ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ಮಹಾರಾಜ

ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತವನ್ನು ಆಳಿದ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖನು. ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದನು. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಯ ವಿಜೇತನಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅವನು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಹಿಂಜರಿಯದೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಶೋಕನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಿರುವು ನೀಡಿದ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ. ಇಂದಿನ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸೈನಿಕರು ಹಾಗೂ ಅಮಾಯಕರ ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯಾಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಶವಗಳು, ಗಾಯಗೊಂಡವರ ನರಳಾಟ ಮತ್ತು ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಂಡು ಅಶೋಕನ ಮನಸ್ಸು ಕರಗಿತು. ಈ ಭಾರಿ ರಕ್ತಪಾತ ಮತ್ತು ಜನರ ದುಃಖವನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ ಅವನು ಆಳವಾದ ಪಶ್ಚಾತಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ಈ ಯುದ್ಧವೇ ಅವನ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅಶೋಕನು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ಅವನು, ಶಾಂತಿ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಜನಪರ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡನು. ಪ್ರಜೆಗಳೇ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಕೇವಲ ತಾನು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ದೂರದ ದೇಶಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧಡೆ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿದನು. ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುವ ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವು ಆ ಕಾಲದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಗಡಿಯಾಚೆಗೂ ತನ್ನ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಕರನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಲು ಅಶೋಕನು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣನಾದನು. ಹೀಗಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಬದಲಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಅಪರೂಪದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಶೋಕ ಮಹಾರಾಜನು ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ.