထိုနေ့မတိုင်မီထိ အစေခံမသာ လယ်ကွင်းသို့ နေ့လည်စာ ယူလာခဲ့သည်။ ယနေ့တွင်၊ သူ ဆိုသည်၊ အိမ်ရှိ အမျိုးသမီး လေးဦးစလုံးသည် သန့်ရှင်းသော အဝတ်များ ဝတ်ဆင်ပြီး၊ လက်ထဲတွင် ဆီမွှေးနှင့် ပန်းများ ကိုင်ဆောင်၍ အတူတကွ ရောက်လာရမည်။ ဤသည် ဘာမျှ မဖြစ်ပြယောင်ဆောင်ပြီး ဆက်လက်နေထိုင်ရန် ညွှန်ကြားချက် မဟုတ်ခဲ့ပေ။ ဆုံးရှုံးမှုကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း မပြောဆိုဘဲ၊ ၎င်းသည် ရဟန်းသင်္ဘော့ပွဲ ပြင်ဆင်ရန် ညွှန်ကြားချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။

အိမ်နီးချင်းက သတင်းကို ပေးပို့သောအခါ မိခင်သည် မည်သူ ပေးပို့သနည်းဟု မေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သူမ၏ ခင်ပွန်းထံမှ ဖြစ်ကြောင်း ကြားသောအခါ သူမ၏ သားသေဆုံးကြောင်း ချက်ချင်း နားလည်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူမသည် တုန်လှုပ်ခြင်းမျှ မရှိခဲ့ပေ။ သူမသည် အဖြူရောင် အဝတ်ဝတ်ဆင်ပြီး၊ ဆီမွှေးနှင့် ပန်းများကို ယူ၍ ကျန်ရှိသော အိမ်ထောင်စုဝင်များနှင့်အတူ လယ်ကွင်းသို့ လျှောက်သွားခဲ့သည်။ သူတို့အနက် တစ်ဦးမျှ မျက်ရည်မကျခဲ့၊ ဝေဒနာဖြင့် မအော်ဟစ်ခဲ့။ ဖခင်သည် ပြင်ဆင်ထားသော တစ်ဦးစာ အစားအစာကို စားသုံးပြီးနောက် မိသားစုသည် ထင်းများ စုပြီး လူငယ်၏ အလောင်းကို မီးသင်္ဘောပေါ်သို့ တင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ဆီမွှေးနှင့် ပန်းများ ပူဇော်ကြပြီး၊ မီးရှို့ခဲ့ကြသည်။ ဤအားလုံးအတွင်း မည်သူမျှ မငိုကြွေးခဲ့ပေ။ သူတို့တစ်ဦးစီသည် ဖခင်က နှစ်ပေါင်းများစွာ သွန်သင်ခဲ့သော ထိုအမှန်တရားတစ်ခုတည်းအပေါ် စိတ်ကို ပုံသေ ထားခဲ့ကြသည်။

သူတို့ ပေါင်းစည်း၍ ရှိသော သီလ၏ စွမ်းအားသည် နတ်မင်းကြီး သိကြားမင်း၏ ဘုံဗိမာန်ကို ပူနွေးစေသည့်အထိ ကြီးမားခဲ့သည်။ ထိုအပူသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တစ်ခုခုသော ကြီးမားသော ကောင်းမှု၏ ဆက်ကင်ယံတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း သိကြားမင်း သိရှိသောအခါ၊ သက်ဆင်းလာပြီး ချီးကျူးသံကို ပေးကာ သူတို့အိမ်ကို ရတနာများဖြင့် ဖြည့်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ သူသည် သက်ဆင်းလာပြီး မီးလျှံတောက်နေသော မီးသင်္ဘောအနီးတွင် ရပ်တန့်ကာ သူတို့ ဘာလုပ်နေကြသနည်းဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။

