આચાર્ય

મહાભારતમાં સર્વોચ્ચ ધર્મ તરીકે ઘોષિત અહિંસા એ શરીર, વાણી અને મનથી હિંસા ન કરવાની સાધના છે, જે યોગ, જૈન ધર્મ અને ગીતા શીખવે છે.

અનેકાંતવાદ માત્ર જૈન તત્ત્વમીમાંસા નથી. તે વાણી અને શ્રવણની દૈનિક સાધના છે, જે તત્ત્વાર્થ સૂત્રથી આધુનિક અણુવ્રત આંદોલન સુધી પહોંચી છે અને આજે મતભેદની વચ્ચે પણ આચરવામાં આવે છે.

ચોવીસ અક્ષરના ગાયત્રી છંદમાં રચાયેલો અને ઋગ્વેદ 3.62.10 માંથી લીધેલો આ મંત્ર ઉચ્ચતર બુદ્ધિને જાગૃત કરવા માટે સવિતૃના તેજસ્વી પ્રકાશનું આવાહન કરે છે.

ઓમ, અથવા પ્રણવ, એ આદિ બ્રહ્માંડીય સ્પંદન છે જેમાંથી સૃષ્ટિ પ્રગટ થઈ. માંડૂક્ય ઉપનિષદ અ-ઉ-મ ને જાગ્રત, સ્વપ્ન અને સુષુપ્તિ અવસ્થા સાથે જોડે છે, અને અંતે ચોથી અવસ્થા, તુરીય, માં સમાપ્ત થાય છે.

વર્ષનું સૌથી પવિત્ર જૈન પર્વ — આઠથી દસ દિવસનો ઉપવાસ, શાસ્ત્ર-અભ્યાસ અને આત્મ-ચિંતન, જે સંવત્સરી અને સાર્વત્રિક ક્ષમા-યાચના 'મિચ્છામિ દુક્કડમ્'માં પરિણમે છે.

અનેકાંતવાદ જૈન સિદ્ધાંત છે, જેનું મૂળ તત્ત્વાર્થ સૂત્ર અને સમંતભદ્રની આપ્તમીમાંસામાં છે, કે વાસ્તવિકતાના અનંત પાસાં છે જેને કોઈ એક દૃષ્ટિકોણ સમાવી શકતો નથી.