ബുദ്ധമതത്തിലെ ത്രിരത്നങ്ങളും ശരണപ്രാപ്തിയും

ബുദ്ധമത വിശ്വാസപ്രകാരം ഏതൊരു അനുയായിയും തന്റെ ആത്മീയ യാത്ര ആരംഭിക്കുന്നത് 'ത്രിരത്നങ്ങളിൽ' അഥവാ മൂന്ന് അമൂല്യ രത്നങ്ങളിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ടാണ്. ബുദ്ധൻ, ധർമ്മം, സംഘം എന്നിവയാണ് ആ മൂന്ന് രത്നങ്ങൾ. ജീവിതത്തിലെ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും അലച്ചിലുകളിൽ നിന്നും മോചനം നേടി ശാന്തി കണ്ടെത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആശ്രയിക്കുന്ന സുരക്ഷിത താവളമായാണ് ഇതിനെ കാണുന്നത്. 'ബുദ്ധൻ' എന്നാൽ ജ്ഞാനോദയം പ്രാപിച്ച വ്യക്തി എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കുമുള്ളിലെ അന്തിമമായ ആത്മീയ സാധ്യതയുടെയും ഉണർവിന്റെയും പ്രതീകമാണ് ബുദ്ധൻ. ചരിത്രപുരുഷനായ സിദ്ധാർത്ഥ ഗൗതമനെ മാത്രമല്ല, ഏത് വ്യക്തിക്കും ആർജ്ജിക്കാവുന്ന ആന്തരികമായ ജ്ഞാനത്തെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പാത പിന്തുടരുന്നവർക്ക് വഴികാട്ടിയായ ഉത്തമ ഗുരുവായാണ് ബുദ്ധനെ കാണുന്നത്. രണ്ടാമത്തെ രത്നമായ 'ധർമ്മം' എന്നാൽ ബുദ്ധൻ ഉപദേശിച്ച സത്യവും പ്രകൃതിയുടെ നിയമവുമാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെയും ശരിയായ ജീവിതരീതിയെയും ഇത് കുറിക്കുന്നു. ധർമ്മമനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നത് മനുഷ്യനെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. മൂന്നാമത്തെ രത്നമായ 'സംഘം' എന്നത് ബുദ്ധന്റെ പാത പിന്തുടരുന്ന സന്യാസിമാരുടെയും പൊതുസമൂഹത്തിന്റെയും കൂട്ടായ്മയാണ്. ആത്മീയ യാത്രയിൽ പരസ്പരം സഹായിക്കാനും പിന്തുണയ്ക്കാനും ഈ കൂട്ടായ്മ അനിവാര്യമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്ന് കാര്യങ്ങളിൽ പൂർണ്ണമായ വിശ്വാസമർപ്പിച്ച് 'ബുദ്ധം ശരണം ഗച്ഛാമി, ധർമ്മം ശരണം ഗച്ഛാമി, സംഘം ശരണം ഗച്ഛാമി' എന്ന് ഉരുവിടുന്നത് ബുദ്ധമത പാതയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും പവിത്രവുമായ ചടങ്ങാണ്.