"အကျွန်ုပ်တို့သည် လူတစ်ဦး၏ အလောင်းကို မီးရှို့နေကြပါသည်၊ သခင်" ဟု သူတို့ ပြန်ပြောခဲ့သည်။ သိကြားမင်းသည် ထပ်မံ မေးမြန်းခဲ့သည်။ သူသည် ဦးစွာ ၎င်းသည် သတ်ဖြတ်ခံရသော တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင် ဖြစ်မည်ဟု အကြံပြုခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ရန်သူတစ်ဦး ဖြစ်မည်ဟု ဆိုခဲ့သည် — သူတို့၏ မေးခွန်းများဖြင့် သူတို့၏ တည်ငြိမ်မှုသည် ပညာရှိခြင်း ဖြစ်မှ သို့မဟုတ် ဖျောဖျောလည်းလည်း ဖြစ်မှ စစ်ဆေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်သည် ၎င်းသည် သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင် မွေးစားသား၊ အလွန်ချစ်ခင်ရသူ၊ ရန်သူလည်း လုံးဝမဟုတ်ကြောင်း ပြတ်သားစွာ ပြောခဲ့သည်။ "ထို့ကြောင့် သင်တို့ အဘယ်ကြောင့် မငိုကြွေးကြသနည်း" ဟု သိကြားမင်း မေးခဲ့သည်။ ဖခင်သည် သတ္တဝါအားလုံးသည် တစ်နေ့တွင် မိမိတို့ အမြဲ လျှောက်ရန် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့သော ထိုလမ်းကို လျှောက်ရကြောင်း၊ မည်သည့် ဝေဒနာမျှ သေသူကို မထိတွေ့နိုင် မပြန်ခေါ်နိုင်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။

သိကြားမင်းသည် အဖြေတစ်ခုတည်းဖြင့် မကျေနပ်ခဲ့ပေ။ သူသည် လှည့်ပြီး အိမ်ထောင်စု၏ အသင်းဝင်တစ်ဦးစီကို အစဉ်လိုက် မေးမြန်းခဲ့သည်။ မိခင်သည် သူ့အား သူမ၏ သားကို ဆယ်လနှင့် ကိုယ်ဝန်ဖြင့် ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ရင်သားမှ နို့ပေးကျွေးခဲ့ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ သို့သော်၊ သူမ ဆိုသည်၊ သားသည် မတောင်းဆိုဘဲ ဤလောကသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ယခုလည်း မခေါ်ဘဲ ထွက်ခွာသွားသည် ဖြစ်၍ ငိုကြွေးစရာ မရှိပေ။ နှမသည် ငိုကြွေးခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းသည် ဘာမျှ ပြောင်းလဲနိုင်မည် မဟုတ်ဘဲ၊ ဝေဒနာခံစားနေသော ကျန်မိသားစုကို ပို၍သာ ဒုက္ခဖြစ်စေမည်ဟု ပြောခဲ့သည်။

သား၏ မုဆိုးမသည် သေသူအတွက် ငိုကြွေးခြင်းကို လကိုတောင်းဆို ငိုကြွေးသော ကလေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည် — မည်သည့်အခါမျှ ပြည့်ဝနိုင်မည် မဟုတ်သော တောင့်တမှု ဖြစ်၍ စွန့်လွှတ်သည်သာ ပိုကောင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အစေခံမကိုယ်တိုင်ပင် အနည်းငယ်သာ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဟု ယူဆခံရသော်လည်း လူငယ်က သူမအပေါ် ပြသခဲ့သော ကြင်နာမှုအကြောင်း နွေးထွေးစွာ ပြောခဲ့သည်။ ယခု သူ့ကို ငိုကြွေးခြင်းသည် ကွဲပြားနေသော မြေအိုးကို ပြန်ပြင်ရန် ကြိုးစားသကဲ့သို့ အသုံးမကျကြောင်း သူမ ဆိုသည်။ သူတို့တစ်ဦးစီသည် လွှဲပြောင်းခံရသော စကားစုတစ်ခုကို ရွတ်ဆိုရုံမက မိမိ၏ စကားဖြင့်၊ ဆုံးရှုံးသူနှင့် မိမိ၏ ဆက်ဆံရေးမှ၊ ထိုနားလည်မှုတူညီကို ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။

ပညာရှိ ဖခင်မှ နိမ့်ကျသော အစေခံမထိ — သူတို့၏ ပညာအနက်ရှိုင်းမှုနှင့် တသမတ်တည်းမှုကို အထူးစိတ်လှုပ်ရှားပြီး သိကြားမင်းသည် မိမိ၏ စစ်မှန်သော အိုင်ဒင်တီကို ဖွင့်ပြခဲ့သည်။ သူတို့သည် နောင် မိမိလက်ဖြင့် အလုပ်မလုပ်ရဟု ပြောခဲ့သည်။ သူသည် သူတို့၏ အိမ်ကို ရတနာခုနစ်မျိုးဖြင့် ဖြည့်ပေးခဲ့ပြီး၊ ဆက်လက် အလှူဒါနပြုရန်၊ သီလကို စောင့်ထိန်းရန်၊ ပိုင်ရသောနေ့များကို စောင့်ထိန်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။

