ചക്രവർത്തിയായ അശോകൻ

പൗരാണിക ഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ ഭരണാധികാരികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിലെ അശോക ചക്രവർത്തി. തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ അധികാരത്തിന് വേണ്ടിയും വിസ്തൃതിക്ക് വേണ്ടിയും നിരവധി യുദ്ധങ്ങൾ നയിച്ച ഒരു ക്രൂരനായ പോരാളിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. പല ചരിത്ര രേഖകളും പറയുന്നത് പ്രകാരം, അന്നത്തെ കാലത്ത് എതിരാളികളോട് യാതൊരു ദയയും കാണിക്കാത്ത ഒരു ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു അശോകൻ.

അശോകന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിതിരിവ് കലിംഗ യുദ്ധമായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ ഒഡീഷ്യ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായ കലിംഗ പിടിച്ചെടുക്കാൻ നടത്തിയ ആ യുദ്ധം അങ്ങേയറ്റം ഭീകരമായിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും പരിക്കേൽക്കുകയും വീടുകൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധക്കളത്തിലെ ദയനീയ കാഴ്ചകളും ചോരപ്പുഴയും അശോകന്റെ കണ്ണ് തുറപ്പിച്ചു. വിജയം നേടിയെങ്കിലും, ആ വിജയത്തിന് നൽകേണ്ടിവന്ന വില എത്രത്തോളം വലുതാണെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

യുദ്ധക്കളത്തിലെ ഈ ദുരന്ത കാഴ്ചകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിനെ വല്ലാതെ ഉലച്ചു. അഹിംസയുടെയും സമാധാനത്തിന്റെയും പാത സ്വീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. രക്തച്ചൊരിച്ചിലും യുദ്ധങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ച അദ്ദേഹം, ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ അധ്യാപനങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടനായി ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചു. രാജാവിന്റെ അധികാരം ജനങ്ങളെ ഉപദ്രവിക്കാനല്ല, മറിച്ച് സംരക്ഷിക്കാനാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു.

ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതിന് ശേഷം അശോകന്റെ ഭരണം പൂർണ്ണമായും ജനക്ഷേമകരമായി മാറി. തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിലുടനീളം അദ്ദേഹം വലിയ പാറകളിലും തൂണുകളിലും സമാധാനത്തിന്റെയും ധർമ്മത്തിന്റെയും സന്ദേശങ്ങൾ കൊത്തിവെച്ചു. ഇവയാണ് പിൽക്കാലത്ത് 'അശോക കൽഭിത്തികൾ' എന്നറിയപ്പെട്ടത്. മനുഷ്യരോടും മൃഗങ്ങളോടും കാരുണ്യം കാണിക്കാനും, സത്യം പറയാനും, പരസ്പരം സ്നേഹിക്കാനും അദ്ദേഹം ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിച്ചു.

ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നതായിരുന്നില്ല അശോകന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ. ബുദ്ധമത സന്ദേശങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടും എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം വലിയ തോതിൽ ശ്രമിച്ചു. ശ്രീലങ്ക, മധ്യേഷ്യ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ തുടങ്ങിയ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് അദ്ദേഹം ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കളെയും ദൂതന്മാരെയും അയച്ചു. അക്കാലത്ത് ചെറിയൊരു പ്രവിശ്യയിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്ന ബുദ്ധമതം ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ പിന്തുടരുന്ന പ്രധാന മതങ്ങളിലൊന്നായി മാറിയതിന് പിന്നിൽ അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്.

ഇന്നും ചരിത്രത്തിൽ അശോകൻ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് യുദ്ധം ചെയ്ത ഒരു ചക്രവർത്തി എന്ന നിലയിലല്ല, മറിച്ച് സമാധാനത്തിന്റെയും അഹിംസയുടെയും വലിയൊരു മാതൃക തീർത്ത ഭരണാധികാരി എന്ന നിലയിലാണ്. അധികാരത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിലിരുന്നും പശ്ചാത്താപത്തിലൂടെയും മാനസാന്തരത്തിലൂടെയും സമാധാനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗം സ്വീകരിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു.