Kartarpur

Na het voltooien van vier uitgebreide voettochten, de Udasis, door het Indiase subcontinent en het Midden-Oosten tussen 1500 en 1524 na Christus, vestigde Guru Nanak Dev Ji zich aan de vruchtbare oevers van de Ravi-rivier. Traditioneel gedateerd rond 1522 na Christus, leidde dit tot de stichting van de stad Kartarpur, de Stad van de Schepper. Hier bracht hij zijn laatste jaren door, tot zijn dood in 1539, en bewerkte hij het land met eigen handen in plaats van verder te zwerven.

Kartarpur was niet bedoeld als een ascetisch toevluchtsoord los van de samenleving, maar als een levendige spirituele gemeenschap waarin contemplatie en eerlijke handenarbeid naast elkaar bestonden. Hier werkte de Guru de velden als een gewone boer en toonde hij aan dat spirituele verlichting wordt bereikt midden in het dagelijkse familie- en burgerleven, de Grihastha, in plaats van door zich ervan af te keren. Die keuze droeg zelf een leerstelling in zich: na vier Udasis die waren besteed aan debatten met asceten die de wereld volledig hadden verlaten, toonden de laatste jaren van Guru Nanak het tegenovergestelde pad, namelijk dat een leven van gewone arbeid en gezin volledig heilig kan worden geleefd. De Sikh-traditie herinnert zich de bijeenkomsten in Kartarpur als de eerste plaats waar de Sangat, de gemeenschap, en de Pangat, de praktijk om als gelijken, ongeacht kaste, samen aan tafel te zitten en een maaltijd te delen, dagelijks werden geleefd in plaats van slechts als abstracte idealen te worden onderwezen. Dit was de directe voorloper van de Langar-traditie die elke Gurdwara vandaag in stand houdt.

In Kartarpur ordende Guru Nanak de kernfundamenten van het Sikh-leven, een drievoudige discipline die Sikhs vandaag de dag nog steeds reciteren. Naam Japna roept de toegewijde op om voortdurend te mediteren over de ene Schepper door middel van Simran en Kirtan. Kirat Karo vraagt om een eerlijk en waarachtig leven, verdiend door oprechte lichamelijke of geestelijke arbeid zonder anderen uit te buiten. Vand Chakko vraagt de toegewijde om zijn inkomen te delen met wie in nood verkeert voordat hij persoonlijke verlangens vervult. Anders dan de rondtrekkende yogi's met wie hij tijdens zijn derde Udasi in de Himalaya had gedebatteerd, presenteerde Guru Nanak deze drie niet als afzonderlijke praktijken voor afzonderlijke levensfasen. Van een boer in Kartarpur werd verwacht dat hij alle drie tegelijk leefde, op hetzelfde veld, op dezelfde dag.

Guru Nanaks leer over een eerlijk leven is opgetekend op Ang 1245 van de Guru Granth Sahib:

Dit vers, geschreven in de jaren waarin Guru Nanak zelf de velden van Kartarpur bewerkte, leest minder als abstracte leer dan als beschrijving van het leven dat de Guru en zijn volgelingen op dat moment daadwerkelijk leidden. Meer dan zeven decennia lang, nadat de Deling de plek had gescheiden van het grootste deel van de Sikh-bevolking, kon dit veld alleen van veraf worden aanschouwd, over de grens heen, vanuit Dera Baba Nanak. Pas de corridor van 2019 stelde pelgrims eindelijk in staat over de grond te lopen die Guru Nanak zelf had geploegd.

Het was in Kartarpur dat Guru Nanak zijn opvolger koos, door de nederigheid en toewijding van Bhai Lehna op de proef te stellen voordat hij hem de naam Guru Angad schonk, wat betekent: een deel van mijn eigen lichaam. Toen Guru Nanak in 1539 overleed, wilden zijn hindoe- en moslimvolgelingen beiden de begrafenisrituelen volgens hun eigen gebruiken uitvoeren. Toen zij onder het laken dat hem had bedekt alleen bloemen vonden, verdeelden zij de stof onder elkaar, waarmee zij de Samadhi en de Mazaar deden ontstaan die vandaag nog steeds naast elkaar op de plek staan, een laatste leer in steen over de eenheid die Guru Nanak zijn hele leven had verkondigd. Dat de twee gedenkplaatsen vandaag nog steeds onder één dak staan, in plaats van in de loop der eeuwen te zijn gescheiden of vervangen, wordt in de Sikh-traditie herdacht als een stille maar doelbewuste voortzetting van de eigen weigering van de Guru om toewijding langs religieuze lijnen te laten verdelen. De 42 acres velden rond de Gurdwara worden nog steeds biologisch bewerkt en leveren verse producten rechtstreeks aan de gemeenschappelijke Langar, een levende voortzetting van dezelfde Kirat Karo die de Guru hier bijna vijf eeuwen geleden beoefende.