ဘုရားရှင်သည် ဤဇာတ်ကို ဂျေတဝန်ဝေါင်တွင် သာဝတ္ထိမြို့မှ ကိုယ်ပိုင်မြေပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦးအား ဟောကြားခဲ့သည်။ ထိုသူသည် သေဆုံးသွားသော သားအတွက် ငိုကြွေးခြင်းကို ရပ်တန့်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ဓမ္မဒေသနာ ပြီးဆုံးချိန်တွင် ထိုမြေပိုင်ဆိုင်သူသည် ပထမလမ်းစဉ်၏ ဖိုလ်ကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဘုရားရှင်သည် ထို့နောက် ရှေးဘဝဆက်ဆံရေးများကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်စု၏ အစေခံမကို၊ ဘုရားရှင် ဆိုသည်၊ ခုဂ္ဂုတ္တရာ၏ ရှေးဘဝ ဖြစ်သည်။ သမီးသည် ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဖြစ်ပြီး၊ သားသည် ရာဟုလာ ဖြစ်ကာ၊ မိခင်သည် ခေမာ ဖြစ်ပြီး၊ ပုဏ္ဏားဖခင်သည် ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် ဖြစ်သည်။ သူ ရယူခဲ့သော သင်ခန်းစာမှာ ရိုးရှင်းသည် — သေခြင်းတရားအပေါ် ချိန်ညှိညီမျှမှု၊ ခံစားမှုမရှိခြင်းမျှသာ မဟုတ်ဘဲ စစ်မှန်သော ဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့် ပျိုးထောင်ထားလျှင်၊ လူတစ်ဦးအား ဖျက်ဆီးခံရခြင်း မရှိစွာ ဆုံးရှုံးမှုကို ရင်ဆိုင်စေသည်။

ဤဇာတ်ကို ပါဠိတိပိဋကတွင် ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဇာတကကျမ်း၏ ပဉ္စကနိပါတ် — ဇာတက ၃၅၁ မှ ၃၇၅ အထိ စုစည်းထားသော ပဉ္စမကျမ်း — တွင် ဥရဂဇာတ်၊ အမှတ် ၃၅၄ အနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၎င်း၏ ဂါထာကိုးပုဒ် (ဖခင်ပြောသော တစ်ပုဒ်၊ မိခင်၊ နှမ၊ သားမုဆိုးမနှင့် အစေခံမ တစ်ဦးစီမှ နှစ်ပုဒ်စီ) သည် ဇာတ်၏ ကျမ်းဂန်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဝန်းကျင်ပါ ရေးသားချက်မှာ ရှေးဟောင်း အဋ္ဌကထာမှ လာသည်။ ဤတွင် ကိုးကားထားသော၊ အခြေခံထားသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မှာ H. T. Francis နှင့် R. A. Neil တို့ပြန်ဆိုသော The Jātaka, Vol. III မှ ဖြစ်ပြီး E. B. Cowell က Pali Text Society အတွက် တည်းဖြတ်ခဲ့သည် (1897)၊ sacred-texts.com တွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၎င်း၏ အဆုံးသတ် ပြန်ပုံပြန်ပြချက် — "No friend's lament can touch the ashes of the dead: why should I grieve? He fares the way he had to tread" — သည် အဖြေတိုင်းနောက် ပြန်လည် ပေါ်လာပြီး၊ ဖခင်၏ အစပိုင်း ပုံရိပ် — လူသည် မသေနိုင်သော ခန္ဓာကိုယ်ကို စွန့်ပယ်ခြင်းသည် "e'en as a snake is wont its worn-out slough to cast" ကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း — သည် ပိုသက်တမ်းရင့်သော သုတ္တနိပါတ်၏ ဥရဂသုတ်နှင့် ပေါင်းစည်းသွားသောကြောင့် ဤဆင်တူမှုသည် မလွဲမသွေ ကြံရွယ်ထားသည်ဟု ယူဆရသည်၊ မလွဲဘဲ ဖြစ်ခြင်း မဟုတ်ပေ။